29 November 2019: Tijdelijke achtergrondwaarden voor PFAS in de Nederlandse bodem

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu  heeft tijdelijke achtergrondwaarden afgeleid voor twee soorten PFAS in de Nederlandse bodem: PFOSperfluoroctaansulfonaten perfluoroctaansulfonaten  en PFOAperfluoro octanoic acid perfluoro octanoic acid . Voor PFOS adviseert het RIVM een tijdelijke achtergrondwaarde van 0,9 microgram per kilogram grond. Voor PFOA 0,8 microgram per kilogram grond. Op basis van dit advies kan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besluiten een nieuwe tijdelijke norm  vast te stellen voor PFAS in grond en bagger.

lees meer


29 oktober 2019: versneld traject naar Tijdelijke Achtergrondwaarden voor PFAS in de grond

Het Ministerie van IenWInfrastructuur en Waterstaat heeft het RIVM verzocht om versneld Tijdelijke Landelijke Achtergrondwaarden voor PFAS af te leiden. De achtergrondwaarde geeft aan welke concentraties PFAS op relatief schone plekken in Nederland verwacht kunnen worden. Omdat die gegevens pas in 2020 beschikbaar zouden zijn, heeft het ministerie nu verzocht om versneld een achtergrondwaarde te bepalen. Hiervoor maakt het RIVM dan gebruik  van de beschikbare meetgegevens van Provincies.

De Tijdelijke Landelijke Achtergrondwaarde moet veilig zijn voor mens en milieu. Eerder bepaalde het RIVM al risicogrenzen voor PFAS in de bodem. Verder zal bij het bepalen van de achtergrondwaarde rekening worden gehouden met de onzekerheid van de beperkte verzameling gegevens: we hebben geen gegevens uit heel het land en de dataset is beperkt van omvang. Het RIVM verricht ondertussen metingen in Nederland om in 2020 een definitieve achtergrondwaarde te kunnen bepalen. 
 


 

25 september 2019: Verspreiding van GenX-stoffen in het milieu - Metingen in Nederland 2013-2018

Het RIVM heeft in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de beschikbare metingen van GenX-stoffen in Nederland over de periode 2013-2018 verzameld. Aanleiding hiervoor zijn zorgen over de mogelijke schadelijke effecten van GenX-stoffen op mens en milieu. Uit de metingen blijkt dat de stoffen onder andere voorkomen in het oppervlaktewater, grond en grondwater op plekken waar de GenX-technologie wordt gebruikt en waar halffabricaten en afval van het GenX-proces verwerkt worden. Soms zijn de gehalten hoger dan de (voorlopige) risicogrenzen voor deze stoffen. Dit betekent niet direct dat er risico’s zijn voor de gezondheid. Een landsdekkend beeld van de verspreiding van GenX-stoffen in het milieu is er niet.

GenX-stoffen komen vrij bij het maken van fluorpolymeren, die onder andere gebruikt worden om water- en vuilafstotende coatings te maken (bijvoorbeeld voor antiaanbaklagen in pannen). GenX-stoffen behoren tot de groep van PFAS-stoffen. Dit zijn fluorverbindingen die op verschillende manieren in het leefmilieu terecht kunnen komen en daar vrijwel niet afbreken. Om de verspreiding van GenX-stoffen zo veel mogelijk te kunnen beperken en risico’s te beheersen, is het belangrijk om te weten waar deze stoffen in Nederland in het milieu vóórkomen.

Metingen van GenX-stoffen beperken zich nu tot de delen van Nederland waar de GenX-stoffen naar verwachting voorkomen. Mogelijk zijn er nog andere bronnen waardoor GenX-stoffen in het milieu terechtkomen. Er lopen initiatieven bijvoorbeeld vanuit de overheid om stoffen uit de PFAS-groep op plekken verspreid over Nederland te meten. Hiermee wordt mogelijk duidelijk waar deze stoffen nog meer voorkomen en uit welke (andere) bronnen ze komen.

Zowel mens als milieu worden blootgesteld aan deze stoffen. Een overschrijding van de (voorlopige) risicogrenzen voor deze stoffen, kan een reden voor een overheid zijn om verder onderzoek te (laten) doen naar daadwerkelijke risico’s. Dit is vooral ook relevant als blootstelling uit verschillende bronnen verwacht wordt of als er sprake is van blootstelling aan meerdere vergelijkbare PFAS-stoffen. De effectiefste manier om mogelijke risico’s te beheersen van stoffen die slecht te verwijderen zijn uit het milieu, is de uitstoot bij de bron aan te pakken.

