Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

Om beter inzicht te krijgen in de invloed van de corona gedragsmaatregelen op het dagelijks leven en welzijn van Nederlandse burgers en de mate waarin het ze lukt om de gedragsregels op te volgen is het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu samen met 25 GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst'en half april een vragenlijstonderzoek gestart. Dit onderzoek vond iedere drie weken plaats. Vanaf ronde 5 is de frequentie omlaag gegaan en wordt het onderzoek iedere zes weken uitgevoerd. Van 17 april tot en met 24 april 2020 is de eerste studie uitgevoerd. Van 7 mei tot en met 12 mei is de tweede meting uitgevoerd. De derde meting was van 26 mei tot en met 1 juni. De vierde meting van 17 tot en met 21 juni, de vijfde meting van 8 tot en met 12 juli en de zesde meting van 19 tot en met 23 augustus. Om de vragenlijst kort te houden, is de set aan vragen opgeknipt in drie onderdelen en verdeeld over de deelnemers. 

Dit onderzoek is tot stand gekomen met inhoudelijk advies van de Wetenschappelijke Adviesraad van de Corona Gedragsunit van het RIVM en is gefinancierd door  de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWONederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) en de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie  (ZonMwNederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie). Naast dit onderzoek voert de Gedragsunit van het RIVM aanvullend onderzoek uit, o.a. literatuurreviews, verdiepende interviews en scans van sociale media. Dit levert meer inzicht in achterliggende verklaringen, in onderbelichte thema’s en geeft beter zicht op bevolkingsgroepen die niet of in mindere mate meedoen aan het vragenlijstonderzoek.

Deelnemers van het onderzoek

Aan de zesde ronde van dit onderzoek hebben in totaal 61.651 mensen meegedaan van 16 jaar en ouder. De samenstelling van de deelnemersgroep is vrijwel vergelijkbaar met die uit de vorige rondes. Het aandeel jongeren is toegenomen door de extra werving via onder andere social media.

Ten opzichte van de bevolking in Nederland zijn er onder de deelnemers meer vrouwen (65%) en minder mensen onder de 25 jaar (4,5%). Er deden relatief weinig mensen mee die niet geboren zijn in Nederland (4,7%). Mensen met een hoog opleidingsniveau zijn oververtegenwoordigd (61%).  Van de deelnemers woont 19% alleen en heeft 29% thuiswonende kinderen jonger dan 18 jaar.  Er zijn 4.468 deelnemers die zelf besmet zijn (geweest) of iemand in hun gezin of huishouden.

De trends die over de zes meetrondes heen gepresenteerd worden zijn gebaseerd op deelnemers die aan alle zes meetrondes hebben meegedaan. Dat zijn 24.729 respondenten. Vragen over ‘Welbevinden en leefstijl’ en vragen over ‘Verklaringen gedrag’ zijn vanaf meting 2 aan steeds dezelfde groep mensen binnen alle onderzoeksdeelnemers voorgelegd. In demografische kenmerken wijkt deze groep niet af van de groep die deze vragen bij meting 1 invulde. Vragen over ‘Communicatie en vertrouwen’ zijn bij meting 1, 3, 5 en 6 aan dezelfde groep mensen voorgelegd en bij meting 2 en 4 aan een andere groep. In demografische kenmerken verschillen deze beide groepen niet van elkaar. De resultaten die over meetronde 6 gepresenteerd worden, zijn gebaseerd zijn op alle 61.651 respondenten die in deze ronde meededen en kunnen daarom afwijken van de cijfers die in de trends gepresenteerd worden. De resultaten zijn niet zomaar te vertalen naar de totale bevolking van Nederland. Ze geven wel een indicatie.