In de regio Wuhan in China startte in december 2019 een uitbraak van een nieuw coronavirus, ook wel SARSsevere acute respiratory syndrome severe acute respiratory syndrome -CoVcoronavirus coronavirus -2 genoemd. Het virus kan de ziekte COVID-19 veroorzaken. De meeste patiënten met dit virus hebben koorts en luchtwegklachten. Samen met de Wereldgezondheidsorganisatie WHO onderzoeken de Chinese autoriteiten op dit moment het coronavirus. Zij zoeken ook naar de bron van de besmettingen en nemen maatregelen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan.

Vragen over de situatie in Europa

Voor actuele informatie over meldingen van het nieuwe coronavirus (COVID-19) in Europa, zie ECDC (European Center for Disease Prevention and Control)

Ben je op vakantie in Italië of net teruggekeerd en maak je je zorgen over het coronavirus (COVID-19)?

In Noord-Italië is verspreiding van het coronavirus in enkele gemeenten: Codogno e dintorni, Sesto Cremonese, Pizzighettone, Soresina, Sesto SG, Pieve Porto Morone (provincie Lombardije) en Vó Euganeo, Mira (provincie Veneto).

Italië is op dit bezig alle contacten rond de patiënten in kaart te brengen. De kans is heel klein dat je contact hebt gehad met één van deze patiënten. Het heeft alleen zin om je te laten testen als je gezondheidsklachten hebt en in één van deze gemeenten bent geweest. Is dat het geval, neem dan telefonisch contact op met de huisarts wanneer:

  • Je koorts hebt met luchtwegklachten (hoesten of kortademigheid)

Mensen die in Nederland verkouden zijn of longklachten hebben, hoeven zich geen zorgen te maken dat ze het nieuwe coronavirus hebben. Op dit moment is het nieuwe coronavirus in Nederland nog niet vastgesteld. De kans is veel groter dat mensen gewoon griep hebben of een ander verkoudheidsvirus.

Verder geldt nog steeds het eerdere advies om contact op te nemen met de huisarts als je koorts met luchtwegklachten hebt en als je:

  • de afgelopen twee weken op het vasteland van China, in Taiwan, Macau, Hongkong, Singapore, Iran of genoemde gemeenten in Noord-Italië, bent geweest
  • of de afgelopen twee weken contact hebben gehad met een patiënt met het nieuwe coronavirus

Voor actuele reisadviezen kan je terecht op de website van Buitenlandse Zaken.

Situatie in Nederland

Hoe groot is de kans dat het nieuwe coronavirus (COVID-19) naar Nederland komt?

Net zoals in andere landen kan er ook iemand vanuit China naar Nederland komen en hier ziek worden. Omdat de ziekte van mens op mens overdraagbaar is, is het mogelijk dat hier ook contacten van een patiënt ziek worden. Daarom is het belangrijk om patiënten snel op te sporen en contacten in de gaten te houden. Er is een meldingsplicht voor het nieuwe coronavirus en er bestaat in Nederland een structuur om uitbraken van infectieziekten te bestrijden.

De meeste zieken komen uit China. Het overgrote deel van de patiënten is in de regio Wuhan geweest en is daar waarschijnlijk besmet geraakt. Ook in Macau, Taiwan, Hongkong, Singapore, Iran en genoemde gemeenten in Noord-Italië is het virus wijdverspreid.

In Europa zijn ook patiënten. Maakt dat het meer aannemelijk dat we in Nederland ook patiënten met het nieuwe coronavirus (COVID-19) krijgen?

Het was te verwachten dat er ook in Europa patiënten zouden komen. Deze patiënten zijn geïsoleerd en hun contacten worden in de gaten gehouden. Zo houden ze verspreiding van de ziekte tegen. We houden de ontwikkelingen in de gaten via de Europese netwerken. We gingen er al eerder van uit dat dit het geval kon zijn.

Zijn er al mensen in Nederland getest op het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

Ja, er zijn al enkele tientallen mensen getest op het nieuwe coronavirus. Bij hen was de test negatief.

Heeft het zin om je preventief te testen als je terugkomt uit China?

Nee, want dat geeft geen zekerheid. Mocht je besmet zijn met het virus, dan is er de eerste dagen nog onvoldoende virus in het lichaam. De test toont dan nog niet aan dat je besmet bent met het nieuwe coronavirus (COVID-19). Daarom testen we pas op aanwezigheid van het virus als mensen klachten hebben.

Wat gebeurt er als er iemand is die mogelijk het nieuwe coronavirus (COVID-19) heeft?

Als iemand met ziekteverschijnselen zich bij een arts meldt en de arts denkt dat de patiënt mogelijk het nieuwe coronavirus heeft, gaat er een protocol in werking. De arts vraagt een test aan bij het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en het Erasmus MCErasmus University Medical Center. Daar wordt tegelijkertijd de test ingezet. Ondertussen wordt de verdachte patiënt in isolatie gehouden. Dat kan in thuisisolatie of door opname in het ziekenhuis. Dat is afhankelijk van de situatie. Als de test positief is, blijft de patiënt in isolatie en doet de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst zogenoemd contactonderzoek. Alle mensen waarmee de patiënt tijdens de besmettelijke periode contact heeft gehad, moeten gedurende de incubatietijd hun gezondheid in de gaten houden. Als zij ziekteverschijnselen krijgen moeten zij dat aan de GGD melden en begint het verhaal van vooraf aan.

Zijn twee laboratoria wel genoeg om alle monsters met het nieuwe coronavirus (COVID-19) te testen?

We hebben voldoende laboratoriumcapaciteit. Het Erasmus MC en het RIVM kunnen tientallen monsters per dag testen. Mocht het noodzakelijk zijn, dan kan het aantal laboratoria worden uitgebreid en zouden we zelfs honderden monsters per dag kunnen testen. Dat is nu niet nodig.

Hoe betrouwbaar is de test die we gebruiken?

In Nederland zijn 2 laboratoria die de test nu al enkele weken gebruiken. Dit zijn gerenommeerde laboratoria met veel ervaring in soortgelijke testen. Mocht er bij een patiënt sprake zijn van een positieve test voor coronavirus, dan zal de test herhaald worden in het andere laboratorium.

Vragen over je gezondheid

Ik ben ziek. Kan dat het nieuwe coronavirus (COVID-19) zijn?

De meeste patiënten met het nieuwe coronavirus komen uit de regio Wuhan of zijn in de regio Wuhan geweest. Mensen die in Nederland verkouden zijn of longklachten hebben, hoeven zich geen zorgen te maken dat ze het nieuwe coronavirus hebben. Zeker niet als ze niet recent op het vasteland China, met uitzondering van Taiwan, Macau en Hongkong, zijn geweest. De kans is veel groter dat mensen gewoon griep hebben of een ander verkoudheidsvirus.

Wanneer moet ik telefonisch contact opnemen met de huisarts?

Mensen kunnen telefonisch contact opnemen met de huisarts als zij:

  • Koorts hebben met luchtwegklachten (hoesten of kortademigheid)
  • En de afgelopen twee weken in een land/regio zijn geweest met wijdverspreide transmissie: China (inclusief Hong Kong, Macau en Taiwan), Singapore, Iran en enkele gemeenten in Italië: Codogno e dintorni, Sesto Cremonese, Pizzighettone, Soresina, Sesto S.G., Pieve Porto Morone (provincie Lombardije) en V’o Euganeo, Mira (provincie Veneto).
  • Of de afgelopen twee weken contact hebben gehad met een patiënt met het nieuwe coronavirus. Dit geldt niet alleen voor gebieden met wijdverspreide transmissie maar ook voor gebieden met lokale transmissie. In de volgende landen is lokale transmissie vastgesteld, maar is (nog) niet vastgesteld of hier sprake is van wijdverspreide transmissie: Japan, Maleisië, Thailand, Zuid-Korea, Verenigde Arabische Emiraten en Vietnam. Ook alle overige gemeenten in de provincies Piëmont, Lombardije, Veneto en Emilia-Romagna vallen hieronder.

De huisarts overlegt met de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst of onderzoek naar het nieuwe coronavirus nodig is.

Wat kan ik doen om verspreiding van het nieuwe coronavirus (SARSsevere acute respiratory syndrome-CoVcoronavirus-2) te voorkomen?

De belangrijkste maatregelen die je kan nemen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen, zijn heel simpel. Deze maatregelen gelden voor alle virussen die griep en verkoudheid kunnen veroorzaken. Het is dus altijd belangrijk om deze op te volgen.
Het zijn:

Kan ik me aanmelden voor een test/laten testen?

Het heeft alleen zin om je te laten testen als je gezondheidsklachten hebt. Is dat het geval, neem dan telefonisch contact op met de huisarts.

Hoe lang duurt een test?

Tussen het afnemen van een monster bij een persoon die mogelijk besmet is en de definitieve uitslag zit ongeveer 24 uur.

Vragen over de grieppeiling en het nieuwe coronavirus (COVID-19)

Ik ben ziek. Kan dat het nieuwe coronavirus (COVID-19) zijn?

De meeste patiënten met het nieuwe coronavirus komen uit de regio Wuhan of zijn in de regio Wuhan geweest. Mensen die in Nederland verkouden zijn of longklachten hebben, hoeven zich geen zorgen te maken dat ze het nieuwe coronavirus hebben. Zeker niet als ze niet recent op het vasteland van China (inclusief Taiwan, Macau en Hongkong), in Singapore, Iran of genoemde gemeenten in Noord-Italië zijn geweest. De kans is veel groter dat mensen gewoon griep hebben of een ander verkoudheidsvirus.

Waarom neemt het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu het nieuwe coronavirus (COVID-19) op in de reguliere grieppeiling? 

Het RIVM en Nivel onderzoeken samen de oorzaak van griepachtige klachten in Nederland. Dit is een reguliere monitoring om inzicht te krijgen in de griep- en verkoudheidsvirussen die rondgaan. Nu is het nieuwe coronavirus ook meegenomen voor onderzoek. Het is belangrijk om te beginnen met de monitoring, voordat het virus in Nederland circuleert. Mocht met deze grieppeiling toch een patiënt met nieuw coronavirus worden ontdekt, dan kunnen RIVM en GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst snel maatregelen nemen om verspreiding tegen te gaan.

Is het nieuwe coronavirus (COVID-19) ernstiger dan een gebruikelijke griep?

Dat weten we nog niet goed. De officiële cijfers van dit moment lijken niet heel verontrustend. Maar we weten niet precies hoeveel vertraging er in de gegevens zit en of er sprake is van een onderrapportage en hoe groot die is.

Het punt is dat het om een nieuw virus gaat. Het is dan belangrijk om heel gedetailleerde informatie boven tafel te krijgen om precies te kunnen bepalen hoe gevaarlijk het virus is. Er is meer informatie nodig over de verspreiding van het virus, ook bij mensen die maar een beetje of helemaal niet ziek worden. En van alle mensen die ziek worden, wil je eigenlijk precies weten wat ze hebben gedaan. 

Vragen over voorkomen besmetting

Wat kan ik doen om verspreiding van het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2) te voorkomen?

De belangrijkste maatregelen die mensen kunnen nemen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen, zijn heel simpel. Deze maatregelen gelden voor alle virussen die griep en verkoudheid kunnen veroorzaken. Het is dus altijd belangrijk om deze op te volgen.
Het zijn:

  • Was je handen regelmatig
  • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes

Kan het nieuwe coronavirus zich via geld verspreiden? 

De kans dat mensen besmet raken via geld is erg klein. Waarschijnlijk speelt het ook in China maar een hele kleine rol in de verspreiding. Maar in China wordt alles op alles gezet om verspreiding te voorkomen, en blijkbaar wordt daarom deze maatregel ook genomen. 

Wat betreft pakketjes uit China; deze zijn enkele dagen onderweg. Als er al nieuw coronavirus op zou zitten, overleeft het virus dat niet. Het is dus gewoon veilig om pakketjes uit China te bestellen. 

Omdat het nieuwe coronavirus via vieze handen overgedragen kan worden, is regelmatig handen wassen een goede maatregel om verspreiding te voorkomen.

Kun je ook besmet raken als je een pakketje uit China bestelt?

Coronavirussen verspreiden zich via mensen en dieren. Buiten het lichaam kunnen ze niet goed overleven. Zeker niet op karton, verpakkingsmateriaal of andere spullen. Andere coronavirussen verspreiden zich niet op deze manier en we hebben geen reden om aan te nemen dat dit voor dit nieuwe coronavirus (COVID-19) anders is.

Ik wil een evenement bezoeken/organiseren. Moet ik voorzorgsmaatregelen nemen?

Het is belangrijk om de standaardmaatregelen op te volgen die gelden voor alle virussen die griep en verkoudheid kunnen geven:

  • Was je handen regelmatig
  • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes

Heeft het zin om mondkapjes te dragen om je te beschermen tegen het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

In Nederland adviseren we alleen mondkapjes voor medisch personeel. Het probleem is dat het alleen helpt als je speciale maskers gebruikt die zich heel goed sluiten over je neus en mond. Je moet de maskers heel nauwkeurig gebruiken en ze regelmatig wisselen. Dat is in het dagelijks gebruik bijna niet mogelijk.

Kan besmetting met het nieuwe coronavirus (COVID-19) gebeuren via een buizensysteem?

Door hoesten en niezen komt het virus uit neus, keel of longen naar buiten. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht. Deze druppeltjes blijven niet in de lucht zweven maar dalen snel neer. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij kan verspreiden. Er is nog geen bewijs dat het virus langere tijd in de lucht kan blijven en zich via een buizensysteem kan verspreiden.

Aanpak en maatregelen in Nederland

Hoe bereidt Nederland zich voor op een mogelijke uitbraak van het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

Het is mogelijk dat het nieuwe coronavirus via reizigers ook in Nederland opduikt. Het is dan belangrijk om te zorgen dat dit zo snel mogelijk opgemerkt wordt en dat we ervoor zorgen dat het virus zich niet of nauwelijks kan verspreiden. In Nederland is een structuur waarin artsen, laboratoria en GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst’en samenwerken om uitbraken van infectieziekten te bestrijden. Binnen deze samenwerking zijn verschillende acties ondernomen:

  • Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en Erasmus MCErasmus University Medical Center worden geïnformeerd via verschillende internationale instanties over de uitbraak.
  • Het RIVM houdt artsen, GGD’en en microbiologische laboratoria op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en wat zij moeten doen als iemand besmet is met het nieuwe coronavirus.
  • Het Erasmus MC en RIVM beschikken over goede laboratoriumtesten waarmee het virus aangetoond kan worden.
  • Het nieuwe coronavirus is meldingsplichtig. Alle artsen en laboratoria moeten elke patiënt met een verdenking van besmetting met het nieuwe coronavirus melden bij de GGD.

Ik wil een evenement bezoeken/organiseren. Moet ik voorzorgsmaatregelen nemen?

Het is belangrijk om de standaardmaatregelen op te volgen die gelden voor alle virussen die griep en verkoudheid kunnen geven:

  • Was je handen regelmatig
  • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog
  • Gebruik papieren zakdoekjes

Hoe weten we hoeveel mensen er in Nederland het nieuwe coronavirus (COVID-19) hebben?

Artsen en laboratoria zijn verplicht om een patiënt met een (verdenking van) de ziekte te melden aan de GGD. De GGD geeft dit door aan het RIVM. Het RIVM is verantwoordelijk voor de coördinatie van de bestrijding en heeft nauw contact met alle GGD’en. Deze meldingsplicht is noodzakelijk om tijdig passende maatregelen te kunnen nemen om verdere verspreiding te voorkomen.

Waarom moet het gemeld worden als er iemand mogelijk besmet is?

De meldingsplicht is noodzakelijk om snel passende maatregelen te kunnen nemen om verdere verspreiding van het nieuwe coronavirus te voorkomen.

Moeten we in Nederland niet meer maatregelen nemen om het virus tegen te gaan?

Achter de schermen wordt hard gewerkt om mogelijke patiënten in Nederland te identificeren en op te vangen. Daarbij houden we er rekening mee dat de ziekte ernstig en besmettelijk is. We bereiden ons voor op een ernstig scenario, voor het geval de situatie toch ernstiger blijkt dan eerder was verwacht. Het heeft op dit moment weinig nut om bijvoorbeeld alle mensen die het land binnenkomen te controleren op koorts. We sporen dan vooral mensen op met griep en verkoudheid.

Waarom wordt niet gecontroleerd op Nederlandse luchthavens?

Op dit moment is dat voor Nederland geen passende maatregel. Als op dit moment reizigers op Nederlandse luchthavens gecontroleerd worden op koorts, zullen vooral mensen met griep of een verkoudheid worden opgespoord.

Moeten mensen die terugkeren uit China tijdelijk van hun werk worden geweerd?

Nee, dit is niet nodig. Als zij geen gezondheidsklachten hebben, kunnen zij gewoon naar hun werk. Dit geldt ook voor kinderen op scholen en kindercentra. Als iemand in de eerste twee weken na terugkeer uit China echter gezondheidsklachten krijgt (koorts in combinatie met luchtwegklachten zoals hoesten) moet hij/zij thuisblijven en telefonisch contact opnemen met de huisarts.

Is er voldoende capaciteit in Nederlandse ziekenhuizen als er hier een uitbraak is?

In alle Nederlandse ziekenhuizen kan de juiste behandeling uitgevoerd worden. Er is voldoende capaciteit om ernstig zieke patiënten op te nemen op de intensive care.

Zijn specialisten ouderengeneeskunde geïnformeerd (verpleeghuisartsen) 

Niet door het RIVM, GGD’en is gevraagd artsen in de regio te infomeren. De GGD besluit of daarbij ook de specialisten ouderengeneeskunde geïnformeerd worden.

Thuisquarantaine en begeleide terugkeer Wuhan

Waarom moeten Nederlanders die door Nederland worden teruggehaald vanuit de regio Wuhan 2 weken in quarantaine?

Dat is een eis van de Chinese regering. Omdat de regio Wuhan is afgesloten, gelden er strenge eisen voor de mensen die de regio toch verlaten.

De quarantaine van teruggekeerde Nederlanders is opgeheven. Wat betekent dat?

Ook de op 9 februari uit Wuhan teruggekeerde Nederlanders hebben hun quarantaine in goede gezondheid afgerond. Niemand is besmet met het nieuwe coronavirus. Nu de quarantaine is opgeheven zijn er geen beperkingen meer. Ze hoeven zich niet meer te melden bij de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst en kunnen gewoon contact hebben met andere mensen.

Zijn de terugkeerde mensen die in quarantaine zijn, besmettelijk? Zo nee, waarom gaan ze dan in quarantaine?

Het is een eis van China dat deze teruggekeerde mensen in quarantaine zitten. Het zijn gezonde mensen en ze zitten in quarantaine om te kijken of ze ziek gaan worden. Pas als ze ziekteverschijnselen hebben, kunnen ze worden getest op het coronavirus.  

Zijn de teruggekeerde Nederlanders getest, of alleen onderzocht?

De Nederlanders zijn bij terugkeer onderzocht. De GGD houdt in de gaten of zij symptomen krijgen. Zolang ze geen symptomen hebben, is er geen reden om een test af te nemen.

Hoe zit het met huisgenoten bij thuisquarantaine?

Huisgenoten krijgen speciale regels waaraan ze zich moeten houden in het contact met de persoon in quarantaine. Zij beperken daarbij het nabije contact en passen goede hygiënemaatregelen toe. De huisgenoten mogen gewoon het huis verlaten en met andere mensen in contact komen.

Waarom zet Nederland mensen in thuisquarantaine terwijl andere landen hen in groepsquarantaine zetten?

De Chinese overheid heeft voor de terugkomst van Nederlanders uit Wuhan als eis gesteld dat mensen twee weken in quarantaine moeten. In Nederland is het mogelijk om dit in thuisquarantaine te doen. De regionale GGD’en kunnen hier toezien op de quarantaine en hebben regelmatig contact met de mensen die in quarantaine zitten. Mochten zij ziekteverschijnselen krijgen of andere medische hulp nodig hebben, dan staat de GGD hen bij. Niet alle landen beschikken over zo’n regionale structuur. Daarom kiezen veel andere landen voor groepsquarantaine. Uit ervaring blijkt dat thuisquarantaine net zo goed werkt als groepsquarantaine.

Waarom zetten we reizigers die vanuit China op Schiphol aankomen niet in quarantaine?

Het is praktisch gezien vrijwel onmogelijk om alle passagiers die vanuit China aankomen in quarantaine te plaatsen. Bovendien is de kans dat iemand die het virus draagt op Schiphol aankomt nog steeds klein. De meeste zieke mensen komen uit de regio Wuhan. Daar komen inmiddels geen reizigers meer vandaan. Overigens worden mensen die symptomen krijgen, wél in isolatie gezet.

Wat is quarantaine?

Quarantaine is een voorzorgsmaatregel om verspreiding van een infectieziekte tegen te gaan. Een persoon die in quarantaine gaat is niet ziek, maar heeft contact gehad met een patiënt met een bewezen infectie. Mensen die in quarantaine gaan, zijn niet besmettelijk. Iemand gaat in quarantaine tot de incubatietijd is verlopen. Dit is de maximale tijd tussen het moment van mogelijke besmetting en het moment dat mensen ziekteverschijnselen krijgen. Als mensen in die periode niet ziek zijn, wordt de quarantaine opgeheven.

Wat is thuisquarantaine?

We spreken van thuisquarantaine als iemand die niet ziek is thuis moet blijven totdat zeker is dat deze persoon niet besmettelijk is voor anderen. Deze periode duurt maximaal 2 weken in het geval van het nieuwe coronavirus. De beoordeling en monitoring wordt door de GGD gedaan. De persoon in quarantaine verblijft thuis in een eigen ruimte. Samen met zijn of haar huisgenoten krijgen zij informatie over maatregelen die genomen moeten worden om eventuele besmetting te voorkomen.

Wat is isolatie?

Een persoon die in isolatie gehouden wordt, is ziek of er is een mogelijkheid dat ze ziek zijn. Door isolatie kunnen deze patiënten anderen niet besmetten. Mensen kunnen thuis in isolatie blijven of in een ziekenhuis in isolatie behandeld worden. Dat hangt af van de ernst van de ziekteverschijnselen en de besmettelijkheid van de ziekte.

Situatie in China

Zijn er aangepaste reisadviezen voor China in verband met het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

Momenteel wordt het sterk afgeraden om te reizen naar Wuhan of andere steden in de provincie Hubei. Voor de rest van China geldt het advies om hier alleen naar toe te reizen als dat noodzakelijk is.  

Reisadviezen voor China zijn te vinden via de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Klachten?
Mensen kunnen telefonisch contact opnemen met de huisarts als zij;

  • Koorts hebben met luchtwegklachten (hoesten of kortademigheid)
  • En de afgelopen twee weken in een land/regio zijn geweest met wijdverspreide transmissie: China (inclusief Hong Kong, Macau en Taiwan), Singapore, Iran en enkele gemeenten in Italië: Codogno e dintorni, Sesto Cremonese, Pizzighettone, Soresina, Sesto S.G., Pieve Porto Morone (provincie Lombardije) en V’o Euganeo, Mira (provincie Veneto).
  • Of de afgelopen twee weken contact hebben gehad met een patiënt met het nieuwe coronavirus. Dit geldt niet alleen voor gebieden met wijdverspreide transmissie maar ook voor gebieden met lokale transmissie. In de volgende landen is lokale transmissie vastgesteld, maar is (nog) niet vastgesteld of hier sprake is van wijdverspreide transmissie: Japan, Maleisië, Thailand, Zuid-Korea, Verenigde Arabische Emiraten en Vietnam. Ook alle overige gemeenten in de provincies Piëmont, Lombardije, Veneto en Emilia-Romagna vallen hieronder.

De huisarts overlegt met de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst of onderzoek naar het nieuwe coronavirus (COVID-19) nodig is.

Waarom worden in China mensen geïsoleerd en niet de bron weggehaald?

Het is nog onbekend wat de bron precies is. Als dat bekend is, is het belangrijk om de bron weg te halen. De Chinese autoriteiten doen momenteel ook onderzoek naar de bron, en zullen daar maatregelen nemen als daar meer over bekend wordt. De mensen worden geïsoleerd om te voorkomen dat zij andere mensen besmetten. Zo wordt verspreiding van ziektes tegen gegaan.

In China wordt gesproeid met desinfectiemiddel. Heeft dat zin? 

Het nieuwe coronavirus (COVID-19) wordt verspreid door zieke mensen. Door hoesten en niezen brengen zij het virus uit hun neus, keel of longen naar buiten. Er is geen bewijs dat het virus langere tijd in de lucht kan blijven. Ook kan het virus niet goed overleven buiten het lichaam. Sproeien met desinfectiemiddel in de openbare ruimte heeft daarom weinig zin. Besmetting met het nieuwe coronavirus vindt plaats via hoesten en niezen en niet via de grond. Het is veel effectiever om goede persoonlijke hygiëne toe te passen, dus hoesten en niezen in de elleboog en regelmatig de handen te wassen met water en zeep. 

Informatie over nieuw coronavirus (COVID-19)

Hoe snel kun je genezen na een besmetting?

Dit is afhankelijk van de ernst van de klachten. Mensen met milde klachten genezen sneller (na een paar dagen). Mensen die in het ziekenhuis zijn opgenomen, hebben over het algemeen meer tijd nodig om herstellen (soms weken).

Wat is nu de officiële naam van het nieuwe coronavirus?

Er bestaan verschillende coronavirussen – virussen die er uitzien als een kroon (= latijn voor corona). Bekende voorbeelden zijn MERS en SARS. In december 2019 brak een nieuw coronavirus uit in China. Het International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) heeft dit specifieke virus SARSsevere acute respiratory syndrome-CoVcoronavirus-2 genoemd. Deze naam is gekozen omdat het virus hoort bij de familie van SARS-gerelateerde coronavirussen. SARS staat voor Severe Acute Respiratory Syndrome, vrij vertaald ernstig acuut ademhalingssyndroom. Van dit virus word je ziek en die ziekte heet officieel COVID-19. Deze naam is gekozen door de WHO. De toevoeging ‘19’ verwijst naar het jaar 2019, toen het voor het eerst werd ontdekt. 

Kan iemand zonder symptomen het nieuwe coronavirus (COVID-19) overdragen?

Het nieuwe coronavirus wordt overgedragen door hoesten en niezen. Tot nu toe lijkt de overdracht van het virus door iemand zonder deze klachten een zeer beperkte rol te spelen. Het virus gaat van de een naar de ander door te hoesten of te niezen. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij kan verspreiden. Door hoesten en niezen brengt hij het virus uit neus, keel of longen naar buiten. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht. Als andere mensen die druppeltjes inademen of bijvoorbeeld via de handen in de mond, neus of ogen krijgen, kunnen zij besmet raken met het virus.

Hoe is de besmetting met het nieuwe coronavirus (COVID-19) in Duitsland verlopen?

In Duitsland is door het Robert Koch Instituut (RKIRobert Koch Instituut) een aantal besmette patiënten gerapporteerd. De besmetting begon bij een Chinese vrouw die op zakenreis was. Zij zou geen symptomen hebben gehad. Het RKI heeft inmiddels gemeld dat dit niet klopt. Zij had wel degelijk klachten en gebruikte medicijnen om de koorts te onderdrukken. Op dit moment zijn er geen bewijzen dat asymptomatische mensen besmettelijk zijn en bijdragen aan de verspreiding van het virus.
Hierover is een artikel gepubliceerd.

Moet je de sterftekans niet bepalen op basis van het aantal patiënten dat er twee weken geleden was?

Het sterftepercentage van 2% is een grove schatting op basis van de informatie die er nu is. Om dit exact te bepalen moet je precies weten hoeveel mensen COVID-19 hebben en hoeveel eraan overlijden. Die aantallen zijn nu moeilijk te bepalen. Te verwachten valt bijvoorbeeld dat het aantal patiënten groter is, omdat in China niet alle patiënten met milde klachten gediagnosticeerd worden.

Kan het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2) zich ook via de lucht verspreiden?

Door hoesten en niezen komt het virus uit neus, keel of longen naar buiten. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht. Deze druppeltjes blijven niet in de lucht zweven maar dalen snel neer. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij kan verspreiden. Er is nog geen bewijs dat het virus langere tijd in de lucht kan blijven en zich zo kan verspreiden.

Hoe lang kan het nieuwe coronavirus overleven buiten het lichaam?

Een virus heeft altijd een mens of dier nodig om ‘in leven te blijven’ en zich te kunnen delen. Buiten het lichaam kan het virus maar kort overleven. Hoe lang dat precies is, is nu nog onbekend.

Kan het nieuwe coronavirus zich ook verspreiden via voedsel?

Dit coronavirus is hoogstwaarschijnlijk van een exotisch dier in China naar de mens verspreid. Op deze markten worden veel verschillende diersoorten levend bij elkaar gebracht. De omstandigheden op deze markten maakt het makkelijker dat virussen van één diersoort naar een andere dier kunnen overspringen, en ook van dier naar mens kunnen overgaan. Door mens-op-mens-besmetting heeft het virus zich vervolgens verder verspreid. Of de dieren nog een rol spelen in de transmissie in China is nog in onderzoek, de bron is immers niet gevonden. Wij gaan er vanuit dat er in Nederland geen verspreiding plaats kan vinden van dier op mens, ook niet via het voedsel dat hier gegeten wordt. Coronavirussen hebben een dier of mens nodig om 'in leven te blijven' en te groeien. Dat kan niet in voedsel.

Is het virus overdraagbaar via muggen?

Nee, het virus is vrij zeker niet overdraagbaar via muggen. Het wordt zoals de meeste van dergelijke virussen verspreid via druppeltjes bij hoesten en waarschijnlijk via handen en oppervlakken van voorwerpen die recent zijn aangeraakt zoals deurknoppen. 
Of dieren nog een rol spelen in de transmissie in China is nog in onderzoek, de bron is immers niet gevonden. De voornaamste overdracht vindt op dit moment plaats van mens op mens; wij gaan er vanuit dat er in Nederland geen verspreiding plaats kan vinden van dier op mens omdat de hierbij betrokken diersoorten in Nederland zeer waarschijnlijk niet voorkomen.

Wat is de incubatietijd van het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

De incubatietijd is de periode tussen het moment dat je besmet raakt en dat je ziek wordt. Voor het nieuwe coronavirus gaan we uit van een gemiddelde incubatietijd van 7 dagen, maximaal 14 dagen.

Is de incubatietijd niet veel langer dan 14 dagen?

De berekende incubatietijd is al lang stabiel. De incubatietijd is berekend met de gegevens van veel patiënten. Deze varieert van 2 tot 12 dagen. Voor de zekerheid gebruiken we 14 dagen. Mocht er iemand melding maken van een langere incubatietijd, zou er ook sprake kunnen zijn van een onopgemerkt contact dat tussendoor plaatsvond, waardoor de incubatietijd alleen langer lijkt.

Wat kunnen we zeggen over besmettelijkheid tijdens de incubatietijd?

Het nieuwe coronavirus wordt overgedragen door hoesten en niezen. Tot nu toe lijkt de overdracht van het virus tijdens de incubatietijd, dus voordat er klachten ontstaan, een zeer beperkte rol te spelen. Wel is bekend dat hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij verspreidt.

Wat zijn de symptomen van het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

Koorts met daarbij luchtwegklachten zoals hoesten, kortademigheid en longontsteking.

Hoe ernstig is het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

Wat we nu weten is dat van alle bekende patiënten met het nieuwe coronavirus ongeveer 17% ernstige klachten heeft. Mogelijk verandert dat beeld de komende tijd. Het is goed mogelijk dat nu vooral relatief ernstig zieke patiënten in beeld zijn. Ongeveer 2% van de patiënten overlijdt aan het nieuwe coronavirus. Dit zijn vooral oudere mensen en mensen die verzwakt zijn door andere ziekten.

Is er een behandeling tegen het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

Er is geen specifieke behandeling tegen het nieuwe coronavirus. De behandeling van ernstig zieke mensen bestaat uit het tegengaan van de symptomen. Zo kunnen artsen bijvoorbeeld extra zuurstof toedienen bij patiënten die erg benauwd zijn.

Hoeveel mensen genezen van het virus?

De meeste mensen genezen weer van de infectie met het nieuwe coronavirus.  Omdat je tijd nodig hebt om te herstellen, loopt het aantal mensen dat hersteld is achter bij het aantal patiënten. Op dit moment wordt het sterftecijfer geschat op ongeveer 2% in China. Dit percentage kan nog wel wat variëren. Dat heeft met een paar dingen te maken. Er is namelijk geen rekening gehouden met het aantal patiënten dat door een mild ziektebeeld niet ontdekt is. Ook kan de toestand van patiënten die net zijn ziek zijn geworden nog veranderen en kunnen patiënten overlijden.

Kun je het nieuwe coronavirus (COVID-19) meerdere keren krijgen?

Nee. Als je het een keer gehad hebt, herkent je afweersysteem het virus. Mocht je nog een keer in aanraking komt met het virus, reageert je afweersysteem direct en kun je niet opnieuw ziek worden.

Wat is het verschil tussen ‘het virus kan opduiken’ en ‘het virus verspreidt zich’?

Met ‘het virus kan opduiken’ bedoelen we dat er iemand vanuit het vasteland van China (inclusief Taiwan, Macau en Hongkong), Singapore, Iran of genoemde gemeenten in Noord-Italië, naar een ander land gaat en ergens anders ziek wordt. Dat is nu bijvoorbeeld het geval in Frankrijk.

De persoon wordt geïsoleerd behandeld en de mensen waar hij of zijn contact mee heeft gehad worden de gaten gehouden. Bij eventuele besmettingen kan dan direct worden ingegrepen. Zo wordt de verspreiding tegen gegaan.

Met ‘verspreiding’ bedoelen we dat er steeds meer mensen ziek worden van het nieuwe coronavirus. Op het vasteland van China (inclusief Taiwan, Macau en Hongkong), Singapore, Iran en genoemde gemeenten in Noord-Italië, is het virus zich aan het verspreiden. Daar neemt het aantal meldingen toe. Het gaat dus om een heel andere situatie.

Hoe kan het dat er nog geen patiënten met het nieuwe coronavirus (COVID-19) zijn in Zuid-Amerika?

Mensen reizen de hele wereld over. Het is aannemelijk dat patiënten die besmet zijn met het virus niet alleen naar Europa reizen maar ook naar Zuid-Amerika. Waarom het ene land wel patiënten meldt en het andere land niet kan aan verschillende factoren liggen. Het kan bijvoorbeeld afhankelijk zijn van hoeveelheid reisverkeer (is het een populaire bestemming?), of landen snel meldingen doorgeven aan de WHO en of er voldoende testen in de landen beschikbaar zijn. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft daar weinig zicht op. In Nederland zijn enkele tientallen personen getest op het nieuwe coronavirus, maar die waren niet besmet.

Waarom heet het coronavirus zo?

Als je het virus onder een elektronenmicroscoop ziet, heeft hij uitsteeksels met een bolletje erop. Dat ziet er een beetje uit als een kroon. De Latijnse naam voor kroon is corona. Hij is dus genoemd naar zijn vorm.

Het coronavirus bestaat toch al langer?

Er bestaan verschillende coronavirussen. De meeste coronavirussen zorgen voor milde klachten zoals verkoudheid in de winter. Sommige coronavirussen kunnen ernstigere klachten veroorzaken, bekende voorbeelden zijn MERSMiddle East Respiratory Syndrome en SARS. Het nieuwe coronavirus hoort bij die laatste groep.

Kan het virus muteren?

Veel virussen kunnen in de loop van de tijd veranderen. Zeker bij virussen die nog maar kort vanuit dieren naar mensen zijn overgegaan, kan dat gebeuren. De vraag is vooral of het virus daardoor gevaarlijker wordt voor mensen. Mutaties kunnen er ook voor zorgen dat het virus minder gevaarlijk wordt. Of er verandert wel iets maar dat maakt weinig uit. We zien gelukkig niet vaak dat een virus muteert en daardoor ineens heel gevaarlijk wordt. Uit voorzorg wordt dat altijd goed in de gaten gehouden.

Is het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2) een zoönose?

Dit virus is nieuw voor mensen. Waarschijnlijk is het overgegaan van een dier op mens. Dat gebeurt soms. En heel soms kan het virus zich vervolgens onder mensen verspreiden. Ziekten die van dieren naar mensen overgaan noemen we inderdaad zoönosen.

Waarom komen luchtweginfecties/-ziekten zo vaak in de winter voor?

Omdat mensen in de winter dichter bij elkaar zitten. Ze kunnen elkaar dan makkelijker besmetten. Daarnaast kan een virus slecht tegen hitte en droogte in de zomer.

Vragen over passagiers van het cruiseschip de Westerdam

Met hoeveel teruggekeerde Nederlandse passagiers van de Westerdam is er op dit moment contact?

Inmiddels heeft de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst met alle 91 teruggekeerde Nederlandse passagiers contact gelegd. De komende 14 dagen houden de passagiers de GGD op de hoogte van hun gezondheid.

Is een passagier van de Westerdam besmet met het nieuwe coronavirus?

Ja. Eén van de passagiers die aan boord was van het cruiseschip de Westerdam blijkt na onderzoek in Maleisië besmet te zijn met het nieuwe coronavirus. Dat is nu officieel bevestigd door de Maleisische gezondheidsautoriteiten. Het gaat om een niet-Nederlandse passagier. De passagier ontwikkelde klachten nadat deze het cruiseschip had verlaten.  

Hoe zit het met de Nederlanders aan boord van het cruiseschip?

Aan boord van de Westerdam zaten 91 Nederlandse passagiers. Een deel is al terug in Nederland, een deel is onderweg naar Nederland en een aantal zit nog in een opvanghotel in Cambodja. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu  achterhalen de contactgegevens van deze mensen. Als de passagiers in Nederland zijn, neemt de GGD uit voorzorg contact met hen op. De GGD zal inventariseren of de passagiers contact hebben gehad met zieke personen en bespreekt welke maatregelen nodig zijn.

Ik zat aan boord van de Westerdam. Moet ik mij melden?

Mensen die op de Westerdam hebben gezeten, worden benaderd door de GGD. Maar mensen die op de Westerdam hebben gezeten, kunnen ook zelf telefonisch contact opnemen met de GGD in hun regio. De GGD neemt hun persoonlijke situatie door, zowel over contacten op de boot als over hun gezondheid. De contactgegevens van de GGD in je regio zijn te vinden via www.ggdGemeentelijke Gezondheidsdienst.nl.

Ik zat aan boord van de Westerdam en ik heb klachten. Wat moet ik doen?

De regionale GGD neemt contact op met alle passagiers. Per persoon wordt in kaart gebracht  hoeveel risico zij hebben gelopen op eventuele besmetting met het nieuwe coronavirus en of zij contact gehad hebben met zieke personen in hun omgeving. Op basis daarvan bepaalt de GGD welke maatregelen nodig zijn. Heeft de GGD je nog niet benaderd? Neem dan telefonisch contact op met de GGD in de regio of met je huisarts. Meld dat je op dit cruiseschip hebt gezeten. De contactgegevens van de GGD in jouw regio zijn te vinden via www.ggd.nl.

Vragen over passagiers van het cruiseschip Diamond Princess

Hoeveel Nederlanders zaten er op de Diamond Princess?

Van de ruim 3700 opvarenden van het cruiseschip waren er 5 met de Nederlandse nationaliteit. 

Zijn de opvarenden die het schip verlaten getest?

Ja. Alle mensen, dus ook de Nederlanders, zijn getest. Geen van de Nederlanders draagt het virus bij zich. 

Wat is er gebeurd met de Nederlandse passagiers van de Diamond Princess

Alle Nederlanders zijn gezond, uit de test blijkt dat ze het virus niet bij zich dragen. Daarom kunnen zij – samen met hun reisorganisatie – op eigen gelegenheid terug naar huis reizen. 
Als de passagiers in Nederland zijn, neemt de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst uit voorzorg contact met hen op. De GGD zal inventariseren of de passagiers contact hebben gehad met zieke personen. Uit voorzorg moeten alle mensen die op de het cruiseschip hebben gezeten de komende twee weken hun gezondheid doorgeven aan de GGD.  

Hoe kan het dat het aantal besmette mensen  op de Diamond Princess tijdens de quarantaine is opgelopen naar meer dan 450?

Mogelijk had het virus zich al verspreid voordat de maatregelen van kracht werden. Of misschien hebben de maatregelen onvoldoende effect gehad tegen het verspreiden van het virus. We hebben kennis genomen van de kritiek op de wijze waarop de quarantaine heeft plaatsgevonden, echter aan de hand van de eenzijdige gegevens kunnen we daar geen conclusies aan verbinden.  In Nederland hebben wij geen volledig inzicht in de situatie ter plaatse. 

Omdat het aantal besmettingen tijdens de quarantaine is opgelopen, houden wetenschappers er rekening mee dat het virus ook op andere manieren kan worden overgedragen. Hoe zit dat? 

Er zijn meerdere oorzaken waardoor tijdens de quarantaine het aantal besmettingen is opgelopen. Het virus kan zich al verspreid hebben voordat de maatregelen van kracht werden, of de maatregelen hebben onvoldoende effect gehad tegen het verspreiden van het virus. In Nederland hebben wij geen volledig inzicht in de situatie ter plaatse. Daarnaast weten we nog onvoldoende over het virus. Uit onderzoek blijkt dat coronavirus in ontlasting wordt gevonden.  Tot nu toe is niet bewezen dat het virus ook besmettelijk is en overdragen kan worden via de ontlasting. 

Hoe kan het dat passagiers van het schip op het vliegveld toch besmet bleken, terwijl een test 2 tot 3 dagen eerder uitwees dat ze gezond waren?

Een test geeft geen 100% zekerheid. Mocht je besmet zijn met het virus, dan is er de eerste dagen nog onvoldoende virus in het lichaam. De test toont dan nog niet aan dat je besmet bent met het nieuwe coronavirus (COVID-19). Ook hier kan iets dergelijks het geval geweest zijn. Daarom houden we uit voorzorg de gezondheid van passagiers in de gaten nadat ze voor het laatst contact hebben gehad met zieken. 

Is het wel veilig om met een cruise mee te gaan, qua gevaar voor besmetting?

Een infectieziekte kan uitbreken in een omgeving waar veel mensen langere tijd dicht bij elkaar zijn. Een cruiseschip is zo’n gelegenheid waar dit kan gebeuren. 

Kan ik ook telefonisch contact opnemen met het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu met vragen over het coronavirus?

Ja, je kunt telefonisch contact opnemen via 030-274 91 11.