Het bevolkingsonderzoek borstkanker roept soms vragen op. Met persoonlijke vragen kunt u altijd terecht bij uw huisarts.

Op deze pagina vindt u antwoord op enkele veelgestelde vragen. Heeft u een andere vraag, dan kunt u een mail sturen naar het Centrum voor Bevolkingsonderzoek: cvb@rivm.nl.

U beslist zelf of u meedoet met het bevolkingsonderzoek. Het onderzoek is bedoeld om borstkanker in een vroeg stadium te ontdekken, als u nog geen klachten heeft en de kanker nog niet te zien of te voelen is. Er is dan een grotere kans dat de behandeling succes heeft. Het kan dus voor iedereen belangrijk zijn om mee te doen.

U kunt zich afmelden door te bellen of te mailen met de screeningsorganisatie in uw regio. U kunt ook inloggen met uw DigiDDigitale Identiteit op Mijn Bevolkingsonderzoek. U kunt zich eenmalig of definitief afmelden. Een definitieve afmelding kan ook weer ongedaan worden gemaakt.

Bent u over 2 jaar nog steeds tussen de 50 en 75 jaar? Dan krijgt u automatisch weer een uitnodiging.

Het bevolkingsonderzoek is alleen voor vrouwen van 50 tot en met 75 jaar. Wilt u toch uw borsten laten onderzoeken? Neem dan contact op met uw huisarts.

U hoeft niet mee te doen aan het onderzoek als u klachten aan uw borsten heeft en daarvoor wordt behandeld door een specialist. Twijfelt u? Vraag dan aan uw specialist of het nodig is om mee te doen. Doet u niet mee? Geef dat door aan de screeningsorganisatie via het afmeldformulier op de achterkant van uw uitnodigingsbrief.

Sommige vrouwen zijn erfelijk belast met borstkanker. Bij deze vrouwen komt borstkanker op jonge leeftijd voor in de familie. Door middel van een stamboomonderzoek kan een inschatting worden gemaakt van de kans op erfelijke belasting. Ook kan een DNAdeoxyribonucleic acid deoxyribonucleic acid  onderzoek worden gedaan. Deze test geeft niet altijd duidelijkheid, omdat op dit moment voornamelijk wordt getest of iemand een mutatie heeft op het BRCA1 of BRCA2 gen.

Vrouwen met een erfelijke belasting worden vaak geadviseerd om zich vanaf jonge leeftijd te laten screenen. Gegevens over vrouwen jonger dan 50 jaar zijn niet bekend bij het bevolkingsonderzoek. Daarom ontvangen deze erfelijk belaste vrouwen ook geen uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Wij raden deze vrouwen aan om advies te vragen aan hun huisarts of behandeld arts in het ziekenhuis over deelname aan het bevolkingsonderzoek. Zij kennen uw medische achtergrond en kunnen beoordelen welke screening het beste past in uw situatie. Preventieve controle in het ziekenhuis is geen onderdeel van het gratis bevolkingsonderzoek. Dit betekent dat dit mogelijk gevolgen heeft voor het verplichte deel van uw eigen risico van uw zorgverzekering.

Wacht niet op een uitnodiging van het bevolkingsonderzoek. Het is belangrijk dat u direct contact opneemt met uw huisarts om uw borsten te laten onderzoeken.

Uit onderzoek blijkt dat borstzelfonderzoek niet leidt tot minder sterfte aan borstkanker. Ook wordt borstkanker bij vrouwen die regelmatig hun borsten onderzoeken niet vroeger ontdekt. Door het bevolkingsonderzoek kan borstkanker wel vroeger worden ontdekt. De kans dat de behandeling succes heeft, is dan groter.

Door zelfonderzoek raakt u wel vertrouwd met uw eigen lichaam: bijvoorbeeld hoe uw borsten aanvoelen en hoe uw huid eruit ziet. U weet dan wat bij u normaal is en u kunt een verandering sneller voelen of zien.
Iedere vrouw moet dan ook zelf de keuze maken of ze borstzelfonderzoek wil doen.
Meer informatie over hoe u zelfonderzoek uitvoert vindt u op de website van KWFKoningin Wilhelmina Fonds voor de Nederlandse Kankerbestrijding Kankerbestrijding.

Controleert een specialist u nog regelmatig? En worden er minimaal 1 keer per jaar röntgenfoto’s van uw borsten gemaakt? Dan hoeft u niet mee te doen met het onderzoek. Geef dat door aan de screeningsorganisatie via het afmeldformulier achterop uw uitnodigingsbrief. Wordt u niet regelmatig gecontroleerd door een specialist? Dan kunt u waarschijnlijk gewoon meedoen. Als u hierover twijfelt, neem dan contact op met uw specialist.

