Nederland kan een grote ziekte-uitbraak beter aan als het goed is voorbereid. Het RIVM werkt daarom in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan het versterken en verbeteren van de infectieziektebestrijding in Nederland.
Binnen het RIVM werkt het Centrum Infectieziektebestrijding hieraan samen met:
- de Landelijke Functie Opschaling Infectieziekten (LFI) voor de medisch-operationele opschaling
- de gedragsonderzoekers voor inzichten in gedrag
- en de Informatievoorziening Infectieziektebestrijding (IV IZB) voor de digitale infrastructuur die nodig is voor infectieziektebestrijding
Daarnaast is er een actieve samenwerking met externe partijen, zoals medische beroepsgroepen, (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport), de (Gemeentelijke Gezondheidsdienst)-GHOR, de GGD’en en veel andere stakeholders. Er wordt gewerkt aan:
- Het verbeteren van het netwerk van ‘points of entry’ (havens en luchthavens)
- Het verbeteren/ontwikkelen van het bron-en contactonderzoek
- Het voorbereiden van onderzoek naar nieuwe ziekteverwekkers
- Het verbeteren van het Generiek draaiboek van de LCI
- Het verbeteren van de samenwerking voor crisiscommunicatie
- Het vroegtijdig identificeren van mogelijke risico’s
Het RIVM werkt ook samen met experts en organisaties buiten Nederland. Zo zijn we betrokken bij Europese partnerschapsprogramma’s en internationale onderzoeksprojecten. Lees meer daarover op de pagina internationale samenwerking.
One Health-visie
Bij de versterking van de infectieziektebestrijding is een ‘one health’-visie belangrijk: voor een goede volksgezondheid zijn de gezondheid van mens, dier én milieu belangrijk.
Monitoring (pandemische) paraatheid
Het RIVM monitort de voortgang van het werk. Ook laten we checken of Nederland aan de WHO-IHR-eisen voldoen. Hierbij maakt het RIVM gebruik van:
- de jaarlijkse zelfrapportage naar de WHO (State Party self-assessment Annual Reporting (SPAR)) binnen de (International Health Regulations);
- de kaders van (Europese Unie)-regelgeving (EU Serious Cross Border Threats to Health).
Internationale reviews zijn hier onderdeel van. Aan de hand van de uitkomsten past het RIVM, in overleg met betrokken ketenpartners en ministeries, haar preparednessplannen verder aan.
In 2025 hebben de WHO en het (European Centre for Disease Prevention and Control) de voorbereiding van Nederland op (ernstige) internationale gezondheidsbedreigingen geëvalueerd. Deze evaluatie heet de JEE-PHEPA. Het rapport leest u hier: Joint external evaluation of the International Health Regulations (2005) core capacities and the European Centre for Disease Prevention and Control public health emergency preparedness assessment: the Netherlands, mission report, 27-31 January 2025. Dit rapport is in het Engels.
In het Plan van Aanpak maakt Nederland inzichtelijk hoe opvolging wordt gegeven aan de aanbevelingen van de internationale experts. Hier leest u het Plan van Aanpak van de JEE-PHEPA.
PHEPA assessments worden iedere drie jaar uitgevoerd. De volgende PHEPA assessment staat gepland in oktober 2027. De voorbereidingen hierop starten in november 2026.