Door de coronamaatregelen zijn onze levens flink veranderd. Twee basisregels tijdens de coronapandemie hebben grote gevolgen voor werkenden en hun gezondheid gehad: werk zoveel mogelijk thuis en houd anderhalve meter afstand. Het RIVM onderzoekt in verschillende studies de gevolgen van de coronapandemie voor werkenden.

Impact coronamaatregelen op welbevinden van werkenden

Om goed beleid te kunnen ontwikkelen, onderzoekt het RIVM de impact van de twee basisregels voor werkenden. Daarbij richten we ons op thuiswerkenden en mensen die in de zorg werken.

In dit onderzoek maken we gebruik van vragenlijsten uit twee grote studies: de Corona Gedragsunit en Lifelines Corona. Beide onderzoeken verzamelden vanaf de start van de coronapandemie (maart 2020) veel gegevens om de leefstijl en gezondheid van thuiswerkers en zorgverleners in kaart te brengen.

Effecten van thuiswerken

Voor veel mensen betekende de thuiswerkmaatregel dat werkdagen en werkomstandigheden er plotseling heel anders uit kwamen te zien. Doordat werkenden veel thuis waren in een ander dagritme, veranderde mogelijk ook het leefstijlgedrag. Denk aan minder beweging en meer zitten of een ander eetpatroon. Ook leidde het thuiswerken tot uitdagingen voor sociale interactie en de combinatie van werk en privé. Daarnaast waren veel thuiswerkplekken niet optimaal ingericht, waardoor er kans was op van lichamelijke klachten. Het RIVM-onderzoek geeft inzicht in de impact van de thuiswerkmaatregel.

Mentale gezondheidseffecten bij (mantel)zorgverleners

Een miljoen Nederlanders werkt in de zorg en vier miljoen Nederlanders geven mantelzorg. Zij verlenen zorg aan zieke mensen, waaronder mensen die besmet zijn geraakt met het coronavirus. Tegelijkertijd lopen zij zelf een hoger risico op besmetting, omdat zij niet altijd anderhalve meter afstand kunnen houden. Dit kan bij de zorgverleners leiden tot zorgen en angst voor het oplopen van het virus, het besmetten van anderen, maar ook zorgen over het kunnen leveren van goede zorg aan naasten. Het RIVM doet daarom onderzoek naar de impact van de coronacrisis en de ervaringen met het houden van anderhalve meter afstand op de mentale gezondheid van (mantel)zorgverleners. 

Nachtwerk

Nachtwerk kan ons immuunsysteem verstoren. Eerder onderzoek liet zien dat nachtwerk leidt tot een grotere kans op luchtweginfecties onder zorgverleners. Het RIVM heeft aanvullend onderzocht of er vaker COVID-19 voorkomt onder nachtwerkers. Hiervoor werd gebruik gemaakt van het Lifelines Corona onderzoek. De resultaten laten zien dat nachtwerkers een 37%  hogere kans op besmetting hebben ten opzichte van mensen die overdag werken als beide groepen niet gevaccineerd zijn

De coronapandemie grijpt hard in, ook op ons werk

COVID-19 veroorzaakt veel sterfte en ziekte. Ook heeft COVID-19 enorme gevolgen voor ons dagelijks leven en ons werk. Meer dan twee jaar lang gold het advies (meer) thuis te werken. Thuiswerkers hadden meer zelfstandigheid en flexibele werktijden, maar minder sociale contacten met collega’s. Anderen konden door de lockdown niet meer werken en waren bang om hun baan en/of inkomsten te verliezen. Weer andere groepen werkenden moesten juist veel werken en ervoeren een hoge werkdruk. In de corona-inclusieve Volksgezondheid Toekomst Verkenning (c-VTV Volksgezondheid Toekomst Verkenning) hebben we het mogelijk toekomstige verloop van de coronapandemie, werk en de gevolgen voor de volksgezondheid op korte en lange termijn verkend.