Onze projecten

• De rol van biodiversiteit voor een gezonde leefomgeving (BIOTICHS)
• Gezondheidsrisico’s van klimaatverandering (MODIVIERS)
• Klimaatverandering en luchtkwaliteit (FutureAir)
• De eiwittransitie datagedreven vooruithelpen (BIGFOOD)
• Effecten van energiemaatregelen in woningen op de gezondheid (ENABLE)
• Technologische innovaties voor de energietransitie beoordelen op duurzaamheid en veiligheid (CHANGE)

Naam van het onderzoek: Biodiversity Indication Opportunities forwarding Transitions Into Circular, Healthy and Sustainable societies (BIOTICHS)

Wat?

SPR (Strategisch Programma RIVM) BIOTICHS wil bijdragen aan ‘bending the curve’ van biodiversiteitsverlies door de meerwaarde van natuur en biodiversiteit onder meer voor een natuur-inclusieve, duurzame landbouw in beeld te brengen, waarbij ecosysteemdiensten optimaal worden benut en humane gezondheid wordt gediend.

Waarom?

Natuur en biodiversiteit staan onder druk, door bv. stikstof, toxische stoffen, verdroging, intensieve bodembewerking en verlies aan habitat, terwijl we de leefomgeving niet optimaal benutten. Voor de omslag naar een duurzaam beheer van de leefomgeving is het belangrijk dat we de oorzaken van het verlies aan biodiversiteit kunnen achterhalen zodat we natuur, biodiversiteit en ecosysteemdiensten beter en duurzamer kunnen benutten. Om daarover goed te kunnen adviseren is modellering van drukfactoren, biodiversiteit en ecosysteemdiensten noodzakelijk.

Hoe?

We gaan de biodiversiteit en invloed van drukfactoren analyseren met nieuwe methoden als machine learning. Zo willen we de toestand van de biodiversiteit in relatie met het leveren van ecosysteemdiensten  vaststellen, en oplossingen voor duurzaam beheer en ruimtelijke inrichting verkennen. Daarbij geven we specifieke aandacht aan bodembiodiversiteit en de relatie met het functioneren van ecosysteemdiensten en humane gezondheid.

Samenwerking

• DMG (Department of Sustainability, Environment and health) (initiator)
• MIL (Milieukwaliteit)
• Universiteit Wageningen
• Universiteit Nijmegen

Heb je vragen over dit SPR-project? Neem dan contact op via spr@rivm.nl.

Naam van het onderzoek: Modifiers of temperature related MOrtality and Disease: Identification of Vulnerable individuals, buildings and neighbourhoods and Improvement of EaRly warning Systems (MODIVIERS)

Wat?

We onderzoeken de relatie tussen temperatuur en sterfte, ziekenhuisopnames en gevolgen voor de mentale gezondheid. Hierbij wordt rekening gehouden met kwetsbare groepen en locaties. Deze kennis helpt om waarschuwingssystemen met betrekking tot temperatuur te verbeteren, en om de gebouwde omgeving aan te passen aan een veranderend klimaat.

Waarom?

Klimaatscenario’s laten zien dat de temperatuur de komende jaren stijgt en het aantal hittegolven toeneemt. Blootstelling aan hoge en lage temperaturen heeft impact op de gezondheid. Om Nederland beter voor te bereiden op toekomstige klimaatscenario’s is het belangrijk om inzicht te krijgen in de relatie tussen temperatuur en gezondheid, en kwetsbare groepen en locaties te identificeren.   

Hoe?

We maken gebruik van dagelijkse temperatuurdata van het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut). Hieraan koppelen we gezondheidsgegevens en informatie over sociaaleconomische status, woningkarakteristieken en de gebouwde omgeving. Om de relaties tussen temperatuur en gezondheid te onderzoeken gebruiken we individu-specifieke tijdserie-analyses.

Samenwerking

• KNMI
• CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek)

Heb je vragen over dit SPR (Strategisch Programma RIVM)-project? Neem dan contact op via spr@rivm.nl.

Naam van het onderzoek: Future Air

Wat?

Hoe verandert de luchtkwaliteit in Nederland door klimaatveranderingen? In dit project onderzoeken we hoe de concentraties en blootstelling van luchtverontreinigende stoffen in de toekomst veranderen door klimaatverandering. Denk aan onder meer stikstofdioxide, fijnstof, ozon en pollen. De uitkomsten worden beschreven in wetenschappelijke artikelen en gebruikt bij toekomstscenario’s voor de luchtkwaliteit.

