Hepatitis C is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Het hepatitis C-virus kan een ontsteking aan de lever veroorzaken. Mensen kunnen het virus hebben zonder dit te weten en pas na jaren klachten krijgen. Het hepatitis C-virus wordt vooral overgedragen via bloed.
Hoe herken ik (acute) hepatitis C?
Wanneer u net hepatitis C heeft gekregen, heet dat acute hepatitis C. Tijdens een acute hepatitis C-infectie worden mensen meestal niet ziek. Ongeveer 10% van de patiënten krijgt wel klachten, zoals:
- misselijk en overgeven
- moeheid
- weinig eetlust
- spier- en gewrichtspijnen
- koorts
- een grieperig gevoel
- geelzucht (verkleuren van huid, oogwit, ontlasting en urine)
- pijn boven in de buik aan de rechterkant
Acute hepatitis C zorgt bijna nooit voor levensbedreigende klachten.
Wat is chronische hepatitis C?
Bij ongeveer 80% van de patiënten verandert acute hepatitis C in chronische hepatitis. Dat betekent dat de infectie langer dan zes maanden blijft bestaan. Bij chronische hepatitis C blijft het virus in het bloed van de patiënt aanwezig, zonder dat die er op dat moment ziek van is. Het bloed van deze patiënt blijft besmettelijk voor anderen.
Na vele jaren kan de lever van mensen met chronische hepatitis C ernstig beschadigd raken. Dat noemen we levercirrose. Dit gebeurt bij ongeveer 20% van de patiënten. Ook kunnen patiënten uiteindelijk leverkanker krijgen. Aan deze late gevolgen van chronische hepatitis C kunnen mensen overlijden. Daarom is het belangrijk dat patiënten met chronische hepatitis C zich regelmatig laten controleren door een arts.
Welke mensen kunnen (erg) ziek worden van hepatitis C?
Iedereen kan hepatitis C krijgen en ziek worden. Sommige mensen hebben meer kans op hepatitis C:
- mensen die zijn geboren in een land waar hepatitis C veel voorkomt
- mensen die drugs spuiten met gebruikte naalden
- mensen die vóór 1992 bloed hebben gekregen
- mannen die seks hebben met mannen en leven met hiv (Humaan Immunodeficientievirus) of veel verschillende sekspartners hebben.
Is hepatitis C tijdens de zwangerschap gevaarlijk?
Hepatitis C is meestal niet gevaarlijk voor het verloop van de zwangerschap. Wel is er een kleine kans dat de zwangere het virus doorgeeft aan de baby. Dit gebeurt bij ongeveer 4% tot 14% van de zwangeren die het virus in hun bloed hebben. Hoeveel virus er in het bloed zit, speelt hierbij een rol. Het virus wordt meestal tijdens de zwangerschap of rond de bevalling doorgegeven aan de baby. Na de bevalling gebeurt dit bijna nooit. Het virus kan niet aan de baby worden doorgegeven via borstvoeding.
Heeft u vroeger drugs gespoten of bent u vaak in aanraking gekomen met bloed? Dan is er een grotere kans dat u hepatitis C heeft. Het is verstandig om u, voordat u zwanger raakt, te laten testen.
Hoe krijg ik hepatitis C?
Hepatitis C wordt vooral overgedragen via bloed. Dat kan op verschillende manieren gebeuren:
- Door dezelfde injectienaalden te gebruiken als iemand anders.
- Door zich te prikken aan gebruikte injectienaalden.
- Door voorwerpen van iemand anders te gebruiken waar bloed op kan zitten. Bijvoorbeeld een scheermes of tandenborstel.
- Bij het geven of krijgen van bloed (bloedtransfusie), bijvoorbeeld na een operatie. In Nederland wordt bloed van donors gecontroleerd op hepatitis C.
- Door een tatoeage of piercing te laten zetten waarbij geen schone naalden worden gebruikt.
- Door onveilige seks (zonder condoom). Dit gebeurt vooral bij anale seks. Soms komt bij (ruwe of gedwongen) seks wat bloed vrij. De kans om zo hepatitis C te krijgen is erg klein, maar als door ruwe seks uw bloed in contact komt met het bloed van uw sekspartner, is de kans wel groter. Ook heeft u een grotere kans om op deze manier hepatitis C te krijgen als u al een andere soa (seksueel overdraagbare aandoening) heeft.
- Tijdens de zwangerschap of bij de geboorte (zie hierboven).
Mensen kunnen het virus bij zich dragen en aan anderen doorgeven zonder dat zij zelf klachten hebben. Iemand blijft besmettelijk totdat het virus uit het lichaam verdwenen is.
Heeft u al eens hepatitis C gehad? Dan bent u hierdoor niet beschermd tegen een nieuwe infectie. U kunt het virus dus nog een keer krijgen.
Hoe voorkom ik hepatitis C?
U kunt verschillende dingen doen om hepatitis C te voorkomen:
- Gebruik uw tandenborstel of scheermes alleen voor uzelf.
- Pas op met bloed bij wondjes verbinden, gebruik waterdichte pleisters.
- Vrij veilig, dus met condoom.
- Zorg dat bloed van een ander niet in een wondje kan komen.
