PFAS Per- en polyfluoralkylstoffen (Per- en polyfluoralkylstoffen) zijn door de mens gemaakte stoffen, die in allerlei producten worden gebruikt. Bij het maken en gebruiken van deze producten komen PFAS in het milieu terecht, waar het niet meer afbreekt. Op die manier komt PFAS in ons voedselsysteem. Mensen krijgen PFAS op verschillende manieren binnen. Een groot deel daarvan komt uit voedsel. Met name in vis en particuliere eieren kunnen veel PFAS zitten. Gevarieerd eten is altijd het beste advies om minder van een bepaalde stof binnen te krijgen. Dit geldt dus ook voor PFAS. 

Op deze pagina:

Voedsel met de meeste PFAS
PFAS in drinkwater
PFAS in particuliere eieren
Producten van plekken met meer PFAS
Verder lezen over PFAS
 

Het RIVM heeft berekend hoeveel PFAS mensen binnenkrijgen via voedsel en drinkwater. Dit blijkt meer te zijn dan de gezondheidskundige grenswaarde . Als mensen lange tijd meer PFAS binnenkrijgen dan deze waarde, kan dat schadelijk zijn voor de gezondheid. Zoals een grotere kans op infecties. Of iemand ziek wordt, hangt ook af van andere factoren zoals leefstijl.

Voedsel met de meeste PFAS

Al ons dagelijks eten en drinken kan PFAS bevatten. Vis draagt het meest bij aan de totale hoeveelheid PFAS via voedsel. Ook koffie, thee, graanproducten, melkproducten, vlees, eieren, fruit en groenten bevatten PFAS. 

De hoeveelheid PFAS in voedsel kan verschillen. Dit hangt af van waar het voedsel vandaan komt en hoe het is gemaakt. Zo zit in particuliere eieren vaak veel meer PFAS dan in eieren van de professionele verkoop. Je kunt deze eieren herkennen aan een stempel op het ei. 

Lokaal geproduceerd voedsel kan meer PFAS bevatten dan voedsel uit de winkel of van de markt. Lokaal voedsel is eten dat in de directe omgeving van waar mensen wonen wordt geteeld, geoogst en verkocht. Daarom is gevarieerd eten belangrijk. Dan krijgen mensen minder PFAS binnen. 

PFAS en drinkwater

In Nederland krijgen we via voedsel meer dan drie keer zoveel PFAS binnen dan via drinkwater. De hoeveelheid PFAS in drinkwater hangt af van de drinkwaterbron. Drinkwater gemaakt uit oppervlaktewater bevat meer PFAS dan drinkwater gemaakt uit grondwater.

Lees meer over PFAS in drinkwater: 

PFAS in particuliere eieren

Het RIVM deed onderzoek naar PFAS in particuliere eieren. Deze eieren zijn niet voor verkoop bestemd. Ze komen van kippen die als hobby gehouden worden. Bijvoorbeeld in achtertuinen, moestuinen, dierenweitjes en zorg- en kinderboerderijen. 

In heel Nederland kunnen particuliere eieren veel PFAS bevatten, maar de hoeveelheid PFAS is niet altijd even hoog. Door deze variatie zegt een meting eigenlijk alleen iets over het ei dat gemeten is. 

Mensen in Nederland krijgen al veel PFAS binnen via voedsel uit de winkel of van de markt, en deels via drinkwater. De hoeveelheid PFAS die mensen via particuliere eieren binnenkrijgen komt daar bovenop. Het eten van drie eieren staat in sommige gevallen gelijk aan een heel jaar PFAS via ander eten en drinken. Door geen particuliere eieren meer te eten kan dus een veel hogere PFAS-inname vermeden worden. 

Eieren uit de supermarkt of van de boer bevatten veel minder PFAS. Deze worden gecontroleerd door de NVWA. Je kunt deze eieren herkennen aan het stempel op het ei.

Het RIVM onderzocht ook wat de oorzaken (de bronnen) zijn van PFAS in deze eieren. Dat onderzoek bevestigt dat kippen PFAS vooral binnenkrijgen via wormen en andere bodemdieren. 

Lees meer over PFAS in particuliere eieren:

Producten van plekken met meer PFAS

Op sommige plaatsen in Nederland zitten meer PFAS in de bodem of het water. Op een aantal van deze plaatsen heeft het RIVM onderzoek gedaan. Zo blijkt dat gewassen in moestuinen rondom de Chemoursfabriek in Dordrecht en in de buurt van de voormalige Custom Powders fabriek in Helmond meer PFAS kunnen bevatten. Het RIVM adviseert daarom in deze omgevingen geen moestuingewassen te eten of deze af te wisselen met groente en fruit uit de supermarkt. Ook producten (vis, garnalen, oesters, mosselen) uit de Westerschelde bevat PFAS. Het RIVM adviseert zo min mogelijk zelfgevangen producten uit de Westerschelde te eten.

Lees meer over producten van plekken met meer PFAS: 

Verder lezen over PFAS