Waarom?

Ons klimaat verandert en de effecten zijn nu al zichtbaar op de weerpatronen. Dit zal de komende decennia doorgaan. Naast directe gevolgen beïnvloedt klimaatverandering ook de blootstelling aan verontreinigende stoffen in de lucht. Dat heeft gevolgen voor de volksgezondheid. Hoe verhouden deze effecten zich tot de effecten van het huidige en toekomstige luchtbeleid in Nederland en Europa?

Hoe?

Om dit te onderzoeken koppelen we de uitkomsten van klimaatmodellen aan modellen voor luchtkwaliteit. Verschillende scenario’s voor klimaat- en luchtkwaliteit worden doorgerekend op hun effecten voor concentraties van luchtverontreinigende stoffen en pollen in Nederland. Ook wordt een inschatting gemaakt van de gezondheidseffecten.

Samenwerking

• KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut)
• UK (United Kingdom) Centre for Ecology & Hydrology
• Finnish Meteorological Institute
• Swiss Tropical and Public Health Institute

Heb je vragen over dit SPR (Strategisch Programma RIVM)-project? Neem dan contact op via spr@rivm.nl.

Naam van het onderzoek: Boer-tot-bord transities en hun impact – big data benaderingen (BIGFOOD)

Wat?

In het BIGFOOD‐project ontwikkelen we nieuwe manieren om onderzoek te doen naar voedsel en voeding met behulp van data. We richten ons vooral op de eiwittransitie, dat wil zeggen dat we willen dat mensen meer plantaardige en minder dierlijke eiwitten gaan gebruiken, omdat dat goed is voor natuur, milieu en gezondheid. We onderzoeken met behulp van experts en data uit verschillende domeinen en data science welke maatregelen de eiwittransitie kunnen versnellen. Daarbij kijken we naar de effecten op volksgezondheid, voedselveiligheid en milieu.

Waarom?

Om onze leefomgeving én onszelf gezond te houden, is het nodig om over te stappen van een dieet met veel dierlijke eiwitten naar een dieet met meer plantaardige eiwitten. Dit vergt een omslag in de hele voedselproductieketen. In dit project bekijken we wat veelbelovende strategieën voor de eiwittransitie zijn en rekenen we de potentiële effecten ervan door.
Een belangrijk doel is ook om de samenwerking te verbeteren tussen computertechnici, data scientists en onderzoekers uit verschillende voedselgerelateerde domeinen, zoals gezondheid, voedselveiligheid en duurzaamheid.

Hoe?

In BIGFOOD werken mensen uit verschillende vakgebieden samen. Dit doen we door met experts uit verschillende vakgebieden onderzoeksvragen uit te werken in designathons en hackathons. We combineren en analyseren data uit verschillende gebieden, zodat we kunnen komen tot een integrale blik.
We volgen FAIR principes. Dit betekent dat onze data vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar zijn. Ook sluiten we aan bij de ontwikkeling van het dataplatform van het RIVM.

Wat levert BIGFOOD op?

Binnen BIGFOOD ontwikkelen we kennis en doen ervaring op met datagedreven werken het toepassen van data science technieken én met transdisciplinaire samenwerking.  We ontwikkelen we een ‘BIGFOOD‐toolbox’, met handige voorbeeldscripts en andere hulpmiddelen, zoals ontologieën en knowledge graphs.

Hoe gebruiken we ontologieën en knowledge graphs?

Ontologieën en knowledge graphs worden gebruikt om te beschrijven hoe data is gedefinieerd en met elkaar samenhangt. Door te werken met ontologieën en knowledge graphs zorgen we ervoor dat data uit verschillende bronnen makkelijker te vinden en te combineren is, zowel voor computers als voor mensen Zo kunnen we data uit verschillende bronnen in samenhang analyseren.

We maken onder andere gebruik van de “FoodOn” ontologie die wereldwijd wordt gebruikt om voedsel te beschrijven, dus (delen van) planten, dieren en schimmels en de voedselproducten die hiervan kunnen worden gemaakt.

De wetenschappelijke resultaten van het project worden beschreven in een proefschrift met ten minste vier wetenschappelijke artikelen. Eén van deze artikelen richt zich specifiek op de evaluatie van de transdisciplinaire samenwerking.