- Zorg dat bloed van een ander niet in uw oog, mond of neus komt.
- Gebruik geen injectienaalden die door anderen zijn gebruikt.
- Let er bij het zetten van een tatoeage of piercing op dat dit met schone naalden gebeurt.
Heeft u een wondje en is daar bloed in gekomen van iemand die Hepatitis C heeft? Laat dan het wondje goed bloeden en spoel het onder de kraan af met lauw water. Doe er daarna jodium op en bel de huisarts. Heeft u onveilige seks gehad met iemand die Hepatitis C heeft? Ga dan naar de huisarts of maak een afspraak met de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst).
Is hepatitis C te behandelen?
Er zijn verschillende medicijnen voor Hepatitis C. Voor de behandeling moet u naar een specialist in het ziekenhuis. De medicijnen tegen chronische hepatitis C zijn de laatste jaren sterk verbeterd. Daardoor lukt het bijna altijd om hepatitis C weg te krijgen en zijn er minder bijwerkingen. Wanneer uw lever beschadigt door chronische hepatitis C, gaat deze schade helaas vaak niet meer weg.
Als u hepatitis C heeft, is het beter om geen alcohol te drinken. Alcohol kan de lever nog erger beschadigen.
Hoe vaak komt hepatitis C voor in Nederland?
In 2023 hadden in Nederland ongeveer 25.000 mensen chronische hepatitis C. De ziekte komt gemiddeld iets vaker voor bij mensen uit andere delen van de wereld. Bijvoorbeeld uit Azië, Afrika, het Middellandse Zeegebied, Zuid-Amerika of Oost-Europa.
Patiëntervaring hepatitis C
(Beeldtitel: Hepatitis C.)
HANS SCHMITS: Ik heb altijd in de tuinbouw gewerkt in de fruitteelt met name, en altijd veel buiten gewerkt altijd veel handwerk moeten doen, ook veel krachtig handwerk, zoals snoeien.
Ik heb daar toch wel wat gewrichts gewoon wat artrose in m'n hand aan overgehouden, en wat gewrichtspijnen.
Zodoende kwam ik eigenlijk bij de reumatoloog, met dat te vertellen en dat hij dus zei van: Ik ga je leverwaarden nog een keer controleren ook.
En toen kwam dus eruit dat er iets helemaal mis was met mijn lever.
Later bleek dus dat hepatitis C te zijn.
Ik voelde me niet slecht. Ik had gewoon last van m'n gewrichten maar dat had in principe verder niks met m'n ziekte te maken.
Ik kreeg één keer in de week een injectie met interferon.
Ik kreeg daarbuiten, had ik iets van dertien tabletten per dag die ik in moest nemen.
De bijverschijnselen waren gewoon gigantische vermoeidheid, bloedarmoede daar kwam dan ook de vermoeidheid vandaan ja, hangerig, als ik naar de wc moest lopen dan vond ik dat al een heel avontuur, zeg maar.
Gelukkig ben ik daar goed en genezen uit gekomen.
Ik heb nu een normaal, goed leven.
Tegenwoordig wordt deze behandeling dus niet meer gegeven omdat er een veel kortere behandeling is, met veel minder bijverschijnselen.
BAS BOOGMANS: Hepatitis C is een besmettelijke leverontsteking die wordt veroorzaakt door een virus.
Er zijn verschillende soorten hepatitis.
Hepatitis C komt niet veel voor in Nederland.
U kunt hepatitis C krijgen door contact met besmet bloed.
Besmet bloed kan in aanraking komen met een wondje in de huid of met de slijmvliezen van mond, neus, ogen, anus of geslachtsorganen.
U kunt besmet raken door onveilige, ruwe seks of door een prik met een besmette naald.
Ook via een scheermesje of een tandenborstel waar besmet bloed op zit kunt u hepatitis C krijgen.
Een klein deel van de mensen die een infectie oploopt, krijgt klachten.
Deze klachten kunnen zijn: koorts, misselijkheid een grieperig gevoel en buikpijn. Soms wordt de huid geel.
Sommige mensen genezen vanzelf, zonder behandeling.
Zij raken het virus kwijt en zijn dan niet meer besmettelijk.
De meeste mensen blijven het virus bij zich dragen als ze niet behandeld worden.
Zij blijven besmettelijk. De lever blijft ontstoken.
We noemen dit een chronische leverontsteking.
Hierdoor kan de lever ernstig beschadigd raken.
Er zijn medicijnen om hepatitis C te behandelen.
De behandeling gebeurt meestal in een speciaal hepatitis-behandelcentrum in een ziekenhuis.
Met behandeling is de kans groot dat het virus verdwijnt.
De kans op ernstige leverbeschadiging wordt daarmee kleiner.
Je gaat toch meer dingen relativeren.
Ook als je je gewoon elf maanden aan een stuk echt dood- en doodberoerd voelt.
Dan ga je de dingen toch iets anders bekijken.
Voor mij heeft het nog één voordeel opgeleverd.
Ik ben gestopt met roken, en wel van de ene dag op de andere dag.
(Beeldtekst: In samenwerking met Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Hepatitis C. Thuisartsfilm van thuisarts.nl.)
RUSTIGE MUZIEK
