0800-1351

Heb je vragen over het coronavirus? Neem dan contact op via 0800-1351 (dagelijks bereikbaar van 8:00 - 22:00 uur).

Maatregelen in Nederland

Welke maatregelen gelden in Nederland tegen verspreiding van het coronavirus?

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft richtlijnen en draaiboeken hoe een epidemie het beste kan worden aangepakt, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Dit is om Nederland zo goed mogelijk voor te bereiden op de uitbraak van een ernstige ziekte. Bekijk alle maatregelen op Rijksoverheid.nl tegen uitbreiding van de epidemie van het nieuwe coronavirus. 

Hoe komt het advies van het RIVM tot stand voor de aanpak tegen het nieuwe coronavirus? 

Het RIVM coördineert de bestrijding van het nieuwe coronavirus en werkt hierin samen met experts en vertegenwoordigers van verschillende organisaties. Lees hoe het advies tot stand komt

Er wordt steeds gesproken over ‘drie scenario’s voor de aanpak in Nederland’, hoe zit dat?

Er zijn verschillende scenario’s denkbaar voor hoe we kunnen omgaan met de verspreiding van het virus. Die variëren van het land helemaal op slot doen, tot het andere uiterste: het virus zijn gang laten gaan. Lees meer over die scenario’s.

Wat is een ‘targeted lock-down’? 

Een targeted lock-down is een maatregel gericht op het thuisblijven van zoveel mogelijk mensen. Als je gezondheidsklachten hebt, moet je thuisblijven totdat je 24 uur klachtenvrij bent. Als je ernstigere klachten hebt, zoals koorts, hoesten of benauwd, dan moet het hele gezin / alle huisgenoten uit voorzorg thuisblijven. 
Bij een totale lock-down ligt zowel het maatschappelijke als het economische leven stil en is de bewegingsvrijheid van alle inwoners beperkt. Lees meer over thuisblijven op www.rijksoverheid.nl

Waarom heeft het geen nut een lock-down in te voeren in Nederland?

Een volledig verbod om de straat op te gaan, heeft geen meerwaarde. Weliswaar kan het nieuwe coronavirus zich dan nog minder gemakkelijk verspreiden, maar ook niemand bouwt dan immuniteit op tegen de ziekte. Aangezien de ziekte wereldwijd verspreid is, is de kans groot dat na het opheffen van een lock-down veel mensen alsnog tegelijk ziek in een korte periode worden en zo een piek veroorzaken. Met een lock-down stel je dus vooral het moment uit dat er veel mensen tegelijkertijd ziek worden, en dat willen we niet. Lees meer over de 3 scenario's om om te gaan met de verspreiding in ons land.  

Waarom mogen kinderen wel buitenspelen met anderen?

Uit de gegevens die nu bekend zijn, lijken kinderen weinig klachten te krijgen van het coronavirus en weinig bij te dragen aan de verspreiding van het coronavirus. 
Kinderen kunnen prima met andere kinderen spelen als ze géén klachten hebben zoals koorts, verkoudheid of hoest. Maar liever niet met een groep, maar met een paar andere kinderen. Bijvoorbeeld een partijtje voetballen met een grote groep kinderen is geen goed idee, maar met een paar kinderen op doel schieten of overschieten zou wel prima kunnen. Andere contactspelletjes doen zoals tikkertje is geen goed idee, maar spelen in een speeltuin met een paar kinderen kan wel. Belangrijk is dat ook kinderen zo veel mogelijk intensief lichamelijk contact proberen te vermijden en dat zij voor en na het spelen met speelgoed/toestellen hun handen wassen.

Zijn kinderen een speciale risicogroep voor het nieuwe coronavirus?

Op dit moment krijgen kinderen bijna nooit klachten van het nieuwe coronavirus. Kinderen zijn dus geen speciale risicogroep. Kinderen vormen ook geen grote besmettingshaard voor de ziekte.

Is er voldoende capaciteit in Nederlandse ziekenhuizen?

De maatregelen van 12 en 15 maart hebben als doel om verspreiding tegen te gaan. De maatregelen kunnen helpen om voldoende capaciteit in de ziekenhuizen te houden. Als er veel patiënten tegelijk ziek worden, is er misschien niet genoeg capaciteit om ernstig zieke patiënten op te nemen op de intensive care.

