Een COVID-19-boostervaccinatie is een extra vaccinatie die na een langere periode wordt toegediend nadat de basisserie van de COVID-19-vaccinatie is afgerond. Deze boostervaccinatie is bedoeld als oppepper die de werking van de eerste vaccinatieserie kan verbeteren. Een booster is nodig als de beschermende werking van de eerste serie vaccins na een tijd te veel afneemt. Of wanneer de vaccinaties minder goed blijken te beschermen tegen nieuwe varianten van een virus, zoals de variant omikron.

Mensen kunnen de COVID-19-boostervaccinatie halen vanaf 3 maanden na de laatste vaccinatie uit de COVID-19-basisserie. Mensen die na de laatste vaccinatie COVID hebben gehad, kunnen de boostervaccinatie halen vanaf 3 maanden nadat ze COVID hadden. Een afspraak maken kan via www.coronavaccinatie-afspraak.nl.

Jongeren 12-17 jaar

Een boostervaccinatie is mogelijk voor jongeren van 12 t/m 17 jaar.  Het Europees Medicijn Agentschap (EMA European Medicines Agency) heeft de boostervaccinatie voor deze leeftijdsgroep goedgekeurd op 24 februari jl. Er kan een eigen afweging worden gemaakt of jongeren deze boosterprik willen.  De Gezondheidsraad bracht op 4 februari een advies uit over de booster voor deze leeftijdsgroep. Meer informatie over de coronavaccinatie voor jongeren is te vinden op de speciale jongerenpagina.

Herhaalprik na de boostervaccinatie

Mensen vanaf 60 jaar, bewoners van verpleeghuizen, bepaalde mensen met een afweerstoornis en mensen met het downsyndroom kunnen 3 maanden na de boostervaccinatie een herhaalprik halen. Bij deze mensen neemt de bescherming tegen ernstige ziekte door COVID-19 sneller af. Met een herhaalprik blijven zij goed beschermd tegen ernstige ziekte door het coronavirus.

Animatie boostervaccinatie COVID-19

Drie vragen over de boostervaccinatie

Veelgestelde vragen

Zijn na de boosterprik nog meer prikken nodig? 

Extra prikken zijn alleen nodig voor mensen vanaf 60 jaar, bewoners van verpleeghuizen, bepaalde mensen met een afweerstoornis en mensen met het downsyndroom. 

Is het vaccin ook nog effectief wanneer er meer tijd tussen de vaccinaties zit? 

Ja, de reactie van het immuunsysteem is vaak beter als er een langere tijd zit tussen twee prikken. Daarom worden de prikken met een interval (tussentijd) gegeven. 
Het is verstandig om je te houden aan het interval van 3 maanden tussen de laatste prik en de boosterprik, en niet te lang te wachten met de booster. Het is namelijk zo dat de bescherming kan afnemen na enkele maanden. Vooral voor mensen die kwetsbaar zijn is dat onwenselijk. 

Beschermt de boostervaccinatie wel voldoende tegen de omikronvariant?

De boosterprik zorgt ervoor dat je lichaam in korte tijd veel antistoffen bijmaakt. Dat is nodig, want het afweersysteem dat je hebt opgebouwd door de basisvaccinatie herkent de variant Omikron minder goed. Omikron kan daardoor gemakkelijker lichaamscellen besmetten. 
Dankzij de booster krijg je weer meer antistoffen en is je afweersysteem wél in staat om Omikron te herkennen en besmetting te voorkomen. 

Daarnaast is er het vermoeden dat de basisvaccinatie nog wel enige bescherming biedt. Dat zou komen door een tweede beschermingslaag: de cellulaire afweer. Deze ruimt cellen op die toch besmet raken. Deze beschermingslaag is stabieler en minder gevoelig voor de veranderingen van de omikronvariant. Verwacht wordt dat de vaccins, dankzij de celullaire afweerlaag, nog wel voldoende bescherming bieden tegen ernstige ziekte (ziekenhuis- en IC intensive care-opname) door Omikron. Helemaal zeker weten we dat nog niet, want er zijn nog niet voldoende gegevens beschikbaar. 

Wat we wel weten is dat een boosterprik de herkenning van het virus door antistoffen én de cellulaire afweerlaag snel oppept. Daardoor ben je beter beschermd tegen Omikron. De bescherming is nog steeds lager dan tegen de deltavariant, maar wel een stuk beter.

Wordt de boostervaccinatie aangepast aan de omikronvariant? En moet iedereen dan weer opnieuw gevaccineerd worden?