Samenwerking

• Wageningen Universiteit en Research (WUR)
• Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
• Nederlandse Voedsel‐ en Waren Autoriteit (NVWA)

Heb je vragen over dit SPR (Strategisch Programma RIVM)-project? Neem dan contact op via spr@rivm.nl.

Naam van het onderzoek: ENergietrAnsitie en BinnenmiLiEu: Ontwikkeling risicobeoordelingsmethodiek voor gecombineerde blootstelling (ENABLE)

Wat?

In ENABLE onderzoeken we wat de impact is op de gezondheid  van maatregelen om huizen te verduurzamen. Daarbij maken we gebruik van metingen die we zelf uitvoeren en resultaten van bestaande studies. Ook zullen we methoden voor het beoordelen van risico’s uit de scheikunde,  de biologie en het stralingsonderzoek combineren.

Waarom?

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in 2050 woningen en gebouwen van het aardgas af zijn. Dat betekent dat veel bestaande woningen verduurzaamd moeten worden. Maatregelen om woningen te verduurzamen kunnen de kwaliteit van de lucht in huis beïnvloeden. Dit kan positieve of negatieve effecten hebben op de gezondheid.  Op dit moment weten we niet hoe woonwijken zo gezond mogelijk aardgasvrij gemaakt kunnen worden.

Hoe?

We zullen de kwaliteit van de lucht in huizen meten en modelleren voor en na het nemen van maatregelen om de woning te verduurzamen. Daarbij nemen we mee hoe bewoners omgaan met de maatregelen en hoe deze worden ervaren.   We gaan verschillende methoden voor de beoordeling van chemische, microbiologische en stralingsrisico’s combineren om de effecten op de gezondheid te bepalen.  

Heb je vragen over dit SPR (Strategisch Programma RIVM)-project? Neem dan contact op via spr@rivm.nl.

Naam van het onderzoek: aCtionable Hotspot identificAtion and impact iNteGration for the Energy transition (CHANGE)

Wat?

Technologische innovaties spelen een belangrijke rol in de energietransitie. Het doel van dit project is om beter te leren beoordelen hoe duurzaam die innovaties zijn. Daarbij willen we ook de gevolgen van die innovaties voor veiligheid, sociale interacties en gedrag meenemen. Dit moet leiden tot een analysemethode waarmee we de transitie beter kunnen begrijpen. Met zo’n instrument kan beter geadviseerd worden over waar de energietransitie kan worden gestuurd en hoe knelpunten kunnen worden voorkomen.

Waarom?

Veel oplossingen voor de energietransitie zijn gebaseerd op technologische innovaties die ervoor zorgen dat we geen fossiele brandstoffen meer nodig hebben. Dit zijn innovaties zoals warmtepompen, zonnepanelen en windmolens. Het is nog onduidelijk wat de gevolgen kunnen zijn voor bijvoorbeeld veiligheid, sociale interacties en gedrag. Terwijl deze zaken zullen bepalen of mogelijke oplossingen succesvol zijn. Daarom is er, om de transitie en de mogelijke gevolgen beter te begrijpen, een analysemethode nodig waarin zowel de technologische ontwikkeling en bijbehorende impact op de gezondheid van mens en milieu als de dynamiek tussen gedrag, technologie en milieu is geïntegreerd. 

Hoe?

Dit project heeft twee belangrijke onderdelen:

• Het koppelen van rekenmodellen voor impact van stoffen, materialen en geluid op  gezondheid en milieu aan scenario modellen voor gebruik van nieuwe energie technologie voor verduurzaming van de woning.
• Ontwikkeling van zogenaamde agent-based modellen op basis van gedragsonderzoek met betrekking tot verduurzaming van de woning.

Uiteindelijk wordt een analysemethode ontwikkeld op basis van beide onderdelen om inzicht te krijgen in de belangrijkste factoren die de energie transitie zullen versnellen of vertragen. 

Samenwerking

• Binnen RIVM:
  • Centrum Duurzaamheid Gezondheid en Milieu
  • Centrum Veiligheid
  • Centrum Veiligheid Stoffen en Producten
  • Centrum Gezondheid en Maatschappij
  • Centrum Milieukwaliteit
• Buiten RIVM:
  • TPM EnergyTransition Lab, TU (Technische Universiteit) Delft
  • Centrum voor Milieuwetenschappen, Universiteit Leiden

Heb je vragen over dit SPR (Strategisch Programma RIVM)-project? Neem dan contact op via spr@rivm.nl.