Voor meer informatie, lees het rapport.


18 juli 2019: GenX aangewezen als Zeer Zorgwekkende Stof

Eind juni 2019 heeft het Europese Chemicaliën Agentschap (ECHAEuropean Chemicals Agency) besloten dat de stoffen die betrokken zijn bij de GenX-techniek ‘Substances of Very High Concern’ (SVHCsubstances of very high concern) zijn. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat berichtte hier  eerder over. ECHA heeft nu ook het formele besluit  gepubliceerd. In Nederland is een SVHC een zogenaamde Zeer Zorgwekkende Stof (ZZSzeer zorgwekkende stoffen). Verschillende stoffen die gebruikt worden in de GenX techniek staan nu ook op de ZZS-lijst. Lees hier wat dit betekent in de praktijk.


16 juli 2019: Risicobeoordeling GenX en PFOA in dierlijke producten

In de omgeving van de bedrijven Chemours in Dordrecht en Custom Powders in Helmond heeft de NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit monsters genomen van dierlijke producten zoals ei, melk en vis. WFSR (voorheen RIKILT) heeft gemeten hoeveel GenX en PFOA er in deze producten zit. De gemeten concentraties lagen allemaal onder de detectiegrens van de meetmethode, behalve voor PFOA in ei en GenX en PFOA in een karper.

Een risicobeoordeling van RIVM en WFSR in opdracht van BuROBureau Risicobeoordeling & Onderzoeksprogrammering laat zien dat de gevonden concentraties geen risico vormen voor de gezondheid. Ook heeft de NVWA monsters genomen van slootwater (verontreinigd met GenX en PFOA) en kuilvoer (verontreinigd met PFOA). Er is alleen voldoende informatie over de overdracht van PFOA uit (sloot)water en (kuil)voer naar melkkoeien. Daarom kon alleen voor PFOA een inschatting gemaakt worden van de concentraties in koemelk en rundvlees. Deze geschatte PFOA concentraties vormen geen risico voor de volksgezondheid.

BuRO heeft hierover op 16 juli een advies uitgebracht aan de minister van Medische Zorg en Sport en de Inspecteur-Generaal van de NVWA. Dit advies en de onderliggende beoordelingen van RIVM en WFSR zijn te vinden op de website van de NVWA. Deze documenten zijn Engelstalig.


15 juli 2019: Risicogrenzen voor PFAS in landbouwgrond

Het RIVM heeft de risicogrenzen bepaald voor PFAS in grond die wordt gebruikt voor akkerbouw en veeteelt. Eerder leidde het RIVM al algemene risicogrenzen af voor grond en bagger. De nieuwe risicogrenzen zijn bedoeld om overheden te helpen bij het maken van beleid over hergebruik van grond en bagger in landbouwgebieden.

Wanneer grond of bagger niet voldoen aan deze waarden, kan besloten worden om grond of bagger niet te gebruiken in agrarisch gebied. Ook kan met aanvullend onderzoek wordt bepaald worden of PFAS lokaal daadwerkelijk een probleem vormen. Dit kan bijvoorbeeld door concentraties van PFAS in gewassen en andere landbouwproducten te meten.

Wilt u meer weten over de achtergronden bij deze risicogrenzen en hoe ze kunnen worden gebruikt? Kijk dan op de pagina met veelgestelde vragen.


9 april 2019: Risicogrenzen voor PFOS, PFOA en GenX voor toepassen van grond en bagger

Het RIVM heeft in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat risicogrenzen berekend voor PFOS, PFOA en GenX in grond en bagger. Bij concentraties onder de risicogrenzen voor de bodemgebruiksfuncties landbouw/natuur, wonen en industrie zijn de risico’s voor de mens en het ecosysteem aanvaardbaar. Lees meer.


9 april 2019: Risicogrens voor GenX in bodem en grondwater

Het RIVM heeft een risicogrens berekend voor GenX in bodem en grondwater. Overheden kunnen de risicogrens gebruiken om te bepalen of de kwaliteit van de grond en het grondwater een risico vormt voor mens en milieu, en of maatregelen nodig zijn. Lees meer.


