Ouderen in tijden van corona

Het is belangrijk om gedrag van mensen tijdens de pandemie te blijven volgen en te kijken hoe diverse leeftijdsgroepen, zoals ouderen omgaan met de coronamaatregelen. En wat deze periode doet met hun mentaal welbevinden.  Met deze inzichten kunnen beleidsmakers en communicatieprofessionals beter inspelen op hun behoeften. Deze pagina biedt een overzicht van de onderzoeksresultaten specifiek voor ouderen.

Cijfers

Hieronder vindt u een aantal grafieken uit de 17e ronde van het vragenlijstonderzoek over ouderen.

Naleven ouderen

Sla de grafiek Houden ouderen zich aan de gedragsregels? over en ga naar de datatabel

(1) % aantal keren; (2) % van deelnemers; (3) % van totaal werkuren

Ouderen houden zich over het algemeen goed aan de gedragsregels. Ten opzichte van de totale groep deelnemers zeggen zij minder vaak te hoesten en niezen in de elleboog en te testen bij klachten (zie ook Naleven gedragsregels).

Draagvlak ouderen

Sla de grafiek Draagvlak van ouderen om zich aan gedragsregels te houden over en ga naar de datatabel

Het draagvlak voor de meeste maatregelen is onder ouderen gelijk aan of wat hoger dan gemiddeld onder de deelnemers. Met name voor de maatregelen op het gebied van afstand houden en het beperken van sociaal contact is het draagvlak onder ouderen hoger. Het draagvlak voor hoesten en niezen in de elleboog is onder ouderen daarentegen iets lager (zie ook Draagvlak).

Stellingen over invloed van coronavirus op emotie ouderen

Sla de grafiek Gevoelsmatige dreiging van het coronavirus onder ouderen over en ga naar de datatabel

Ouderen reageren minder emotioneel op het virus dan gemiddeld. Het virus geeft hen bijvoorbeeld minder stress of een hulpeloos gevoel gemiddeld. Wel zijn ouderen iets banger voor het virus dan de totale bevolking (zie ook Verklaringen gedrag).

Hoe moeilijk is het om aan de gedragsregels te houden voor ouderen?

Sla de grafiek Hoe moeilijk vinden ouderen het om zich aan de gedragsregels te houden? over en ga naar de datatabel

Voor bijna alle maatregelen geven ouderen veel minder vaak aan dan gemiddeld dat zij het (heel) moeilijk vinden om de maatregelen na te leven. Een  uitzondering is het hoesten en niezen in de elleboog (zie ook Verklaringen gedrag).

Omgeving ouderen

Sla de grafiek Wat zien ouderen anderen in de omgeving doen? over en ga naar de datatabel

Ook geven ouderen meer dan gemiddeld aan dat de mensen in hun omgeving zich aan de maatregelen houden. De uitzondering hier is wederom het hoesten/niezen in de elleboog (zie ook Verklaringen gedrag).

vertrouwen overheid

Sla de grafiek Bij het bepalen van de maatregelen denk ik dat de Nederlandse overheid... over en ga naar de datatabel

Vergeleken met de totale groep hebben ouderen vaker een positief beeld van de ontwikkeling en rechtvaardigheid van het coronabeleid. Zo vinden meer ouderen dan gemiddeld dat de overheid gebruik maakt van de juiste informatie, voldoende uitleg geeft, een eerlijke verdeling van de lasten maakt en goed rekening houdt met de verschillende belangen (zie ook Communicatie en vertrouwen).

Mentaal welbevinden ouderen

Sla de grafiek Mentaal welbevinden onder ouderen over en ga naar de datatabel

Ouderen geven vaker dan gemiddeld aan, dat zij zich mentaal goed voelen. Zij zijn minder angstig, minder gestrest en hebben minder slaapproblemen (zie ook Welbevinden en leefstijl).

Publicaties

Het mentaal welbevinden van ouderen is tussen april 2020 en juli 2021 vrij stabiel gebleven. Eenzaamheid onder ouderen daalde bij versoepeling van maatregelen en nam vervolgens weer toe bij aanscherping van de maatregelen. Meer informatie hierover vindt u in de 12e rapportage van de Inventarisatie Nederlandse COVID-19 onderzoeken: mentaal welbevinden - pag. 16 (d.d. 1 oktober 2021).

Ouderen zijn minder gaan bewegen tijdens de coronacrisis. Dat blijkt uit onderzoek onder de deelnemers van het sportprogramma OldStars, een initiatief van het Nationaal Ouderenfonds waarbij sporten en bewegen in teamverband wordt aangeboden aan 55-plussers. De resultaten van het onderzoek staan in de 10e rapportage van de Inventarisatie Nederlandse COVID-19 onderzoeken: leefstijl en lichamelijke gezondheid - pag. 15 (d.d. 22 april 2021).

Het is belangrijk dat thuiswonende ouderen tijdens de COVID-19 epidemie veilig en gelijkwaardig deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij. In de factsheet Hoe gaat het met thuiswonende ouderen tijdens COVID-19: inzichten uit de literatuur (d.d. 24 februari 2021) bracht het RIVM, in opdracht van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ), in kaart hoe het gaat met deze groep. Voor deze factsheet werd gebruik gemaakt van bestaande informatiebronnen: wetenschappelijke publicaties op basis van vragenlijsten, interviews en veldobservaties uit de periode maart - zomer 2020. 

Inmiddels is er een tweede factsheet in deze reeks verschenen: Hoe gaat het met thuiswonende ouderen tijdens COVID-19: inzichten uit de literatuur - deel twee (d.d. 5 juli 2021).  Hiervoor werd kennis uit bestaande informatiebronnen uit de periode juni 2020 tot en met maart 2021 samengebracht.

Door corona zijn ook veel vitale ouderen verhoogd kwetsbaar. Dat blijkt uit de VTV Volksgezondheid Toekomst Verkenning (Volksgezondheid Toekomst Verkenning)-publicatie Verder kijken dan corona, over de toekomst van onze gezondheid. Bekijk hier het volledig verslag van de Focusgroep Vitale ouderen (d.d. 18 september 2020).

Verhalen

Link Voorbeelden uit de praktijk

Bekijk hier meer Voorbeelden uit de praktijk