Wat wordt bedoeld met groepsimmuniteit? 

Wie COVID-19 heeft gehad, is daarna meestal immuun voor dit virus. Dat betekent dat deze persoon niet meer ziek kan worden van dit virus. Hoe meer mensen immuun zijn voor het virus, hoe minder het virus kans heeft om zich te verspreiden. Daarmee wordt de kans ook kleiner dat het virus kwetsbare personen bereikt. Met groepsimmuniteit bouw je als het ware een beschermende muur om kwetsbare personen. 

Vragen over je gezondheid

Ik heb klachten die passen bij het nieuwe coronavirus. Wat moet ik doen?

  • Blijf thuis bij milde verkoudheidsklachten: neusverkoudheid, loopneus, keelpijn, lichte hoest of verhoging tot 38 graden Celsius. Je kunt pas weer naar buiten als je 24 uur geen klachten meer hebt. Dat betekent: geen koorts, geen neusverkoudheid en niet hoesten. Volg de algemene adviezen op die op dit moment gelden in Nederland over school en werken, zie Rijksoverheid.nl.
  • Je gezinsleden hoeven niet thuis te blijven als zij geen klachten hebben. Lees meer in de informatiebrief Ik ben verkouden, wat nu?
  • Als je verkoudheidsklachten met koorts hebt, moet iedereen in het huishouden thuisblijven. Alleen iemand die geen klachten heeft, mag boodschappen doen. Bel alleen met de huisarts als je zieker wordt of medische hulp nodig hebt. Pas als iedereen in het huishouden 24 uur klachtenvrij is, mag iedereen weer het huis verlaten. Volg de algemene adviezen op die op dit moment gelden in Nederland over school en werken, zie Rijksoverheid.nl. Lees meer in de informatiebrief Koorts met luchtwegklachten en/of benauwdheid. 

Wat zijn milde verkoudheidsklachten?

Milde verkoudheidsklachten zijn: neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn en lichte hoest en verhoging tot 38,0 graden Celsius.

Wanneer wordt iemand in Nederland op de ICintensive care opgenomen? 

Mensen verblijven in principe op de Intensive Care als ze bijvoorbeeld continu beademing nodig hebben. Daarbij geldt: hoe ouder je bent, hoe groter de gevolgen voor je conditie. Artsen bespreken daarom vaak vóór de opname wat de overlevingskansen zijn, en de verwachte kwaliteit van leven na een IC-opname. Sommige mensen kiezen er na overleg met hun (huis)arts voor dat zij niet meer behandeld willen worden in een ziekenhuis. 

    Moet ik thuisblijven als een huisgenoot klachten heeft die passen bij het nieuwe coronavirus?

    Je moet thuisblijven als iemand in je huishouden luchtwegklachten met koorts heeft. Lees meer in de informatiebrief Koorts met benauwdheid/luchtwegklachten gezinsleden
    Je hoeft niet thuis te blijven als iemand in je huishouden alleen maar verkouden is zonder koorts. Volg wel de algemene adviezen op die op dit moment gelden in Nederland over school en werken, zie Rijksoverheid.nl. Als  je huisgenoot meer ersntig ziek wordt en koorts krijgt dan dan moet iedereen thuisblijven. Lees meer in de informatiebrief Ik ben verkouden, wat nu?

    Is het nieuwe coronavirus ernstiger dan een gebruikelijke griep?

    Dat weten we nog niet goed. COVID-19 wordt veroorzaakt door een nieuw virus. Het is dan belangrijk om heel gedetailleerde informatie boven tafel te krijgen om precies te kunnen bepalen hoe gevaarlijk het virus is. Er is meer informatie nodig over de verspreiding van het virus, ook bij mensen die maar een beetje of helemaal niet ziek worden.

    Kan ik nog op bezoek bij mijn ouders of vrienden?

    Naast het eigen gezin, is het advies om het bezoek thuis te beperken tot 3 personen. Houd bij bezoek altijd ten minste 1,5 meter afstand van elkaar. Als je klachten hebt, zoals neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts, blijf je thuis en ontvang je dus zeker geen bezoek.

    Hoe lang moet je uitzieken als je thuis blijft met verhoging of verkoudheid?

