Het Nationaal Referentielaboratorium Tuberculose van het RIVM is het laboratorium voor diagnostiek van tuberculose in Nederland. Ook is het laboratorium zowel nationaal als internationaal actief op het gebied van surveillance, onderzoek en scholing.

Nationaal Referentielaboratorium Tuberculose

Het referentielaboratorium identificeert bijna alle Nederlandse Mycobacterium tuberculosis complex-isolaten en bepaalt  hun resistentieprofiel. Daarnaast voert het referentielaboratorium epidemiologische typeringen (DNA deoxyribonucleic acid fingerprinting) uit van alle isolaten. De resultaten van deze typering worden gebruikt om een helder beeld te krijgen van het vóórkomen en de verspreiding van M. tuberculosis in Nederland.

Mycobacterium tuberculosis is een Biosafety Level 3-ziekteverwekker (BSL biosafety level-3). Het laboratorium is betrokken bij de ontwikkeling van nationale richtlijnen voor tbc Tuberculose-diagnostiek en bio-veiligheid bij perifere laboratoria. Het laboratorium  is een onderdeel van een ECDC European Centre for Disease Prevention and Control-netwerk van Europese tuberculose referentielaboratoria en neemt ook deel aan de kwaliteitscontroles van de WHO Wereldgezondheidsorganisatie .

Onderzoek

Het referentielaboratorium voert onderzoek uit op het gebied van:

  • Taxonomie,
  • Moleculaire epidemiologie,
  • Klinische relevantie van non-tuberculeuze mycobacteriën,
  • Evolutionaire ontwikkeling van Mycobacterium tuberculosis,
  • Resistentiebepalingen,
  • Whole genome sequencing van M.tuberculosis voor laboratoriumdiagnostiek.

De kennis die het laboratorium hiermee opdoet, ondersteunt en versterkt de ontwikkeling van de diagnostiek en de behandeling. Ook in andere landen zoals China. De nieuwste onderzoekslijn is gericht op het vinden van alternatieve medicijnen tegen tuberculose  om de behandeling van multi-drug-resistente tuberculose te verbeteren.

Scholing

Het referentielaboratorium is betrokken bij de opleiding en bijscholing van professionals in de tuberculosebestrijding, zoals de jaarlijkse Nederlandse Tuberculose Diagnostiek Dagen (NTDD). Daarnaast worden er trainingen voor laboratoriumpersoneel georganiseerd, waaronder een Biosafety Level 3 (BSL3 biosafety level 3) cursus. Ook zijn er mogelijkheden om stage te lopen op het referentielaboratorium.

Internationale activiteiten

Het RIVM verzorgt kwaliteitsrondzendingen voor het ECDC naar Europese Referentielaboratoria op het gebied van Whole Genome Sequencing en rapporteert aan het ECDC. Verder is het referentielaboratorium betrokken bij een ECDC-project om internationale verspreiding van multi-drug-resistente tuberculose in Europa te onderzoeken. Het RIVM beheert hiervoor de database.

Het RIVM is in het kader van een VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport -project ook actief in het bevorderen van de tuberculosebestrijding in China en Rusland.