25 maart 2019: Groenten uit Helmondse moestuin veilig

Mensen met een moestuin in de buurt van het bedrijf Custom Powders in Helmond kunnen veilig hun zelf geteelde groenten eten. Het bedrijf heeft in het verleden GenX en PFOAperfluoroctaanzuur -houdende poeders gedroogd waarbij deze stoffen via de lucht in het milieu terecht zijn gekomen. De gezondheidskundige grenswaarden voor de inname van deze stoffen worden niet overschreden. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Lees meer.


13 december 2018: Discussie over gezondheidskundige grenswaarde PFOA

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSAEuropese Voedselveiligheidsautoriteit Europese Voedselveiligheidsautoriteit ) heeft een voorlopige gezondheidskundige grenswaarde voor PFOA en PFOS gepubliceerd. De door EFSA voorgestelde voorlopige grenswaarde voor PFOA is 15 maal strenger dan de gezondheidskundige grenswaarde die RIVM in 2016 heeft afgeleid. Het RIVM heeft vragen gesteld over de wetenschappelijke onderbouwing van de gepubliceerde grenswaarden. Het RIVM herziet - gezien het voorlopige karakter van de grenswaarden - eerdere adviezen niet. Lees meer.


27 september 2018: Bodem en irrigatiewater in moestuinen rond Chemours kunnen worden gebruikt

Het RIVM heeft de bodem en het gebruikte irrigatiewater onderzocht in 11 moestuinen in de omgeving van Duport/Chemours. Uit de analyses blijkt dat de bodem en het irrigatiewater gebruikt kunnen worden voor moestuingebruik. Hiermee komt het voorlopige advies om het irrigatiewater, daar waar hoge gehalten zijn gemeten,  niet te gebruiken te vervallen. Lees meer.


10 september 2018: Nieuwe methode voor toxicologische beoordeling perfluor mengsels

Perfluor (PFAS) is een stofgroep waaronder de stoffen PFOS, PFOA en GenX vallen. Perfluorstoffen komen vaak gezamenlijk als verontreiniging voor in grond, grondwater of drinkwater. Recent zijn er veel gevallen waarin verontreiniging met perfluorstoffen tot bezorgdheid leidt in verband met mogelijke gezondheidseffecten. In 2016 heeft het RIVM voor PFOA een gezondheidskundige grenswaarde afgeleid. Het RIVM heeft nu een methode ontwikkeld om het risico van een PFAS mengsel te bepalen ten opzichte van deze grenswaarde voor PFOA. Deze zogenaamde Relative Potency Factor approach (RPF) is opgenomen in het handelingskader PFAS. Dit kader beschrijft hoe op een praktische wijze omgegaan kan worden met deze stoffen in grond, grondwater en drinkwater.


9 juli 2018: Tussenresultaten onderzoek PFOA en GenX in bodem en irrigatiewater moestuinen

Bij enkele moestuinen in Sliedrecht en Papendrecht zijn sterk verhoogde concentraties PFOA en/of GenX gemeten in slootwater of opgevangen regenwater. Het RIVM adviseert voorlopig om het water op die locaties niet te gebruiken voor moestuin of veedrenking. De bodem is op deze locaties wel geschikt voor moestuingebruik. Dit is staat in een brief waarmee het RIVM de gemeenten Dordrecht, Papendrecht en Sliedrecht tussentijds heeft geïnformeerd over het onderzoek naar PFOA en GenX in het irrigatiewater van 11 moestuinen in de omgeving van de fabriek van DuPont/Chemours. De volledige rapportage volgt in september. De gemeenten hebben de betreffende moestuinders op de hoogte gesteld van deze tussenresultaten.


5 juni 2018: Aangepaste risicogrenzen PFOA voor grond en grondwater

Het RIVM heeft de eerder in opdracht van de gemeente Dordrecht afgeleide risicogrenzen voor perfluoroctaanzuur (PFOA) in grond en grondwater herzien. De hoogte van deze waarden is sterk afhankelijk van het gebruik van de grond. Lees meer.


15 mei 2018: RIVM schat bandbreedte voor risicogrens GenX in oppervlaktewater

Het RIVM heeft een schatting gemaakt van de bandbreedte voor een risicogrens van GenX in oppervlaktewater. Het is op dit moment niet mogelijk om de risicogrens voor GenX in oppervlaktewater preciezer vast te stellen, omdat gegevens over de opname van GenX-stoffen in vissen ontbreken.

