In Nederland geeft de staatssecretaris op advies van de Gezondheidsraad opdracht tot het uitvoeren van een vaccinatieprogramma. 

Advies Gezondheidsraad 2018

Op 28 februari 2018 heeft de Gezondheidsraad een eerste advies gegeven aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) over de pneumokokkenprik. Het advies was om mensen van 60 tot en met 75 jaar om de 5 jaar uit te nodigen voor een pneumokokkenprik (bij 60, 65, 70 en 75 jaar). In 5 jaar tijd is deze groep dan 1 keer uitgenodigd voor een gratis pneumokokkenprik.

De prik werkt gedurende 5 jaar. De Gezondheidsraad verwacht dat vanaf 80 jaar de bescherming van het vaccin beperkt zal zijn. De Gezondheidsraad adviseerde in 2018  daarom een laatste keer te vaccineren bij 75 jaar. Met dit vaccin kunnen volwassenen beter beschermd worden tegen sterfte en ziekte door pneumokokken.
 

Wijziging doelgroep

Naar aanleiding van de uitbraak van het nieuwe coronavirus schreef de Gezondheidsraad in april 2020 dat mensen van 70 jaar en ouder sneller en erger ziek worden van zowel pneumokokkeninfecties als van het nieuwe coronavirus. Op dat moment was er nog geen vaccin beschikbaar tegen COVID-19. Maar de pneumokokkenprik beschermt deze kwetsbare groep wel zo goed mogelijk tegen pneumokokkenziekte. Op deze manier zou in het najaar 2020 wellicht ook de druk op de zorg zo klein mogelijk worden gehouden. Dit heeft geleid tot een wijziging van de eerder benoemde doelgroep in 2020. Daarom en op basis van de beschikbare vaccins zijn ouderen van 73 tot en met 79 jaar (d.w.z. iedereen geboren vanaf 1-1-1941 tot en met 31-12-1947) in het najaar van 2020 uitgenodigd voor de pneumokokkenprik.
 

Toevoeging medische risicogroep

Al jaren worden bepaalde medische risicogroepen, bijvoorbeeld mensen met sikkelcelziekte en mensen zonder milt gevaccineerd tegen pneumokokken. De Gezondheidsraad adviseert om mensen die COVID-19 hebben doorgemaakt en daardoor longschade hebben opgelopen voorlopig ook te benoemen als medische risicogroep. 

 

Pneumokokkenprik  ouderen vanaf 2021

In december 2020 adviseerde de Gezondheidsraad  opnieuw over de doelgroep voor de aankomende jaren. Het advies is om de huidige manier van uitnodigen voort te zetten totdat alle mensen van 60 jaar en ouder voor de eerste keer zijn uitgenodigd voor vaccinatie. Dit houdt in dat jaarlijks de oudste groepen die nog niet gevaccineerd zijn een uitnodiging krijgen. Welke groepen wanneer precies aan de beurt zijn, hangt onder andere af van de beschikbare hoeveelheid vaccin.

De staatssecretaris heeft op 28 januari in een brief  naar de Tweede Kamer geschreven dat hij het advies van de Gezondheidsraad overneemt. Hij gaf daarbij dat het aantal uit te nodigen jaarcohorten in 2021 nog bepaald wordt. Hierbij spelen factoren als vaccinbeschikbaarheid, de te verwachten opkomst en de wens van continuïteit van het programma een rol. Hij noemde dat in 2021 naar alle waarschijnlijkheid de mensen van 69-73 jaar worden uitgenodigd.