Farmaceutische bedrijven zijn meteen begonnen met het ontwerpen en testen van vaccins die aangepast zijn aan de Omikronvariant. Of deze nieuwe vaccins daadwerkelijk worden gebruikt, hangt af van hoe goed de bestaande vaccins beschermen tegen ernstige ziekte door Omikron, en hoe het virus zich ontwikkelt. 

Welk vaccin wordt voor de booster gebruikt?

De boostervaccinatie wordt gezet met een mRNA vaccin: Pfizer/BioNTech of Moderna. Uit onderzoek blijkt dat een boosterprik met mRNA-vaccin goed werkt als boosterprik. 

Het maakt voor de boostervaccinatie niet uit welk vaccin iemand als 1e en 2e prik heeft gehad. Er is geen keuzemogelijkheid.

Kan ik ook Janssen krijgen als booster?

Het vaccin van Janssen is door de EMA European Medicines Agency geregistreerd als booster. Mensen die om medische redenen geen booster met een mRNA-vaccin mogen of geen booster met mRNA-vaccin willen, kunnen bij de GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst een afspraak maken voor een boostervaccinatie met Janssen. Dit kan via het telefoonnummer: 0800-1295.
Omdat een mRNA-vaccin een betere bescherming als boostervaccinatie geeft, is er bij niet medische redenen voorkeur voor het mRNA-vaccin als booster. Ook heeft een mRNA-vaccin de voorkeur, omdat bij het Janssen-vaccin de zeer zeldzame maar ernstige bijwerking TTS kan optreden.
Er wordt op de priklocatie gebruik gemaakt van een informed consent, zodat mensen een goed overwogen beslissing maken.

Waarom is de Moderna-booster een halve dosis?

Het komt vaker voor dat bij een boosterprik een kleinere dosis wordt gegeven dan bij de basisserie.
Het immuunsysteem heeft dan genoeg aan een kleinere dosis om weer aan het werk gezet te worden. Een halve dosis is dus voldoende voor een goede reactie. En het kan zijn dat een halve dosis ook minder bijwerkingen geeft.

In het onderzoek naar de Moderna-booster is een halve dosis (van 50 microgram) 6-8 maanden na de basisserie gegeven. Het bleek dat mensen een goede oppepper van hun immuunssyteem kregen. De EMA heeft vervolgens de boosterprik met Moderna goedgekeurd (alleen) voor die halve dosis.
Bij Pfizer is alleen onderzoek gedaan met dezelfde dosis (30 microgram). Deze dosis is door de EMA goedgekeurd om te gebruiken in de boostercampagne. Of een kleinere dosis Pfizer ook voor net zo’n goede afweerreactie zorgt, is nog niet onderzocht

Is het veilig als ik de boosterprik met een ander merk vaccin krijg?

Voor de boostervaccinatie kunnen allebei de mRNA-vaccins (Pfizer en Moderna) ingezet worden. Het maakt niet uit welk merk vaccin is gebruikt bij eerdere vaccinaties: Pfizer, Moderna, AstraZeneca of Janssen.
Een boostervaccinatie van een ander merk dan de eerste of tweede prik, het combineren van vaccins, staat nog niet officieel beschreven in de bijsluiters van de vaccins en de EMA registratie. Wel is uit onderzoek tot nu toe gebleken dat er geen verschil in effectiviteit en bijwerkingen is. Daarom is door de Gezondheidsraad geadviseerd dat voor de booster de vaccins gecombineerd kunnen worden. 

Ik heb corona gehad en twee keer een prik gehaald. Moet ik nog een booster? 

Ook als je corona hebt gehad, krijg je een uitnodiging voor een boosterprik.
Heb je na je laatste vaccinatie nog corona gehad? Dat heeft ook een boostereffect. Dan moet je 3 maanden wachten voordat je de booster kan halen.

Ik heb eerst corona gehad en daarna 1 prik. Krijg ik dan ook een boostervaccinatie?

Ja. Als je eerst corona hebt gehad en daarna 1 prik, dan heb je de basisserie afgerond. Je kunt dan 3 maanden na je prik een boostervaccinatie halen. 

Ik heb 1 prik gehad en daarna corona. Krijg ik dan ook een boostervaccinatie?

