Is tijdens het bevolkingsonderzoek bloed ontdekt in uw ontlasting? Met een coloscopie kan achterhaald worden of er sprake is van darmkanker of poliepen. Een coloscopie is een onderzoek waarbij de arts de binnenkant van uw darm onderzoekt. Met dit onderzoek kunnen vrijwel alle darmafwijkingen worden gevonden. Het woord coloscopie betekent het volgende: colon=darm en scopie=kijken.

Waarom een inwendig kijkonderzoek (coloscopie)?

Met een coloscopie kan een arts vrijwel alle darmafwijkingen opsporen. Voorbeelden van afwijkingen zijn poliepen, tumoren, ontstekingen en zweertjes. De coloscopie geeft mogelijk informatie over de oorzaak van het bloed dat met het bevolkingsonderzoek in uw ontlasting is gevonden. Een groot voordeel van een inwendig kijkonderzoek is dat de arts direct ook kleine ingrepen kan uitvoeren. De coloscopie biedt geen volledige zekerheid. Er is altijd een kans dat darmkanker of poliepen niet worden gevonden.

Wat is een coloscopie?

Een coloscopie is een onderzoek waarbij de arts de binnenkant van uw darm onderzoekt. De arts gebruikt voor de coloscopie een kijkinstrument: de endoscoop. Een endoscoop is een flexibele slang die ongeveer zo dik is als een vinger. De arts schuift de endoscoop via de anus in uw darm. Aan het uiteinde van de slang zitten een lampje en een camera. Het lampje zorgt ervoor dat de arts de binnenkant van uw darm goed kan bekijken. De beelden die de camera maakt, zijn te zien op een monitor.

Voor de coloscopie: darmen leeg maken

Voordat u een coloscopie kunt ondergaan, is het noodzakelijk dat uw darm helemaal schoon en leeg is. De arts kan dan meestal zonder problemen de binnenkant van uw darm goed onderzoeken.

Als voorbereiding op de coloscopie drinkt u thuis sterk laxerende vloeistof. Hierdoor wordt uw ontlasting heel dun en moet u vaak naar het toilet. U mag een aantal uren voor het onderzoek niets eten. De voorbereiding op de coloscopie kan verschillen per ziekenhuis of coloscopiecentrum. Tijdens het intakegesprek krijgt u hier meer informatie over. Het is belangrijk om naast de laxerende vloeistof veel te drinken. U kunt water, thee, bouillon en limonade zonder koolzuur (prik) drinken. Uiteindelijk is het de bedoeling dat uw ontlasting waterdun en vrijwel helder wordt. Dit betekent dat uw darm goed schoon en leeg is.

Doet de coloscopie pijn?

Pijnbeleving is voor iedereen anders. Het inbrengen van de endoscoop ervaren veel mensen als vervelend. Als u last hebt van aambeien of kloofjes rond de anus, kan dit extra pijnlijk zijn. Het opschuiven van de endoscoop door de dikke darm kan vooral bij de bochten pijnlijk zijn. Door het onderzoek kunnen ook buikkrampen ontstaan. Tijdens het intakegesprek komt pijnbeleving ter sprake. U kunt aangeven of u wel of niet een roesje wilt. Een roesje zorgt ervoor dat u de ingreep minder bewust meemaakt en meestal minder pijn ervaart.

Poliepen verwijderen of weefsel wegnemen

Als tijdens de coloscopie afwijkingen worden gezien, kan de arts direct kleine ingrepen uitvoeren. De meest voorkomende ingrepen zijn:

  • Een poliep verwijderen. De arts legt een metaaldraadje als een lus om de poliep heen. Bij kleine poliepen kan de steel van de poliep op die manier doorgesneden worden. De arts kan ook een zwakke elektrische stroom door het metaaldraadje leiden. De steel van de poliep wordt zo doorgebrand.
  • Een stukje weefsel uit de darmwand wegnemen (biopsie). De arts kan stukjes weefsel wegnemen voor verder onderzoek.

In een laboratorium wordt het weefsel of de poliep onderzocht. Er wordt gekeken of het om onrustige cellen of om darmkanker gaat. Ook kunnen ziektes zoals de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of andere darmontstekingen vastgesteld worden. De ingrepen zijn vrijwel pijnloos. Wel is er een kleine kans op complicaties.

De kans op complicaties

Zoals bij elke medische ingreep kunnen bij een coloscopie complicaties voorkomen. De kans op een complicatie neemt toe als de arts tijdens het onderzoek een poliep of stukje weefsel weghaalt. Gemiddeld komen er bij 2 op de 1.000 coloscopieën complicaties voor.

