Nationaal Plan Tuberculosebestrijding

Het Nationaal plan tuberculosebestrijding 2021-2025 geeft aan welke maatregelen nodig zijn om tuberculose in Nederland op een effectieve wijze te bestrijden. Het streven is de overdracht van tuberculose terug te dringen  en om het aantal patiënten in deze periode met 25 % te verminderen. De belangrijkste maatregel om dat te bereiken is screening van immigranten en asielzoekers die Nederland binnenkomen uit landen waar veel tuberculose voorkomt. Zij zullen worden gescreend op tuberculose-infectie. Als er dan een infectie is vastgesteld, krijgen zij preventief een behandeling.

GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst (Gemeentelijke Gezondheidsdienst)

De GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) is volgens de Wet publieke gezondheid ( Wpg Wet Publieke Gezondheid (Wet Publieke Gezondheid)) verantwoordelijk voor de bestrijding van tuberculose. De 25 GGD’en in Nederland werken voor de tuberculosebestrijding samen in vier regionale expertisecentra (REC’s). GGD GHOR Nederland (koepelorganisatie van de GGD’en) werkt samen met de Dienst Justitiële Inrichtingen ( DJI Dienst Justitiële Inrichtingen (Dienst Justitiële Inrichtingen)) voor de screening van mensen in gevangenissen en met het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers ( COA Centraal Orgaan opvang asielzoekers (Centraal Orgaan opvang asielzoekers)) voor de screening van asielzoekers.

Binnen de GGD'en werkt een team van artsen, sociaal verpleegkundigen en medisch-technisch medewerkers in de tuberculosebestrijding. Hun taken zijn:

  • diagnostiek, behandeling en begeleiding van tbc Tuberculose (Tuberculose)-patiënten en mensen met een latente tuberculose infectie;
  • geven van BCG Bacille Calmette Guérin (Bacille Calmette Guérin)-vaccinaties;
  • bron- en contactopsporing;
  • screening risicogroepen;
  • outbreak management;
  • preventie

Longartsen en andere medisch specialisten diagnosticeren ongeveer 80% van de patiënten met tuberculose in het ziekenhuis. De GGD'en stellen 20% van de diagnoses. Dit gaat meestal via actieve opsporing door bron- en contactonderzoek en screening van risicogroepen. De GGD registreert alle tuberculosepatiënten in het Nederlandse Tuberculose Register ( NTR Netherlands Tuberculosis Register (Netherlands Tuberculosis Register)).

RIVM

Het RIVM coördineert de Nederlandse tuberculosebestrijding en voert landelijke surveillance uit op basis van de registraties in het Nederlandse Tuberculose Register. Bij het RIVM is ook het Nationaal Referentielaboratorium Tuberculose gehuisvest. Per 1 januari 2022 gaat de ondersteuning van de Commissie voor Praktische Tuberculosebestrijding ( CPT Commissie voor Praktische Tuberculosebestrijding (Commissie voor Praktische Tuberculosebestrijding)) over van het KNCV Koninklijke Nederlandse Centrale Vereniging (voor tuberculosebestrijding) - Tuberculosis Foundation (Koninklijke Nederlandse Centrale Vereniging (voor tuberculosebestrijding) - Tuberculosis Foundation) Tuberculosefonds naar het RIVM. De CPT draagt onder andere zorg voor de ontwikkeling van richtlijnen voor de tuberculosebestrijding. De uitgifte van voorlichtingsmateriaal over tuberculose is per 1 januari 2021 een taak van het RIVM.

KNCV Tuberculosefonds

KNCV Tuberculosefonds is een niet-gouvernementele organisatie (ngo) die al meer dan 100 jaar betrokken is bij de Nederlandse tuberculosebestrijding.  KNCV-Tuberculosefonds geeft cursussen en trainingen. Verder doet ze onderzoek en ondersteunt ze de tuberculosebestrijding in 20-30 landen. 

Gespecialiseerde tuberculosecentra (sanatoria)

Nederland kent nog twee tuberculosecentra waar patiënten met complexe ziektebeelden en/of sociale problematiek langdurig worden verpleegd. Deze centra zijn verbonden aan de universiteitsziekenhuizen in Groningen en Nijmegen en staan bekend als ‘Beatrixoord’ in Haren en ‘Dekkerswald’ in Groesbeek.

Beroepsverenigingen

De volgende beroepsverenigingen zijn intensief betrokken bij de tuberculosebestrijding: