PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) zijn in veel producten toegepast. Door het gebruik van deze producten, door fabrieksemissies en incidenten, zijn PFAS in het milieu terechtgekomen. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu doet onderzoek naar PFAS in de bodem, in bagger en grondwater in Nederland.

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu brengt in kaart wat de concentraties PFAS in de Nederlandse bodem en het grondwater zijn. Dit doen we door metingen uit te voeren. Dat gebeurt op ongeveer 100 relatief schone locaties in Nederland. Daar nemen we monsters van de bovenste laag van de grond en de diepere lagen.

Achtergrondwaarden voor PFAS in de Nederlandse bodem

Tot voor kort wisten we niet hoeveel PFAS er in Nederland in de grond zit. Ook niet op plekken waarvan we veronderstellen dat de grond relatief schoon is. Een achtergrondwaarde is nodig om te kunnen bepalen of grond mag worden verplaatst. Voldoen grond en bagger aan de achtergrondwaarden, dan mogen ze zonder meer worden verplaatst. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft in opdracht van het ministerie van I&WMinisterie van Infrastructuur & Waterstaat de achtergrondwaarden voor PFAS bepaald. 

Risicogrenzen PFOS, PFOA en GenX in grond en bagger

Bij concentraties PFOSperfluoroctaansulfonaten , PFOAperfluoro octanoic acid  en GenX die onder de risicogrenzen voor grond en bagger liggen voor de bodemgebruiksfuncties landbouw/natuur, wonen en industrie zijn de risico’s voor de mens en het ecosysteem aanvaardbaar.

Risicogrens GenX in bodem en grondwater

Overheden kunnen de risicogrens voor GenX in bodem en grondwater gebruiken om te bepalen of de kwaliteit van de grond en het grondwater een risico vormt voor mens en milieu, en of maatregelen nodig zijn. De risicogrens is 100 microgram per kilogram droge grond. De grens is berekend met behulp van een beperkte dataset en heeft daarom een voorlopige waarde. Overschrijding is indicatief voor ernstige verontreiniging van de bodem.

Risicogrenzen PFOA in grond en grondwater

In opdracht van de gemeente Dordrecht heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu risicogrenzen voor PFOAperfluoro octanoic acid in grond en grondwater afgeleid. De gemeente kan hiermee bepalen of de kwaliteit van de grond en het grondwater een risico vormt voor mens en milieu, en of maatregelen nodig zijn.

PFAS in grondwater

Het Ministerie van IenWInfrastructuur en Waterstaat heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu gevraagd om in beeld te brengen welke gegevens beschikbaar zijn over de diffuse aanwezigheid van PFAS in grondwater in Nederland. Met diffuus wordt bedoeld dat concentraties niet direct zijn te relateren aan een specifieke (punt)bron, maar het resultaat zijn van bijdragen uit meerdere bronnen op uiteenlopende afstanden van een meetpunt. In deze notitie is een verkenning gedaan van beschikbare informatie over PFAS in grondwater. In 2021 verschijnt daarnaast een nieuw landsdekkend onderzoek naar de achtergrondwaarden van PFAS in grondwater.

Risicogrenzen voor PFAS in landbouwgrond

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft de risicogrenzen bepaald voor PFAS in grond die wordt gebruikt voor akkerbouw en veeteelt. Deze nieuwe risicogrenzen zijn bedoeld om overheden te helpen bij het maken van beleid over hergebruik van grond en bagger in landbouwgebieden.