De Provincie Zuid-Holland heeft Chemours in het kader van het vergunningtraject opgedragen om deze informatie te leveren. Het bedrijf heeft hiermee ingestemd, maar de gevraagde bioaccumulatiestudie is nog niet beschikbaar. Vanwege de urgentie heeft het RIVM de bandbreedte van de risicogrenzen voor oppervlaktewater geschat door gegevens voor PFOA te gebruiken. De geschatte bandbreedte ligt tussen de 48 en 118 nanogram per liter.

Advies beoordeling GenX in oppervlaktewater

GenX in oppervlaktewater

Kamerbrief advieswaarde GenX in oppervlaktewater


7 maart 2018: Blootstelling GenX en PFOA via moestuingewassen overschrijdt grenswaarden niet

In principe is het veilig om gewassen te eten uit moestuinen in Dordrecht, Papendrecht en Sliedrecht. Toch adviseert het RIVM om gewassen uit moestuinen binnen een straal van een kilometer rondom de fabriek met mate te consumeren (niet te vaak of te veel). Reden hiervoor is dat omwonenden ook via drinkwater en lucht met GenX en PFOA in aanraking komen of zijn gekomen.

Nieuwsbericht over moestuinonderzoek

 


16 januari: Geen risico’s voor zwemmers in twee verontreinigde wateren Noord-Brabant

De verontreiniging van GenX op twee locaties in Helmond leidt naar verwachting niet tot een gezondheidsrisico voor zwemmers. Dit blijkt uit een voorlopige risicoschatting van het RIVM in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, op basis van metingen van Waterschap Aa en Maas.  Het RIVM heeft daarbij rekening gehouden met het inslikken van water  tijdens het zwemmen, opname via de huid en inademing van GenX. Het Waterschap heeft ook GenX aangetroffen in een vijver op het bedrijventerrein, maar deze vijver wordt niet als zwemwater gebruikt.

Kamerbrief 'Stand van zaken GenX'

 


12 december 2017: Uitkomsten vervolg bloedonderzoek

De GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst ZHZZuid-Holland Zuid (onderdeel van de Dienst Gezondheid & Jeugd) heeft – op verzoek van het RIVM - gesprekken gevoerd met veertien deelnemers aan het eerdere bloedonderzoek, die een bloedwaarde hadden van 21 nanogram PFOA per milliliter bloed of meer. Op basis van de gesprekken lijkt langdurig en dichtbij de fabriek wonen een duidelijk bron van deze hogere bloedwaarden te zijn.

Het is nog onduidelijk of producten uit eigen tuin een bron van hogere bloedwaarden PFOA zijn. Resultaten uit het nog lopende moestuinonderzoek kunnen hier meer inzicht in geven. Van zwemmen in de Merwede is het onduidelijk of dit een bron van hogere waarden  kan zijn.

De GGD sprak met de deelnemers ook over andere mogelijk bronnen van PFOA-blootstelling, zoals hobby’s, stoffering of meubilering in huis, huisdieren, gebruik van consumentenproducten, drinkwater, andere voedingsmiddelen en aard van het werk. Deze zaken lijken geen bron voor een hogere waarde voor PFOA in bloed te zijn.


20 november 2017: GenX in drinkwater van drie drinkwaterbedrijven verhoogd, maar veilig

Omdat metingen de aanwezigheid van de stof FRD-9032,3,3,3-tetrafluor-2-(heptafluoropropoxy)propaanzuur (een onderdeel van GenX), in oevergrondwater en drinkwater aantoonden, heeft het ministerie van IenW het RIVM gevraagd om meer inzicht te geven in de aanwezigheid en verspreiding van deze stof in drinkwater en haar bronnen. Voor dit onderzoek leverden de tien Nederlandse drinkwaterbedrijven analyseresultaten van drinkwater, en werkte het RIVM samen met het wateronderzoekinstituut KWRWatercycle Research Institute.

In een deel van het drinkwater en de bronnen van waterbedrijf Oasen is FRD-903 aangetoond, in het gebied van de Beneden-Merwede. De stof is in lagere concentraties gevonden in drinkwater van Evides en Dunea, die water uit de Maas innemen.


30 augustus 2017: RIVM neemt monsters van groenten

Op 30 en 31 augustus nemen medewerkers van het RIVM groenten uit moestuinen mee voor onderzoek. Het gaat om 10 moestuinen in de omgeving van het bedrijf Dupont/Chemours. Medewerkers van het RIVM onderzoeken niet alleen de groenten zelf, maar ook de bodem en het water waarmee de gewassen worden besproeid. Zij nemen de groenten, het water en de bodem mee naar een laboratorium.