    Mensen met luchtwegklachten en/of koorts moeten thuisblijven. Je kunt ook pas weer naar buiten als je 24 uur geen klachten meer hebt. Dat betekent: geen koorts, geen neusverkoudheid en niet hoesten. Volg de algemene adviezen op dit op dit moment gelden in Nederland over school en werken, zie Rijksoverheid.nl.

    Neem telefonisch contact op met de huisarts als je medische hulp nodig hebt, bijvoorbeeld als je hoge koorts krijgt of moeilijk ademt.

    Lees meer in de informatiebrieven Ik ben verkouden, wat nu? en Koorts met luchtwegklachten en/of benauwdheid.

    Hoe weet je of je genezen bent van het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

    Als je je beter voelt en 24 uur lang geen gezondheidsklachten hebt. Dat betekent: geen koorts, geen neusverkoudheid en niet hoesten. 

    Ik ben zwanger, moet ik me extra zorgen maken?

    Nee. We zien dat infectie met het virus hetzelfde verloop heeft als bij vrouwen die niet zwanger zijn. Voor zover bekend is er geen verhoogde kans op een miskraam of aangeboren afwijkingen door infectie met dit virus. Met de gegevens die nu bekend zijn, lijken de gevolgen van een infectie met COVID-19 bij een zwangere vrouw niet anders voor het kind en de moeder dan bij andere infectieziekten die koorts veroorzaken.

    Wat zijn de risico’s voor vroeggeboren kinderen ?

    Voor zover wij weten zijn er geen kinderen overleden aan een coronavirusinfectie. Bij kinderen met een longaandoening kan het ziektebeeld ernstiger verlopen. 
    Zoals voor alle mensen met andere gezondheidsproblemen geldt: houd de standaard hygiënemaatregelen in acht en blijf uit de buurt van mensen die ziek zijn. Deze maatregelen gelden overigens voor alle virussen, ook die griep en verkoudheid kunnen veroorzaken. Het is dus altijd belangrijk om deze op te volgen. 

    Ik heb astma / ik ben allergisch. Ben ik dan ook gevoeliger voor COVID-19?

    Nee. Met de kennis van nu kunnen we stellen dat je niet meer risico hebt op COVID-19 omdat je astma- of allergiepatiënt bent, als je goed je medicatie inneemt. 

    Kan ik nog boodschappen doen?

    Als je geen klachten hebt zoals neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest of verhoging tot 38 graden Celsius, kun je gewoon boodschappen doen. Houd 1,5 meter afstand tot anderen. Dan is de kans klein dat anderen je besmetten.
    Als je wel klachten hebt, blijf dan thuis. Vraag iemand anders om boodschappen te doen.

    Vragen over hoe je besmetting kan voorkomen

    Wat kan ik doen om verspreiding van het nieuwe coronavirus te voorkomen?

    • Blijf zoveel mogelijk thuis. Ga alleen naar buiten voor werk als je niet thuis kunt werken, voor boodschappen of om voor anderen te zorgen. Een frisse neus halen kan, maar doe dit niet in een groep. Houd altijd afstand van anderen (minimaal 1,5 meter) en vermijd sociale activiteiten en groepen mensen. Ook thuis: maximaal 3 mensen op bezoek en houd ook dan afstand tot elkaar. 
    • Als je kucht, hoest en/of verkouden bent, gold al: blijf thuis. Krijg je daar ook koorts bij, dan moet iedereen in het huishouden thuisblijven.
    • Zorg voor goede hygiënemaatregelen:
      • Was je handen regelmatig met water en zeep
      • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog
      • Gebruik papieren zakdoekjes en gooi deze weg na gebruik.
      • Geen handen schudden
      • Houd 1,5 meter (twee armlengtes) afstand van elkaar

    Waarom mag ik geen handen meer schudden?

    Via handen verspreiden zich gemakkelijk virussen zoals het nieuwe coronavirus. Veel mensen zitten ook (ongemerkt) vaak met hun handen aan hun neus of mond. Door geen handen meer te schudden verklein je de kans om besmet te raken en anderen te besmetten met het nieuwe coronavirus.

    Waarom is het belangrijk vaak je handen goed te wassen?

    Via handen verspreiden zich virussen heel gemakkelijk. Door goed en regelmatig je handen te wassen verklein je de kans op dat je ziek wordt, maar ook dat je anderen besmet. Door zeep gaat de 'lipidenlaag' kapot waar het virus in zit en gaat het virus dood. Daarom is wassen met zeep heel effectief. Kijk hier voor tips over hoe je goed je handen kunt wassen.

    Waarom wordt opgeroepen zo veel mogelijk thuis te werken?

    Het nieuwe coronavirus kan zich verspreiden op plekken waar mensen dicht op elkaar zitten. Dat kan op het werk zijn, zoals op kantoor, maar bijvoorbeeld ook in het openbaar vervoer. Als mensen thuiswerken, komen zij minder in contact met anderen en zitten zij minder op plekken waar veel mensen tegelijkertijd aanwezig zijn. Dit helpt om de verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan.

    Waarom moet ik in mijn elleboog niezen of hoesten, en niet in mijn handen?

    Via handen verspreiden zich gemakkelijk virussen zoals het nieuwe coronavirus. Veel mensen zitten ook (ongemerkt) vaak met hun handen aan hun neus of mond. Door in je elleboog te niezen of hoesten, verklein je de kans om besmet te raken en anderen te besmetten met het nieuwe coronavirus.

    Wat wordt bedoeld met social distancing, en waarom is dat belangrijk ?

    Door social distancing, ook wel sociale onthouding genoemd, heb je minder contact met anderen of houd je afstand tot anderen. Hierdoor is de kans kleiner dat je elkaar besmet. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld: thuiswerken, gespreide werktijden als thuiswerken niet mogelijk is, thuisblijven met luchtwegklachten en het mijden van plekken waar veel mensen bij elkaar kunnen komen.

    Kan ik ziek worden van het nieuwe coronavirus als ik ergens spullen of oppervlakken aanraak of vastpak?

    De kans is klein dat je ziek wordt als je spullen of oppervlakken aanraakt of vastpakt, zoals post, pakketjes of een bos bloemen. De kans wordt nog kleiner als je regelmatig de handen wast en voorkomt dat je na het aanraken met de handen in het gezicht komt. Als je weet dat de eigenaar van de spullen ziek is, was dan je handen zodra daar gelegenheid voor is.

    Besmetting door een bacterie of virus via oppervlakken is mogelijk [1]. Voor coronavirussen die SARSsevere acute respiratory syndrome en MERSMiddle East Respiratory Syndrome veroorzaken is het echter niet duidelijk of oppervlakken een rol spelen [2]. Inmiddels blijkt uit onderzoek dat het nieuwe coronavirus wel enige tijd kan overleven op verschillende materialen [3,4]. Deze onderzoeken vonden plaats onder gecontroleerde en ideale omstandigheden. Het is mogelijk dat weersinvloeden en een hogere luchtvochtigheid tot minder virusdeeltjes leiden [4, 5]. De hoeveelheid virus dat via een ziek persoon op een oppervlak terechtkomt zal ook sterk verschillen.

    De belangrijkste besmettingsroutes blijven overdracht via druppels door niezen/hoesten en via de handen. Volg daarom de bestaande hygiëneadviezen en maatregelen die voor iedereen gelden. 

    Waarom moet je afstand houden tot anderen en mag je niet meer met groepen van 3 personen of meer afspreken?

    Afstand houden betekent dat je 1,5 meter (twee armlengtes) afstand houdt van elkaar om jezelf en anderen te beschermen tegen infectie met het coronavirus. Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met het coronavirus in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken. Als je niest komen deze druppels zelden verder dan 1,5 meter. Door afstand te houden en contacten te vermijden, kan het nieuwe coronavirus zich minder makkelijk verspreiden.

    Helpen paracetamol, ibuprofen of andere medicijnen tegen het nieuwe coronavirus?

    Er is (nog) geen medicijn tegen het nieuwe coronavirus. Paracetamol en ibuprofen helpen niet om van het virus te genezen, maar kunnen klachten van koorts, keelpijn en malaise verminderen. Er is nu geen bewijs dat het gebruik van paracetamol of ibuprofen (of diclofenac, of naproxen, zogenoemde NSAID’s) de ziekte door het virus juist verergeren. Paracetamol heeft de voorkeur, want dat geeft de minste bijwerkingen.

    Heeft het zin om een mondkapje te dragen om je te beschermen tegen COVID-19?

