Pneumokokkenziekte is een verzamelnaam voor ziekten die worden veroorzaakt door de pneumokokbacterie. Voor sommige groepen mensen kan vaccinatie hiertegen nuttig zijn.
Voor wie kan een vaccinatie tegen pneumokokkenziekte nuttig zijn?
Kinderen, ouderen en personen met een specifieke aandoening (bijvoorbeeld mensen die afweer onderdrukkende medicijnen gebruiken) hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden door pneumokokken. Voor hen is vaccinatie tegen pneumokokkenziekte nuttig.
- Kinderen
Alle kinderen krijgen een pneumokokkenvaccinatie aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma op de leeftijd van 3, 5 en 12 maanden.
- Personen van 60 jaar en ouder
Personen van 60 jaar en ouder krijgen gratis een vaccinatie tegen pneumokokkenziekte aangeboden via de huisartsenpraktijk of via een zorginstelling. Maar niet iedereen is hiervoor tegelijkertijd aan de beurt. Ieder jaar krijgt een groep ouderen van een specifieke leeftijd een uitnodiging voor de prik.
- Medische risicogroepen
Sommige mensen lopen door een medische aandoening meer risico om ernstig ziek te worden door pneumokokken. Lees meer op Medische risicogroepen.
In Nederland zijn er verschillende vaccins tegen pneumokokkenziekte geregistreerd. Bekijk alle geregistreerde vaccins.
Krijg ik dit najaar een uitnodiging voor de pneumokokkenprik?
In het najaar van 2026 krijg je een uitnodiging als je geboren bent in:
- 1966
Je wordt in het jaar van vaccineren 60 jaar. - 1948 tot en met 1952
Je bent ouder dan 60 jaar en hebt 5 jaar geleden een eerdere versie van de vaccinatie aangeboden gekregen. Je komt nu in aanmerking voor de nieuwste pneumokokkenprik.
Ik behoor niet tot een risicogroep en krijg geen uitnodiging. Kan ik de vaccinatie toch krijgen?
Hoor je niet bij één van de genoemde risicogroepen? Dan kun je je laten vaccineren op eigen verzoek. Je betaalt dan zelf voor het vaccin. Niet iedereen heeft een vaccinatie tegen pneumokokkenziekte nodig. Dit hangt onder andere af van je gezondheid. Overleg met je (huis)arts of een vaccin voor jou nuttig kan zijn.
Hoe goed werkt het vaccin tegen pneumokokkenziekte?
Vaccinatie beschermt goed tegen ernstige pneumokokkenziekte.
Hoe goed een prik werkt, wordt ook wel de effectiviteit van de vaccinatie genoemd. Om dat te bepalen, wordt er een vergelijking gemaakt tussen mensen die wel en niet zijn gevaccineerd. Hoe effectief de verschillende vaccins tegen pneumokokkenziekte zijn, hangt onder andere af van iemands leeftijd.
Daarnaast zijn er altijd meer typen pneumokokken dan in het vaccin zijn opgenomen. De belangrijkste typen zijn opgenomen in het vaccin. Welke typen dat zijn, verschilt per vaccin.
Vaccinatie van kinderen via het Rijksvaccinatieprogramma zorgt er niet alleen voor dat er minder kinderen ziek worden. Door de vaccinatie verspreiden kinderen de pneumokokken waartegen zij zijn gevaccineerd ook minder. Ook ouderen hebben hier voordeel van. Zij lopen zo minder risico ziek te worden van deze typen pneumokokken. Tegelijkertijd nemen andere typen pneumokokken, waartegen het kindervaccin niet beschermt, juist iets toe. Hierdoor kan het zijn dat de vaccins na verloop van tijd niet meer voldoende beschermen tegen de typen die op dat moment ziekte veroorzaken.
Heeft de vaccinatie bijwerkingen?
De veiligheid van het pneumokokkenvaccin is uitgebreid onderzocht. Net als alle andere vaccins die zijn geregistreerd voor gebruik in Nederland, kan het vaccin milde bijwerkingen geven. Dat is normaal en komt bij alle inentingen voor. De meeste klachten zijn mild en gaan vanzelf weg, meestal binnen drie dagen. Er zijn geen aanwijzingen dat het pneumokokkenvaccin ernstige of blijvende klachten veroorzaakt. Wel kun je allergisch zijn voor bepaalde bestanddelen van het vaccin. Ernstige allergische reacties op het vaccin komen bijna nooit voor.
Bekijk voor een volledig overzicht van de bijwerkingen en bestanddelen de bijsluiter van het vaccin. Of bezoek de website van Bijwerkingencentrum Lareb voor meer informatie.
Wordt vaccinatie tegen pneumokokkenziekte vergoed?
Vaccinatie tegen pneumokokkenziekte binnen het Rijksvaccinatieprogramma en voor ouderen vanaf 60 jaar wordt vergoed. Voor anderen wordt vaccinatie tegen pneumokokkenziekte niet standaard vergoed vanuit de zorgverzekering. Sommige zorgverzekeraars vergoeden de vaccinatie wel vanuit een aanvullende verzekering. Informeer bij je zorgverzekeraar of je verzekerd bent voor vaccinatie tegen pneumokokkenziekte.
Waar kan ik een vaccinatie tegen pneumokokkenziekte krijgen?
Je kunt je kind of jezelf laten vaccineren tegen pneumokokkenziekte bij de (huis)arts of een vaccinatiecentrum, of bij de (Gemeentelijke Gezondheidsdienst).