De meest voorkomende complicatie is een bloeding. De bloeding kan direct na het onderzoek optreden, maar ook in de eerste week na het onderzoek. De arts kan de bloeding vrijwel altijd stoppen tijdens dezelfde of een nieuwe coloscopie.

Een zeldzame, maar zeer ernstige complicatie is een darmperforatie. Dit is een gaatje of scheurtje in de wand van de darm. Ontlasting kan op dat moment in de buikholte terecht komen. Hierdoor kan een buikvliesontsteking ontstaan. Dit is een gevaarlijke situatie, waarbij vaak een spoedoperatie nodig is.

Er is een heel kleine kans op overlijden als gevolg van een coloscopie. Deze kans ligt waarschijnlijk tussen 1 op de 400.000 en 1 op de 10.000. Hoe groot deze kans is voor coloscopieën na een bevolkingsonderzoek, is nog niet bekend.

De uitslag van de coloscopie

Direct na de coloscopie hoort u wat de arts heeft gezien. Als er poliepen zijn gevonden, dan zijn deze meestal verwijderd. Ook kan de arts stukjes weefsel hebben weggehaald. De verwijderde poliepen en stukjes weefsel worden onderzocht in het laboratorium. U krijgt de uitslag van dat onderzoek na ongeveer een week.

Welke uitslagen zijn mogelijk?

Thumbnail
Er is vervolgonderzoek nodig om te kijken wat de oorzaak is van het bloed in de ontlasting. Als 1.000 mensen meedoen aan het bevolkingsonderzoek, ondergaan 50 mensen een coloscopie.

50 mensen krijgen een coloscopie:

  • 4 mensen hebben darmkanker.
  • 21 mensen hebben gevorderde poliepen.
  • 12 mensen hebben beginnende poliepen.
  • 13 mensen hebben geen darmkanker of poliepen.

Na de coloscopie

Afhankelijk van wat er gevonden is tijdens de coloscopie, hoort u in het ziekenhuis wat de vervolgstappen zijn.

  • Is er darmkanker aangetroffen, dan volgt behandeling in het ziekenhuis. De behandeling hangt af van het stadium van de kanker. Ook de gezondheid van de patiënt speelt een rol. Meestal bestaat de eerste behandeling uit een operatie waarbij een stuk van de dikke darm wordt verwijderd. Eventueel is aanvullende chemotherapie nodig.
  • Zijn er geen afwijkingen gevonden, dan wordt u na tien jaar weer uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek darmkanker.

Klachten na coloscopie

Na de coloscopie hebben veel mensen een tijdje klachten, zoals buikpijn, darmkrampen, een opgeblazen gevoel en winderigheid. Ook kunt u wat slijm en vocht verliezen via uw anus. Als uw arts een poliep of een stukje weefsel heeft weggehaald, kunt u wat bloed verliezen via de anus. Dit is normaal en stopt meestal een paar dagen na het onderzoek.

Als het bloedverlies langer aanhoudt of als de bloedingen heviger worden, is het belangrijk dat u contact opneemt met het coloscopiecentrum waar de coloscopie is uitgevoerd. Als de klachten erger worden, of als u koorts krijgt, neem dan contact op met de dienstdoende maag-darm-leverarts (MDLDe Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen-arts) via de Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis.

Geen zekerheid

De coloscopie biedt geen volledige zekerheid. Er is een kans dat darmkanker of poliepen niet worden gevonden. Bijvoorbeeld als de darm niet goed schoon is. Neem in geval van klachten die kunnen wijzen op darmkanker contact op met uw huisarts.

Kosten

Meedoen aan het bevolkingsonderzoek is gratis. Het vervolgonderzoek (intakegesprek en coloscopie) maakt geen deel uit van het bevolkingsonderzoek. De kosten van deze onderzoeken vallen onder uw zorgverzekering. Het kan zijn dat u zelf de kosten geheel of gedeeltelijk moet betalen. Dit is afhankelijk van de hoogte van het eigen risico van uw zorgverzekering en hoeveel u hiervan heeft gebruikt. Bespreek dit met uw zorgverzekeraar als u hierover vragen heeft.  Het kan zijn dat u de kosten of een deel ervan zelf moet betalen. Dit hangt af van hoe hoog uw eigen risico is en hoeveel u hiervan heeft gebruikt. Neem voor vragen contact op met uw zorgverzekeraar.

Het kan zijn dat de afspraak voor het vervolgonderzoek in een ziekenhuis is gemaakt waarmee uw zorgverzekeraar geen contract heeft. In dat geval vergoedt uw zorgverzekeraar niet alle kosten. Vraag dit na bij uw zorgverzekeraar, voordat u naar de afspraak gaat.