Bijna alle databronnen voor de indicatoren en determinanten van mentale gezondheid zijn gebaseerd op vragenlijstonderzoeken (zie tabel 3); alleen bij NEMESIS wordt data alleen verzameld via mondelinge interviews. Dit betekent dat kwetsbare mensen, zoals mensen met een migratieachtergrond en laaggeletterden, hier mogelijk ondervertegenwoordigd zijn. Om goed zicht te krijgen op deze groepen, is aanvullend onderzoek nodig. De databronnen voor de gevolgen van mentale ongezondheid zijn meestal afkomstig uit registraties (zie tabel 4).

 

Tabel 3. Gebruikte databronnen voor indicatoren en determinanten. Bij bronnen die cursief zijn afgedrukt is het niet zeker of metingen zullen plaatsvinden na 2025 (opgezet in het kader van de COVID-19-pandemie).

 

Bron

Volledige naam

Bronhouder

Studiepopulatie

Meetfrequentie,  meest recente meting

Geografische dekking

GE

Gezondheidsenquête

CBS Centraal Bureau voor de Statistiek (Centraal Bureau voor de Statistiek)

Algemene bevolking 12+ jaar

Jaarlijks, 2023

Landelijk

Provincies

GM Jeugd

Gezondheidsmonitor Jeugd

GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst (Gemeentelijke Gezondheidsdienst), RIVM

Leerlingen klas 2 en 4 VO

Per 4 jaar, 2023 (tot en met 2025 per 2 jaar) 

Landelijk

GGD-regio

Gemeenten (deels)

GM JV

Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen

GGD, RIVM

Algemene bevolking 16 t/m 25 jaar

2022 en 2024

Landelijk

GGD-regio

GM V&O

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen

CBS, GGD, RIVM

Algemene bevolking 18+ jaar

Per 4 jaar, 2022 (tot en met 2025 per 2 jaar) 

Landelijk

GGD-regio

Gemeenten

HBSC Health Behaviour in School-aged Children (Health Behaviour in School-aged Children)-BOa

Health Behaviour in School-aged Children Basis Onderwijs

Universiteit Utrecht, Trimbos-instituut, SCP Sociaal en Cultureel Planbureau (Sociaal en Cultureel Planbureau)

Leerlingen groep 8 BO

Per 4 jaar, 2021

Landelijk

HBSC-VOa

Health Behaviour in School-aged Children Voortgezet Onderwijs

Universiteit Utrecht, Trimbos-instituut, SCP

Leerlingen klas 1 t/m 6 VO

Per 4 jaar, 2021

Landelijk

MBO middelbaar beroepsonderwijs (middelbaar beroepsonderwijs)-HBO hoger beroepsonderwijs (hoger beroepsonderwijs)

MBO-HBO monitor middelengebruik

Trimbos-instituut

Studenten MBO-HBO 16 t/m 18 jaar

Per 2 jaar, 2021

Landelijk

MMMS

Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik Studenten hoger onderwijs

Trimbos-instituut, GGD GHOR Nederland Gemeentelijke / Gemeenschappelijke GezondheidsDienst – Geneeskundige HulpverleningsOrganisatie in de Regio (Gemeentelijke / Gemeenschappelijke GezondheidsDienst – Geneeskundige HulpverleningsOrganisatie in de Regio), RIVM

Studenten HBO-WO Wetenschappelijk Onderwijs (Wetenschappelijk Onderwijs ) 16+ jaar

Per 2 jaar, 2023

Landelijk, Gemeenten (aantal studentensteden)

NEA

Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden

TNO

Werknemers 15-75 jaar

Jaarlijks, 2023

Landelijk

NEMESIS

Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study

Trimbos-instituut

Algemene bevolking 18 t/m 75 jaar

Per cohort, 2019-2021 (3e cohort)

Landelijk

Peil-BOa

Peilstationsonderzoek Scholieren Basis Onderwijs

Trimbos-instituut

Leerlingen groep 8 BO

Per 4 jaar, 2023

Landelijk

Peil-VOa

Peilstationsonderzoek Scholieren Voortgezet Onderwijs

Trimbos-instituut

Leerlingen klas 1 t/m 6 VO

Per 4 jaar, 2023

Landelijk

SSW

Sociale Samenhang en Welzijn

CBS

Algemene bevolking 15+ jaar

Jaarlijks, 2023

Landelijk

ZEA

Zelfstandigen Enquête Arbeid

TNO

Zelfstandig werkenden 15+ jaar

Per 2 jaar, 2023

Landelijk

a. HBSC-VO en Peil-VO gebruiken dezelfde methodiek en hanteren dezelfde vragensets voor de belangrijkste kerncijfers. Ze wisselen elkaar om de twee jaar af, zodat de cijfers elke twee jaar beschikbaar zijn.


 
 

Tabel 4. Gebruikte databronnen voor gevolgen van mentale ongezondheid.

 

Bron

Volledige naam

Bronhouder

Studiepopulatie

Meetfrequentie,  meest recente meting

Geografische dekking

CBS Centraal Bureau voor de Statistiek (Centraal Bureau voor de Statistiek) -Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen

Arbeidsongeschiktheidsuitkeringenstatistiek

CBS

Algemene bevolking

Jaarlijks, 2020. Stopgezet

Landelijk

CBS-Beleidsinformatie Jeugd

Beleidsinformatie Jeugd

CBS

Kinderen en adolescenten

Jaarlijks, 2023

Lokaal

CBS-Doodsoorzaken Doodsoorzakenstatistiek CBS Algemene bevolking Jaarlijks, 2022 Lokaal
CBS-Monitor Sociaal Domein

Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein - WMO

CBS Kinderen en adolescenten Jaarlijks, 2022 Lokaal
DUO DUO Open onderwijsdata DUO Kinderen, adolescenten, jongvolwassenen Jaarlijks, schooljaar 2022/2023 Landelijk
NIVEL Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg) Zorgregistratie* NIVEL Zorgregistraties eerste lijn NIVEL

Algemene bevolking

Uitsplitsingen mogelijk voor deelpopulaties

Jaarlijks, 2023 Landelijk
NEA

Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden

TNO, CBS Werkenden Jaarlijks, 2023 Landelijk
NZa Nederlandse Zorgautoriteit (Nederlandse Zorgautoriteit)

Informatiekaart Wachttijden en aantal wachtplekken GGZ

NZa Volwassenen Jaarlijks, 2023 Landelijk
NZa

Landelijk DBC-Informatiesysteem (DIS)

NZa Volwassenen

Jaarlijks, 2021. Stopgezet

Landelijk
NZa Zorgbeeldportaal NZa Volwassenen 4 keer per jaar, 2023 1e kwartaal Landelijk
RIVM-Kosten van Ziekten Kosten van Ziekten RIVM Algemene bevolking Eenmaal per 4 jaar, 2019 Landelijk
RIVM Ziektelastberekeningen RIVM Algemene bevolking Eenmaal per 4 jaar, 2022 Landelijk

*deze studie is goedgekeurd volgens de governance code van Nivel Zorgregistraties, onder nummer NZR-00324.046.