Het doel van het RIVM onderzoek is om te bepalen of mensen met een moestuin in de buurt van DuPont/Chemours de groenten veilig kunnen eten. Hierbij meten we alleen de gehalten van de stoffen GenX en PFOA in of op de groenten. De resultaten van het onderzoek worden begin 2018 bekendgemaakt.


7 augustus 2017:   Vervolgonderzoek naar GenX en PFOA in groente en fruit

Naar aanleiding van een verkennend onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam (VUVrije Universiteit) naar het gehalte PFOA en GenX in gras en bladeren in de omgeving van het bedrijf Chemours, is onduidelijkheid ontstaan over de veiligheid van het eten van groenten en fruit uit eigen tuin.
Op 7 augustus 2017 heeft op initiatief van de provincie Zuid-Holland, het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en de gemeenten Dordrecht, Papendrecht en Sliedrecht, de Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid en de Dienst Gezondheid & Jeugd een gesprek plaatsgevonden tussen het RIVM en de VU. Met een vervolgonderzoek naar het GenX- en PFOA-gehalte in fruit en groente uit eigen tuin willen de overheden mogelijke zorg en resterende onduidelijkheid bij omwonenden wegnemen. Het RIVM is daarom gevraagd om binnen enkele weken een onderzoeksvoorstel te maken.  

naar bericht gemeente Dordrecht


3 augustus 2017: RIVM publiceert risicoschatting GenX  in drinkwater

De concentratie FRD-903  – een stof die wordt gebruikt bij GenX technologie – in  drinkwater  overschrijdt de richtwaarden in de toekomst  – en bij de huidige emissie - nét niet. Dat blijkt uit een risicoschatting van het RIVM op basis van berekeningen van het drinkwaterbedrijf Oasen. Een richtwaarde geeft aan hoeveel een mens van de stof mag binnenkrijgen zonder daar gezondheidsschade aan over te houden. Het RIVM heeft deze richtwaarde in 2016 berekend. Op dit moment – en ook de eerstkomende jaren - zijn er geen overschrijdingen van de norm voor FRD-903.

naar het nieuwsbericht naar rapport oasen


3 augustus 2017: RIVM-analyse onderzoek VU naar GenX en PFOA op gras en bladeren

Het RIVM heeft op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&MMinisterie van Infrastructuur & Milieu) het onderzoek van de Vrije Universiteit (VU) naar GenX en PFOA op gras en bladeren in de omgeving van de Chemours als onafhankelijke partij geëvalueerd. In deze brief aan het Ministerie van Infrastructuur en Milieu staan de bevindingen van RIVM.


3 augustus 2017: Beantwoording Kamervragen

Staatssecretaris Dijksma (IenMInfrastructuur en Milieu) beantwoordt de vragen van D66 naar aanleiding van een artikel in de Volkskrant over GenX en PFOA in de omgeving van Chemours. Daarnaast stuurt zij een brief op verzoek van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu over ditzelfde onderwerp.

Kamervragen D66
Brief vaste Commissie voor Infrastructuur en Milieu


21 juli 2017: Verkennend onderzoek VU over GenX en PFOA op gras en bladeren

De VU publiceert de resultaten van een verkennend onderzoek naar GenX en PFOA op gras en bladeren in de omgeving van Chemours. De VU heeft op vijf locaties in een straal van 50 meter tot drie kilometer rond Chemours monsters genomen van gras en bladeren en de gehalten PFOA en GenX geanalyseerd. Op basis daarvan adviseert de VU mensen uit voorzorg voorlopig geen groente en fruit uit eigen tuin te eten. De VU benadrukt zelf dat het vanwege deze kleinschalige opzet gaat om een verkennend onderzoek. Het doel van het onderzoek van de VU was om vast te stellen of GenX-stoffen (en PFOA) in de omgeving van Chemours kunnen worden gevonden. Omdat het GenX en PFOA op gras en bladeren van bomen zit, kan het ook verwacht worden op groenten of fruit in lokale tuintjes. Dit is nu nog niet onderzocht en moet volgens de VU nog wel worden vastgesteld. Het RIVM heeft contact opgenomen met de onderzoekers van de  Vrije Universiteit om in overleg te bekijken wat de resultaten betekenen en om te bezien of nadere analyse nodig is.