Alleen wanneer je Janssen hebt gehad. Voor de andere vaccins geldt dat als je corona hebt gehad nadat je 1 vaccinatie hebt gehad, je nog niet een volwaardige basisserie van het vaccin hebt gekregen. Je hebt dan nog eerst een tweede vaccinatie nodig. Daarna moet je 3 maanden wachten voordat je een booster kunt halen.

Hoe lang duurt het voordat de booster werkt nadat je bent gevaccineerd? 

De booster is  7 dagen na vaccinatie effectief.

Ik kan niet zelf of met hulp van anderen naar een GGD-locatie komen. Wat nu?

Neem dan contact op met je huisarts voor vaccinatie aan huis. 

Wat is het verschil tussen een booster en een 3de prik?

Een derde vaccinatie kan ervoor zorgen dat mensen die nog onvoldoende beschermd zijn na 2 vaccinaties alsnog een betere bescherming krijgen (‘een immuunreactie opbouwen’). Deze derde prik is voor deze mensen daarmee onderdeel van de basisvaccinatie, die voor de meeste andere mensen uit 1 of 2 vaccinaties bestaat.

Dit is anders bij een booster. Een booster is een extra prikkel voor het afweersysteem, een oppepper. Die is voor mensen die na 1 of 2 vaccinaties eerst wel voldoende bescherming opgebouwd hebben, maar bij wie de bescherming daarna is afgenomen. 

De 3de vaccinatie is een onderdeel van de basisserie met COVID-19-vaccinaties. De 3de prik is geen booster en wordt ook niet als booster geregistreerd. Tussen de 3de vaccinatie en de boostervaccinatie moeten 3 maanden zitten.

Hoeveel tijd moet er tussen mijn laatste vaccinatie en de booster zitten? 

Er moet minimaal 3 maanden zitten tussen je laatste vaccinatie en de booster. Anders werkt de booster niet goed. 
Heb je na je laatste vaccinatie nog een derde prik of corona gehad? Dat heeft ook een boostereffect. Dan moet je 3 maanden wachten voordat je de booster kan halen.

Hoeveel tijd moet er tussen de booster en de griepprik zitten? 

Er hoeft geen tijd meer tussen de booster en andere vaccinaties zoals een griepprik te zitten.

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen bij een booster? 

Er kunnen bijwerkingen optreden na een booster zoals dat ook kan na de 1ste en 2de prik. Het Lareb Landelijke Registratie Evaluatie Bijwerkingen monitort de bijwerkingen en publiceert de gegevens daarvan op haar website. 

Kunnen we die 15 minuten wachttijd na de prik overslaan?

De 15 minuten wachttijd (observatietijd) is aanbevolen door de EMA en de WHO SAGE voor alle COVID-19-vaccins en dus ook voor de boosterprik. De wachttijd is ook opgenomen in de bijsluiters van de vaccins.
Hoewel het zeer zeldzaam is, kunnen er na vaccinatie levensbedreigende anafylactische reacties en ernstige allergische reacties optreden, waarvoor snel medisch ingrijpen noodzakelijk is.  Bij de COVID-19-vaccinaties is dat tot 10 keer vaker dan wat we gewend zijn bij veel andere vaccinaties. Mogelijk wel minder na de tweede of derde vaccinatie met hetzelfde vaccin. Maar de aanbeveling blijft om de observatietijd in acht te nemen.

Ik ben zwanger, moet ik nu wel een boosterprik nemen?

Ook als je zwanger bent, kun je de boosterprik nemen als je hiervoor een uitnodiging hebt gekregen. Als zwangere vrouw loop je meer risico om ernstig ziek te worden van COVID-19. Dit kan gevolgen hebben voor moeder en kind. Voor zwangere vrouwen geldt dat mRNA vaccins (Pfizer en Moderna) in de basisserie veilig zijn bevonden. De verwachting is dat de bijwerkingen na de boosterprik niet vaker of ernstiger zijn dan na de basisserie met mRNA vaccins.

Ik heb mogelijk een allergische reactie gehad op de laatste coronavaccinatie, mag ik de boostervaccinatie krijgen?

Je kunt dan het beste contact opnemen met je huisarts. De huisarts kan besluiten om een verwijzing te maken naar de allergoloog, afhankelijk van de aard van de reactie die is opgetreden bij de laatste vaccinatie.

De huisarts kan ook concluderen dat je gewoon een boostervaccinatie bij de GGD kunt halen.

Als je verwezen worden naar de allergoloog, dan zal deze beoordelen of je een boostervaccinatie kan krijgen en zo ja, waar: in het ziekenhuis of bij de GGD.