Ouderen in tijden van corona

Het is belangrijk om gedrag van mensen tijdens de pandemie te blijven volgen en te kijken hoe diverse leeftijdsgroepen, zoals ouderen omgaan met de coronamaatregelen. En wat deze periode doet met hun mentaal welbevinden.  Met deze inzichten kunnen beleidsmakers en communicatieprofessionals beter inspelen op hun behoeften. Deze pagina biedt een overzicht van de onderzoeksresultaten specifiek voor ouderen.

Cijfers

Hieronder vindt u een aantal grafieken uit de 14e ronde van het vragenlijstonderzoek over ouderen.

Naleven ouderen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

(1) % aantal keren; (2) % van deelnemers; (3) % van totaal werkuren

Ouderen houden zich over het algemeen goed aan de gedragsregels. Ten opzichte van de totale groep deelnemers zeggen zij minder vaak te hoesten en niezen in de elleboog, thuis te blijven bij klachten, of te testen bij klachten of na bezoek aan het buitenland (zie ook Naleven gedragsregels).

Draagvlak ouderen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Het draagvlak voor de meeste maatregelen is onder ouderen gelijk aan of wat hoger dan gemiddeld onder de deelnemers. Het draagvlak voor hoesten en niezen in de elleboog is onder ouderen daarentegen iets lager (zie ook Draagvlak).

Stellingen over invloed van coronavirus op emotie ouderen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Ouderen reageren minder emotioneel op het virus dan gemiddeld. Het virus geeft hen bijvoorbeeld minder stress en zorgen dan gemiddeld (zie ook Verklaringen gedrag).

Hoe moeilijk is het om aan de gedragsregels te houden voor ouderen?

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Voor bijna alle maatregelen geven ouderen minder vaak aan dan gemiddeld dat zij het (heel) moeilijk vinden om de maatregelen na te leven. Het grootste verschil is te zien bij het thuiswerken en bij 1,5 meter afstand houden. Een uitzondering is het hoesten en niezen in de elleboog (zie ook Verklaringen gedrag).

Omgeving ouderen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Ook geven ouderen meer dan gemiddeld aan dat de mensen in hun omgeving zich aan de maatregelen houden. De uitzondering hier is wederom het hoesten/niezen in de elleboog (zie ook Verklaringen gedrag).

vertrouwen overheid

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Meer ouderen hebben een positief beeld over de rechtvaardigheid van het coronabeleid, vergeleken met de totale groep deelnemers. Zo zijn meer ouderen dan gemiddeld het eens met de stellingen dat de overheid een duidelijke koers vaart en de maatschappelijke belangen goed afweegt (zie ook Communicatie en vertrouwen).

Mentaal welbevinden ouderen

Sla de grafiek over en ga naar de datatabel

Ouderen geven vaker aan dan gemiddeld onder de deelnemers, dat zij zich mentaal goed voelen. Zij zijn minder angstig, minder gestrest en hebben minder slaapproblemen (zie ook Welbevinden en leefstijl).

Publicaties

Ouderen zijn minder gaan bewegen tijdens de coronacrisis. Dat blijkt uit onderzoek onder de deelnemers van het sportprogramma OldStars, een initiatief van het Nationaal Ouderenfonds waarbij sporten en bewegen in teamverband wordt aangeboden aan 55-plussers. De resultaten van het onderzoek staan in de 10e rapportage van de Inventarisatie Nederlandse COVID-19 onderzoeken: leefstijl en lichamelijke gezondheid - pag. 15 (d.d. 22 april 2021).

Het mentaal welbevinden van ouderen is tussen april 2020 en februari 2021 vrij stabiel gebleven. Eenzaamheid daalde bij versoepeling van maatregelen en nam vervolgens weer toe bij aanscherping van de maatregelen. Meer informatie hierover vindt u in de 9e rapportage van de Inventarisatie Nederlandse COVID-19 onderzoeken: mentaal welbevinden - pag. 12 (d.d. 11 maart 2021).

Het is belangrijk dat thuiswonende ouderen tijdens de COVID-19 epidemie veilig en gelijkwaardig deel kunnen blijven nemen aan de maatschappij. In de factsheet Hoe gaat het met thuiswonende ouderen tijdens COVID-19: inzichten uit de literatuur (d.d. 24 februari 2021) bracht het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, in opdracht van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport , in kaart hoe het gaat met deze groep. Voor deze factsheet werd gebruik gemaakt van bestaande informatiebronnen: wetenschappelijke publicaties op basis van vragenlijsten, interviews en veldobservaties uit de periode maart - zomer 2020. 

Inmiddels is er een tweede factsheet in deze reeks verschenen: Hoe gaat het met thuiswonende ouderen tijdens COVID-19: inzichten uit de literatuur - deel twee (d.d. 5 juli 2021).  Hiervoor werd kennis uit bestaande informatiebronnen uit de periode juni 2020 tot en met maart 2021 samengebracht.

Door corona zijn ook veel vitale ouderen verhoogd kwetsbaar. Dat blijkt uit de VTVVolksgezondheid Toekomst Verkenning-publicatie Verder kijken dan corona, over de toekomst van onze gezondheid. Bekijk hier het volledig verslag van de Focusgroep Vitale ouderen (d.d. 18 september 2020).

Verhalen

Link Voorbeelden uit de praktijk

Bekijk hier meer Voorbeelden uit de praktijk