In Nederland zijn maatregelen genomen om de kwaliteit van de geboortezorg te verbeteren. Aanleiding was het relatief hoge aantal baby’s dat tijdens of vlak na de geboorte stierf. Het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) onderzoekt of een andere manier van betalen, de zogeheten integrale bekostiging, de kwaliteit van de geboortezorg kan verbeteren. De zorg wordt hierbij zodanig georganiseerd dat zorgaanbieders meer samenwerken. In opdracht van het ministerie evalueert het RIVM de invoering van het experiment van integrale bekostiging sinds 2017. Het RIVM brengt daarbij de ervaringen van direct betrokkenen met de nieuwe werkwijze in kaart. Ook voert het RIVM een analyse uit om inzicht te krijgen in de effecten van integrale bekostiging op zorggebruik, zorguitgaven en gezondheidsuitkomsten.

Zorg voor zwangere en kind centraal

Per 1 januari 2017 heeft het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) integrale bekostiging van de geboortezorg op experimentele basis mogelijk gemaakt. Integrale bekostiging kan bijdragen aan kwalitatief goede en veilige zorg waarbij de zwangere centraal staat, omdat het de samenwerking stimuleert. Bij de traditionele bekostiging ontvangen zorgaanbieders ieder afzonderlijk een vergoeding voor de geleverde zorg. Onder integrale bekostiging worden voor één tarief verschillende zorgactiviteiten voor zorg rondom zwangerschap, bevalling en kraamzorg uitgevoerd door verschillende zorgprofessionals.

Integrale geboortezorgorganisaties

Om integrale bekostigingscontracten af te sluiten verenigen zorgaanbieders zich binnen integrale geboortezorgorganisaties (igo’s). De igo sluit een contract met zorgverzekeraars over de te leveren zorg tijdens de gehele periode van de zwangerschap, bevalling en kraamperiode. In 2017 zijn in zes regio’s integrale bekostigingscontracten gesloten, namelijk in de regio’s Beverwijk (IJmond Geboortezorg), Breda (Annature), Dirksland (Zuid aan Zee), Helmond (JijWij), Hoorn (Geboortehart) en Roosendaal-Bergen op Zoom (Qocon). In 2019 zijn ook in de regio’s Deventer (Geboortezorg Salland) en Den Haag (het Haga Juliana Geboortecentrum) integrale bekostigingscontracten gesloten.

Monitor RIVM

Het ministerie van VWS heeft het RIVM in 2015 gevraagd om het experiment van de invoering van integrale bekostiging te evalueren. De gehele monitor ‘Integrale bekostiging van de geboortezorg’ heeft als doel om inzicht te geven in:

  1. ervaringen van actoren met de ontwikkeling van igo’s en integrale bekostiging, en
  2. de effecten van integrale bekostiging op zorggebruik, zorguitgaven en gezondheidsuitkomsten.

Voor deze monitor is gebruikgemaakt van de DIAPER dataset.

Documenten

De monitor heeft vier rapporten en een factsheet opgeleverd:

Systematische studie naar de verschillende opvattingen rondom bekostigingshervorming in de geboortezorg. Rapport 2022
In Nederland zijn de afgelopen jaren maatregelen genomen om de kwaliteit van de geboortezorg te verbeteren. Er stierven relatief veel baby’s tijdens of vlak na de geboorte vergeleken met andere westerse landen. Het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) onderzoekt onder andere of een andere manier waarop de zorgaanbieders worden betaald, de zogeheten integrale bekostiging, de kwaliteit van de geboortezorg kan verbeteren. De zorg wordt hierbij zodanig georganiseerd dat zorgaanbieders meer gaan samenwerken. Dit om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en dubbele zorg vanuit de verschillende vakgebieden te voorkomen.

Integrale bekostiging van de geboortezorg: ervaringen na drie jaar en eerste zichtbare effecten. Rapport 2020
In dit rapport geeft het RIVM antwoord op de vraag: ‘Wat zijn de ervaringen van alle betrokken partijen drie jaar na de invoering van integrale bekostiging van de geboortezorg?’. Daarnaast heeft het RIVM een analyse uitgevoerd om inzicht te krijgen in de eerste effecten van integrale bekostiging op zorggebruik, zorguitgaven en gezondheidsuitkomsten.

Geboortezorg in beeld: een nulmeting en de eerste ervaringen. Rapport 2018
Dit rapport geeft inzicht in de gezondheidsuitkomsten, verrichtingen en zorguitgaven van de geboortezorg in de periode voorafgaand aan de invoering van integrale bekostiging. De kwantitatieve gegevens gaan over de jaren 2015-2016. Specifiek wordt onderzocht in hoeverre de igo’s die in 2017 zijn overgestapt afwijken van de vsv’s die niet zijn overgestapt. Daarnaast zijn de ervaringen met de oprichting van de igo’s en met de invoering van integrale bekostiging in het eerste jaar na de invoering beschreven. Het rapport is nadrukkelijk geen effectevaluatie van integrale bekostiging van de geboortezorg.

Bekostigingshervormingen in de geboortezorg: wat kunnen we leren van het buitenland? Factsheet 2017
Het ministerie van VWS heeft het RIVM gevraagd om buitenlandse alternatieve bekostigingsmodellen van de geboortezorg te inventariseren. Deze factsheet geeft een overzicht van de alternatieve bekostigingsmodellen in de geboortezorg in andere Westerse landen. Het RIVM geeft laat zien hoe de alternatieve bekostigingsmodellen in het buitenland zijn vormgegeven. Daarnaast  heeft het RIVM inzicht in wat er bekend is ten aanzien van de empirische effecten van deze bekostigingsmodellen op kwaliteit, toegankelijk en betaalbaarheid.

Op weg naar integrale bekostiging van de geboortezorg. Rapport 2016
Dit rapport beschrijft de huidige stand van zaken met betrekking tot de oprichting van geboortezorgorganisaties en de invoering van integrale bekostiging. Het betreft een procesbeschrijving.