BaPbenzo[a]pyreen behoort tot de groep van Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, ofwel PAKs. PAKs worden gevormd bij onvolledige verbranding of verhitting van organisch materiaal. Uitlaatgassen van (diesel)auto’s en rook uit houtkachels bevatten PAKs die meestal aan stofdeeltjes gehecht zijn. PAKs komen voor in de lucht, in water, in de bodem en bezinksel, en in sommige gevallen ook in voedingsmiddelen.

De hoeveelheid PAKs in de lucht is afhankelijk van het gebied - in de stad meer dan op het platteland – en het seizoen – in de winter meer dan in de zomer. Omdat PAKs altijd mengsels zijn van verschillende stoffen, wordt BaPbenzo[a]pyreen vaak gebruikt als indicator voor de totale hoeveelheid PAKs.

BaP en PAKs in tabaksrook

PAKs, waaronder BaP, komen ook voor in tabaksrook. Ze zitten niet in de tabak maar worden voornamelijk gevormd tijdens het verbranden van tabak. De manier van drogen van tabak (door roken of de zon) heeft enigszins invloed op de hoeveelheid PAKs in tabaksrook. De hoeveelheid PAKs in tabaksrook verschilt ook tussen verschillende typen tabak en de herkomst van de tabak.

Schadelijke gezondheidseffecten

Blootstelling aan PAKs tijdens het roken zijn een van de belangrijkste veroorzakers van kanker. Dit komt mede door de hoge blootstelling. In het lichaam worden PAKs afgebroken waarna ze in staat zijn om het DNAdeoxyribonucleic acid te beschadigen. Als deze beschadigingen niet hersteld worden, kan dit leiden tot het ontstaan van kanker, voornamelijk in de luchtwegen. Daarnaast kunnen PAKs ook de groei van cellen met beschadigd DNA stimuleren, waardoor er een tumor kan ontstaan. BaP is door het International Agency for Research on Cancer (IARCInternational Agency for Research on Cancer) ingedeeld als ‘kankerverwekkend voor de mens’ (Groep 1).

Bronnen