    In Nederland adviseren we alleen mondkapjes voor medisch personeel. Mensen die werken met (mogelijk) besmette mensen gebruiken professionele mondkapjes. Deze mondkapjes helpen alleen als je ze op de juiste manier gebruikt; ze moeten heel goed sluiten over neus en mond en je moet ze regelmatig wisselen. De simpele (papieren) mondkapjes die veel mensen gebruiken, beschermen de drager niet tegen het virus. Verkeerd gebruik van de mondkapjes geeft schijnzekerheid.

    Vragen over aanpak in Nederland

    Heeft het nut dat restaurants, cafés en sportscholen sluiten?

    Het nieuwe coronavirus verspreidt zich van mens op mens. Als er minder plaatsen zijn waar veel mensen bij elkaar komen, dan kan de ziekte zich minder snel verspreiden. Om die reden adviseerde het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu eerder al om grote evenementen af te gelasten. Door het sluiten van andere gelegenheden zoals cafés, restaurants en sportscholen, wordt de kans op overdracht van het virus verder verkleind.

    Groepsimmuniteit en de Nederlandse aanpak tegen COVID-19

    Het Nederlandse beleid met betrekking tot COVID-19 is gericht op het in stand houden van het Nederlandse zorgsysteem en de bescherming van kwetsbare groepen. De Nederlandse overheid heeft verregaande maatregelen genomen om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Geen enkele maatregel kan er op dit moment voor zorgen dat het virus op korte termijn verdwijnt. De meeste mensen die het coronavirus hebben gekregen, herstellen daarvan. De WHO laat weten dat in ieder geval een maand na herstel nog antistoffen in het bloed terug te vinden zijn. Dat betekent dat er in Nederland immuniteit tegen de ziekte wordt opgebouwd. Dat is geen doel op zich, maar een gevolg van het feit dat het virus in Nederland voorkomt. Het effect hiervan is dat gaandeweg steeds meer mensen immuun worden tegen het coronavirus en dat in Nederland groepsimmuniteit ontstaat, zoals dat ook voor andere virussen het geval is. De WHO stelt terecht dat, omdat het coronavirus pas recent is ontstaan, er nog geen zekerheid is over het ontstaan van immuniteit en de duur daarvan. Deze gegevens komen op korte termijn beschikbaar. Op basis van de laatste inzichten wordt het Nederlandse beleid steeds aangepast.

    Vragen over de test

    Kan ik me aanmelden voor een test/laten testen?

    Nee, testen wordt alleen gedaan als de (huis)arts dat nodig vindt.

    Kan ik mezelf testen met sneltesten?

    Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is op de hoogte van het feit dat er Corona-zelftests worden aangeboden. Deze testen zijn geen zelftesten, maar sneltesten die niet bedoeld zijn voor thuisgebruik. Ze zijn bedoeld voor professioneel gebruik. Alleen geaccrediteerde laboratoria zoals die van het RIVM gebruiken testen die kunnen vaststellen of het coronavirus aanwezig is bij een patiënt. De aangeboden sneltesten laten, via een andere methode, zien of iemand recent (een week of meer geleden) in aanraking is geweest met het virus. Deze sneltesten kunnen echter niet bepalen of iemand op het moment van testen het virus bij zich draagt en of diegene op dat moment besmettelijk is. Gebruikers kunnen onnodig ongerust raken of ze worden juist ten onrechte gerustgesteld.

    Ook de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd heeft hier een bericht over naar buiten gebracht. Testen die thuis gebruikt kunnen worden om na te gaan of je het coronavirus bij je draagt zijn verboden als ze niet eerst beoordeeld zijn door een aangemelde instantie. Meer info bij IGJ

    Wie zijn kwetsbare groepen?

    Mensen van 70 jaar en ouder en mensen die op basis van onderliggend lijden in aanmerking komen voor griepvaccinatie. Het gaat om volwassenen (ouder dan 18 jaar) met:

    • afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen;
    • chronische hartaandoeningen;
    • diabetes mellitus;
    • ernstige nieraandoeningen die leiden tot dialyse of niertransplantatie;
    • verminderde weerstand tegen infecties:
      • door medicatie voor auto-immuunziekten,
      • na orgaantransplantatie,
      • bij hematologische aandoeningen,
      • bij aangeboren of op latere leeftijd ontstane afweerstoornissen waarvoor behandeling nodig is,
      • bij chemotherapie en/of bestraling bij kankerpatiënten;
    • een hivinfectie in overleg met de hivhumaan immunodeficientievirus-behandelaar.

