Stress op het werk kan ontstaan door een te hoge werkdruk, agressie van klanten of collega's en door het niet goed (kunnen) afstemmen van werk en privé. Werkdruk, ongewenst gedrag en ingrijpende gebeurtenissen op het werk vallen onder de noemer psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Dit gaat over factoren op het werk. Maar bij veel werkenden met werkstress spelen ook risico’s buiten het werk een rol. Het RIVM heeft de achterliggende oorzaken van PSA en werkstress in kaart gebracht.
Ga snel naar:
Steun leidinggevende helpt bij voorkomen werkstress
Welke risico’s, hoeveel risico’s en hoe je met deze risico’s om kunt gaan, bepalen samen of je wel of geen last krijgt van werkstress ofwel psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Zo hangen hoge taakeisen en weinig steun van de leidinggevende samen met meer stress. Dit toonden onderzoekers van het RIVM en Amsterdam UMC (Universitair Medisch Centrum) aan in een studie onder bijna duizend werkenden. Het verband tussen hoge taakeisen en stress is minder sterk bij voldoende steun van de leidinggevende. Om werkstress te voorkomen is het dus belangrijk dat leidinggevenden (leren) medewerkers (te) ondersteunen. Ook is het belangrijk dat een hoge werkdruk wordt aangepakt.
PSA beïnvloedt fysieke arbeidsveiligheid
Naast het negatieve effect op de gezondheid, kan PSA ook de fysieke arbeidsveiligheid van werkenden beïnvloeden. Ongewenst gedrag, zoals pesten, geweld of seksuele intimidatie door collega’s of leidinggevende, blijkt samen te hangen met onveilig gedrag en ongelukken op het werk. Tijdsdruk kan ervoor zorgen dat werken minder veilig wordt. Werkenden kunnen bijvoorbeeld bewust veiligheidsmaatregelen minder serieus nemen omdat ze veel werk te doen hebben. Dit blijkt uit literatuurverkenning van het RIVM naar het verband tussen PSA en arbeidsveiligheid. Meer informatie over arbeidsveiligheid is te vinden op Veilig werken.
Mentale belasting wordt groter
In de toekomstverkenning Gezond & Veilig Werken brengt het RIVM in beeld welke arbeidsomstandigheden in de toekomst de grootste risico’s zullen opleveren voor werkenden. Hieruit blijkt dat steeds meer werkenden te maken krijgen met mentaal belastend werk. Bovendien wordt de mentale belasting van werkenden groter, dit kan leiden tot meer werkstress en uitval. Dit komt onder meer door de combinatie van werk met zorgtaken en een hoge werkdruk door bijvoorbeeld personeelstekorten.
Op de pagina toekomst & werk staat meer informatie over de impact van maatschappelijke ontwikkelingen en PSA.