Tijdens de periodes met coronamaatregelen veranderde er veel in het dagelijks leven van jongeren. Daarom vroegen we hen welke gebeurtenissen zij meemaakten tijdens de coronaperiode en of ze daar nu nog last van hebben. Op deze pagina bespreken we de resultaten van het zesde kwartaalonderzoek (december 2022). Dit is onderdeel van het Gezondheidsonderzoek COVID-19.
Meer jongeren hebben wel eens corona gehad
We vroegen de jongeren welke corona-gerelateerde gebeurtenissen zij meemaakten tijdens de coronaperiode. Hierbij konden ze verschillende gebeurtenissen aankruisen. In december 2022 gaf 87% van de jongeren aan dat ze 1 of meer corona-gerelateerde gebeurtenissen hadden meegemaakt. Van alle gebeurtenissen waar we naar vragen, blijft alleen het gehad hebben van corona stijgen. 72% van de jongeren heeft deze gebeurtenis aangevinkt. Voor de meeste andere gebeurtenissen geven minder jongeren aan dat ze die hebben meegemaakt dan in de vorige ronde.
Minder jongeren ervaren impact van gebeurtenissen
Steeds minder jongeren geven aan dat ze nog last hebben van hun coronabesmetting (10% in december 2022, 29% in maart 2022). Voor de meeste andere corona-gerelateerde gebeurtenissen geven sinds september weer iets meer jongeren aan dat ze er nog last van hebben. Mogelijk duidt dit erop dat het deel van de jongeren bij wie een corona-gerelateerde gebeurtenis die ze meemaakten minder impact had, deze gebeurtenis nu niet meer rapporteert. Jongeren die zich de gebeurtenis wel herinneren, rapporteren waarschijnlijk over een gebeurtenis die meer impact op hen had, omdat zij ook vaker aangeven dat ze er nog last van hebben.
De grafiek hieronder laat per ronde zien hoeveel procent van de jongeren aangeeft dat ze een bepaalde gebeurtenis meemaakten. De grafiek in het rechtertabblad laat per gebeurtenis zien hoeveel procent daar nog last van had.
Jongeren die aangaven nog last te hebben van een gebeurtenis, kregen extra vragen om vast te stellen of de klachten die zij ervaren, betekenen dat ze mogelijk een risico hebben tot het ontwikkelen van een posttraumatische stressstoornis. Bij 3% van de jongeren was dit het geval. Dat is vergelijkbaar met september, maar ligt lager dan de 6% die we zagen in de 2 metingen daarvóór (maart en juni 2022).
Als we rekening houden met alle factoren die we gemeten hebben, zien we dat vooral jongeren met mentale klachten een duidelijk grotere kans hebben op symptomen van (Posttraumatische Stressstoornis). Ook jongeren die eenzaam zijn en te maken kregen met uitgestelde zorg hebben meer kans op PTSS-symptomen.
Jongeren willen geen nieuwe lockdown
In december 2022 vroegen we jongeren voor verschillende coronamaatregelen hoe erg ze het zouden vinden als die weer werden ingevoerd. Ruim twee derde (69%) zou het (heel) erg vinden als er weer een lockdown komt. Het sluiten van sportscholen en afgelaste wedstrijden zouden jongeren lastig vinden, 56% gaf aan dat (heel) erg te vinden, gevolgd door avondklok (53%) en sluiting van horeca (52%). Van een maximumaantal bezoekers (49%) of mondkapjesplicht (48%) zegt bijna de helft van de jongeren dat ze dat erg vinden. De maatregel die het minst erg wordt gevonden, is het coronatoegangsbewijs. 38% vindt dit helemaal niet erg, vergeleken met 41% die het (heel) erg vindt.
De grafiek hieronder toont per maatregel hoeveel jongeren het heel erg zouden vinden als die weer nodig zou zijn.
In juni 2022 vroegen we jongeren naar hun wensen voor de toekomst, bijvoorbeeld bij een nieuwe golf coronabesmettingen. De antwoorden die ze daar gaven laten zien waarom jongeren bepaalde maatregelen wel of niet terug willen. Lees op de pagina meting 4: wensen voor beleid terug hoe jongeren toen dachten over de coronamaatregelen.
Redenen om tegen alle coronamaatregelen te zijn
Jongeren die bij alle maatregelen aangaven dat ze het ‘heel erg’ zouden vinden als die weer zouden worden ingevoerd kregen deze vervolgvraag: ‘Je hebt bij alle maatregelen aangegeven dat je het heel erg zou vinden als deze worden ingevoerd. Zou je kunnen uitleggen waarom?’ Hierop gaven 133 jongeren antwoord.
De antwoorden zijn grotendeels in vier groepen te verdelen, waarbij jongeren regelmatig meerdere redenen noemen. De grootste groep verlangt naar vrijheid en wil geen beperkingen meer opgelegd krijgen. Zij willen zelf keuzes kunnen maken in hun doen en laten, zijn klaar met het ‘gedoe’ of zeggen dat ze jong willen kunnen zijn. Een tweede groep geeft aan dat eerdere maatregelen psychisch zwaar voor hen waren en ze dat niet nogmaals willen meemaken. Enkelen noemen daarbij specifiek dat het gebrek aan sociale contacten hen (weer) somber zou maken. De derde, wat kleinere groep weegt voor- en nadelen af of maakt een risicoschatting van hoeveel impact het coronavirus nog kan hebben. Bijvoorbeeld dat de stress die het oplevert niet opweegt tegen de bijdrage van coronamaatregelen aan de algehele gezondheid. Een vierde groep zegt de overheid niet te vertrouwen en noemt de coronamaatregelen onzin. Opvallend is ook dat een paar jongeren aangeven dat ze zich ondanks hun tegenwerpingen wel aan maatregelen zouden houden, als die weer zouden gelden.
Citaten met redenen om tegen alle coronamaatregelen te zijn
“Omdat dat het gevoel geeft dat je opgesloten zit en niks kan doen met vrienden en familie.”
“Het lijkt mij heel naar om weer terug naar een situatie te gaan waarbij alles opnieuw anders wordt, in de zin van maatregelen. Ik zou mij wel aan de maatregelen houden, en als het nodig is dan is het nodig, maar dat maakt het niet minder naar.”
“Omdat het virus niet meer in verhouding staat met de catastrofale gevolgen voor de maatschappij wanneer een regel doorgevoerd wordt. Het virus is, net als andere virussen, eentje waarmee we moeten leven. Het enige wat gedaan kan worden is het bevorderen van de gezondheid van de maatschappij om zo het immuunsysteem van burgers te vergroten.”
“Onze vrijheid is lang genoeg afgepakt. Het is en blijft een virus waar we niet voor altijd bang voor kunnen blijven. Door de oorlog in Oekraïne beseffen we maar al te goed dat onze vrijheid belangrijk is en dat dit niet zomaar afgepakt mag worden!”
Ervaren invloed van de coronaperiode op het leven
Naast de meerkeuzevragen stelden we jongeren de vorige ronde ook een open vraag over de invloed van de coronaperiode op hun leven. Hieruit bleek onder andere dat jongeren invloed ervaren in hun persoonlijke ontwikkeling, bijvoorbeeld doordat ze leerachterstanden opliepen. Ook het sociale leven is volgens hen veranderd. Zo ervaren sommigen dat de coronaperiode voor een verarming in hun sociale contacten zorgde, terwijl anderen het moeilijk vinden om weer te wennen aan de drukte na de rust van de coronaperiode. Lees er op de pagina meting 5: ervaringen tijdens corona meer over.