Controleert een specialist u nog regelmatig? En worden er minimaal 1 keer per jaar röntgenfoto’s van uw borsten gemaakt? Dan hoeft u niet mee te doen met het onderzoek. Geef dat door aan de screeningsorganisatie via het afmeldformulier achterop uw uitnodigingsbrief. Als u twijfelt of u mee kunt doen, neem dan contact op met uw specialist.

Bij vrouwen met heel dicht borstweefsel is veel klier- en bindweefsel in de borst te zien. Het ontdekken van kanker op een borstfoto is dan moeilijker. Een tumor is minder goed te zien.

Binnen het bevolkingsonderzoek wordt daarom onderzocht of het zin heeft om bij vrouwen die dicht borstweefsel hebben naast de borstfoto nog een MRImagnetic resonance imaging magnetic resonance imaging -onderzoek te doen. De eerste ronde van het DENSEaanvullende MRI screening bij vrouwen met hoge borstdensiteit aanvullende MRI screening bij vrouwen met hoge borstdensiteit -onderzoek nadert de voltooiing. De wetenschappelijke publicatie is te vinden via de website https://www.nejm.org/. Kijk voor meer informatie ook bij vragen en antwoorden over de DENSE studie.

Ja. Met een tepelpiercing kunt u gewoon meedoen aan het bevolkingsonderzoek. De laborant kan u vragen de piercing uit te doen voor het onderzoek. Dit is niet per se nodig voor het maken van de röntgenfoto’s.

U ontvangt elke twee jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Een 2-jaars cyclus is het meest optimale interval. Het advies is daarom om dit uitnodigingsschema te volgen.
Het is wel mogelijk om een afspraak te verzetten. Het kan zijn dat u dan naar een andere gemeente of een vaste unit moet reizen, omdat een mobiele unit na een tijdje weer weg is.

Op 1 juli 2014 is een wetswijziging doorgevoerd, die het makkelijker maakt om in de geboorteakte de vermelding van het geslacht te wijzigen. Hiervoor hoeft geen geslachtsaanpassende chirurgie meer plaats te vinden. De organisatie van het bevolkingsonderzoek ontvangt gegevens uit de BRPBasisregistratie personen Basisregistratie personen (Basisregistratie Personen) voor het versturen van de uitnodigingen. Als de gegevens in de geboorteakte veranderen, en daarmee in de BRP, heeft dit ook gevolgen voor het wel of niet ontvangen van uitnodigingen voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Wanneer kunt u meedoen?

Transvrouw

Heeft u een administratieve geslachtwijziging naar vrouw laten doorvoeren en bent u tussen de 50 en 75 jaar, dan ontvangt u voortaan een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. U heeft eerder nooit uitnodigingen en informatie over dit bevolkingsonderzoek ontvangen. Meer informatie over dit bevolkingsonderzoek vindt u op deze website. De kosten voor de screening worden vergoed door de screeningsorganisatie. Indien u niet (meer) wilt deelnemen aan de screening, kunt u zich afmelden via het afmeldformulier achterop de uitnodigingsbrief of contact opnemen met de screeningsorganisatie in uw regio om u definitief af te melden.

Transvrouw en (nog) geen administratieve wijziging van geslacht ondergaan

Heeft u als transvrouw wel een geslachtswijziging ondergaan, maar (nog) geen administratieve, dan kan ook u deelnemen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker. Vanwege lichamelijke geslachtsveranderingen kunt u in aanmerking komen voor deze screening. Indien u deel wilt nemen aan de screening en tussen de 50 en 75 jaar bent, kunt u contact opnemen met de screeningsorganisatie in uw regio. In overleg met de screeningsorganisatie kunt u een afspraak maken voor een mammogram in een ziekenhuis. U dient zich wel steeds voor iedere screeningsronde aan te melden, omdat u niet automatisch uitgenodigd wordt voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. De kosten voor de screening worden vergoed door de screeningsorganisatie.

Mocht u zich op termijn wel als vrouw laten registreren in het BRP dan krijgt u voortaan automatisch elke twee jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker.

Transman

Heeft u een administratieve geslachtswijziging naar man laten doorvoeren, dan wordt u in principe niet uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Als u denkt wel in aanmerking te komen voor screening naar borstkanker en tussen de 50 en 75 jaar bent, neem dan contact op met de screeningsorganisatie in uw regio. In overleg met de screeningsorganisatie kunt u een afspraak maken voor de screening. De kosten voor de screening worden vergoed door de screeningsorganisatie.

Risico

Omdat u als transman of transvrouw mogelijk langdurig onder medische zorg staat of heeft gestaan en ingrijpende behandelingen ondergaat of heeft ondergaan, raden wij u aan om het nut van deelname te bespreken met uw specialist.