Vaccinatiebereidheid - RIVM Corona Gedragsunit

Welke factoren zijn van invloed op deelname aan vaccinatie en welke sentimenten en overwegingen hebben mensen bij de keuze voor het ontvangen van een vaccinatie? Het RIVM heeft diverse onderzoeken uitgevoerd naar vaccinatiebereidheid. Met de opgehaalde informatie kan de overheid transparant communiceren over de vaccinatiecampagne, zodat de burger een geïnformeerde keuze kan maken.

Kennisupdate

In de kennisupdate Vaccinatiebereidheid zomer/najaar 2022 (d.d. 15 juli 2022) worden de inzichten uit kwantitatief en kwalitatief onderzoek gedeeld om verder inzicht te krijgen in factoren die samenhangen met de vaccinatiebereidheid in de komende fase van de pandemie.

Cijfers

Om beter te begrijpen hoe mensen denken over de coronamaatregelen, wat hun drijfveren zijn om zich hier aan te houden en wat de impact op mensen is, houden het RIVM en  GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst (Gemeentelijke Gezondheidsdienst)  GHOR Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) Nederland (samen met de regionale GGD’en) elke zes weken een grootschalig vragenlijstonderzoek. Hierin vind je onder andere actuele cijfers over vaccinatiebereidheid.  Naast het vragenlijstonderzoek is er nog een aanvullend onderzoek: het Trendonderzoek. Voor dit onderzoek wordt driewekelijks een (landelijk en regionaal) representatieve steekproef getrokken uit de Nederlandse bevolking. De cijfers presenteren we op het dashboard coronavirus van het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ). Ook hierin staan actuele cijfers over vaccinatiebereidheid.

Publicaties

In verschillende wijken hebben GGD’en in het najaar van 2021 prikbussen (mobiele vaccinatie-units) ingezet. In de regio Amsterdam, in wijken waar het percentage gevaccineerde mensen lager is, werden tijdens de inzet van prikbussen meer eerste coronavaccinaties gezet, lees meer informatie over de resultaten (d.d. 12 september 2022).

Vaccinatiekeuze is een complex proces waarbij persoonlijke motivaties en sociale en maatschappelijke factoren elkaar beïnvloeden. In de kennisupdate Vaccineren | Inzicht in gedrag (d.d. 21 december 2021) bieden we inzicht in gedrag, motivaties en barrières om wel of niet te kiezen voor vaccineren tegen COVID-19. 

Op 30 juni 2021 is na advies van de Gezondheidsraad besloten om ook gezonde kinderen tussen 12 en 18 jaar het BioNTech/Pfizer vaccin aan te bieden. Kinderen van 16 en 17 jaar mogen zelf beslissen of zij zich willen laten vaccineren; kinderen tussen 12 en 15 beslissen samen met de ouders waarbij de wens van het kind leidend is. Vaccinatiebereidheid bij jongeren (d.d. 2 juli 2021) geeft inzicht in de vaccinatiebereidheid van zowel kinderen als ouders, en factoren die samenhangen met deze keuze. 

De kennisupdate Deelname aan COVID-19 vaccinatie - stand van zaken (d.d. 5 juni 2021) is ontwikkeld op basis van onderzoek dat sinds begin 2021 heeft plaatsgevonden. We bouwen daarmee voort op de inzichten, vragen en suggesties die in de 'Verkenning factoren van invloed op deelname aan COVID-19 vaccinatie' (zie hieronder) zijn gepresenteerd. 

Specifiek inzicht levert de memo Vaccinatiebereidheid COVID-19 onder groepen met een migratieachtergrond; verkenning van beïnvloedende factoren en strategieën voor communicatie en beleid. Hierbij is gebruik gemaakt van resultaten uit nationaal en internationaal wetenschappelijk onderzoek en interviews met experts.

Het maken van geïnformeerde keuzes over het wel of niet laten vaccineren tegen COVID-19 kan bijdragen aan het draagvlak op de langere termijn. In Drie pijlers voor een effectieve en evenwichtige vaccinatiecampagne (d.d. 8 april 2021) is beschreven welke drie elementen van belang zijn om burgers in staat te stellen een goed geïnformeerde keuze te maken.

De Verkenning factoren van invloed op deelname aan COVID-19 vaccinatie (d.d. 12 januari 2021) bevat concrete resultaten en suggesties voor communicatie en beleid, gericht op het adequaat informeren van doelgroepen. Zodat zij een geïnformeerde keuze kunnen maken om zich al dan niet te laten vaccineren. 

In Twijfels, onzekerheden en behoeften bij coronavaccinatie: kwalitatief en kwantitatief onderzoek (d.d. 28 januari 2021) is onderzocht welke sentimenten spelen en welke overwegingen mensen hebben bij de keuze voor het ontvangen van een coronavaccinatie.  Van dit onderzoek is inmiddels ook een Engelse versie verschenen: Expressions of doubt and concern in relation to COVID-19 vaccination: a mixed methodological approach (6 May 2021).

Internationale publicaties

In COVID-19 Vaccination Intent and Belief that Vaccination Will End the Pandemic (8 Augustus 2022, gepubliceerd in Emerging Infectious Diseases) rapporteren we over een onderzoek naar verschillende overtuigingen die mensen hebben over corona en coronavaccinaties, en hoe die overtuigingen samenhangen met iemands voornemen om zich (wel of niet) te vaccineren tegen corona. 

In Understanding COVID-19 vaccination willingness among youth: A survey study in the Netherlands (15 Februari 2022, gepubliceerd in Vaccine) rapporteren we over een onderzoek naar de bereidheid onder jongeren om zich te vaccineren tegen corona.

In Understanding a national increase in COVID-19 vaccination intention, the Netherlands, November 2020–March 2021 (9 September 2021, gepubliceerd op Eurosurveillance van de European Centre for Disease Prevention and Control ( ECDC European Centre for Disease Prevention and Control (European Centre for Disease Prevention and Control)), geven we een verklaring van de toename van de vaccinatiebereidheid in Nederland en welke factoren van invloed zijn op deelname aan vaccinatie.

Terug naar overzichtspagina