    Deze mensen kunnen getest worden als het voor de juiste behandeling belangrijk is om zeker te weten of ze wel of geen COVID-19 hebben.

    Waarom worden sommige mensen in het ziekenhuis sneller getest?

    In ziekenhuizen geldt een ruimer testbeleid voor ziekenhuismedewerkers en patiënten waar een vermoeden is dat zij mogelijk besmet zijn met het nieuwe coronavirus. Ook worden patiënten met een longontsteking waarvan de oorzaak niet duidelijk is, getest  op COVID-19. Om patiënten met het coronavirus sneller te kunnen identificeren, tijdig te isoleren en de juiste behandeling te geven. Zo voorkomen we dat zorgverleners en medepatiënten onnodig worden blootgesteld.  

    Wanneer wordt er iemand getest?

    De (huis)arts zal niet meer iedereen testen die mogelijk COVID-19 heeft. Als mensen klachten hebben die op COVID-19 wijzen, moeten ze thuis blijven totdat ze minstens 24 uur geen klachten hebben. De (huis)arts zal bepalen of iemand met klachten getest moet worden. In principe worden alleen mensen getest die ernstig ziek zijn en opgenomen moeten worden in het ziekenhuis. De (huis)arts volgt hierin de richtlijn van het RIVM.

    Waarom heeft het nu geen nut om nog méér te testen? 

    Op dit moment gelden dezelfde maatregelen voor mensen die COVID-19 hebben, als voor mensen die niet besmet zijn, maar wel soortgelijke klachten hebben. Dat houdt in: thuis blijven en uitzieken. Het is pas zinvol om te testen of je daadwerkelijk COVID-19 hebt, als je klachten toenemen en behandeling in het ziekenhuis noodzakelijk is. Ook als je zorgmedewerker bent, of als je in een instelling met kwetsbare mensen woont, kan het in sommige gevallen zinvol zijn om te testen.

    Hoeveel laboratoria kunnen testen uitvoeren

    De testcapaciteit van Nederland is, in vol bedrijf, zo’n 10.000 testen per dag, verdeeld over 34 laboratoria. Maar sommige benodigdheden voor de test zijn schaars. Bijvoorbeeld doordat er maar een paar bedrijven in de hele wereld zijn die een bepaald testproduct maken, terwijl de vraag wereldwijd enorm is. Ook is er een tekort aan andere laboratoriummaterialen, zoals bepaalde vloeistoffen die nodig zijn in het laboratorium. Door te testen volgens zorgvuldige richtlijnen zorgen we ervoor dat er voldoende voorzieningen beschikbaar zijn voor de mensen die ze het meest nodig hebben.

    Wordt er gezocht naar alternatieve manieren om te testen?

    Wereldwijd is er een tekort aan bepaalde laboratoriummaterialen die nodig zijn voor de test. Daarom kijkt het RIVM samen met nationale en internationale laboratoria naar andere manieren om te testen waarbij andere laboratoriummaterialen nodig zijn. Naast de huidige PCRpolymerase chain reaction-testen, die het genetische materiaal van het virus aantonen, kijken we ook naar andere soorten testen. Het gaat dan om testen die aanwezigheid van viruseiwitten aantonen (antigeentesten). En naar testen die aanwezigheid van antistoffen in het bloed aantonen (serologische testen). Met behulp van deze testen, bijvoorbeeld in combinatie met de huidige test, kunnen we mogelijk in de toekomst bij meer mensen onderzoeken of ze het coronavirus hebben (gehad).  

    Informatie over COVID-19

    Hoe snel kun je genezen na een besmetting?

    Dit is afhankelijk van de ernst van de klachten. Mensen met milde klachten genezen sneller (na een paar dagen). Mensen die in het ziekenhuis zijn opgenomen, hebben over het algemeen meer tijd nodig om herstellen (soms weken).

    Wanneer komt er een vaccinatie tegen het nieuwe coronavirus / COVID-19?

    Dat valt niet te zeggen. Er wordt hard gewerkt aan een vaccin tegen het nieuwe coronavirus, in laboratoria in verschillende landen. Toch zal het nog lang duren voordat het vaccin beschikbaar komt, dat zal zeker de komende maanden nog niet beschikbaar zijn. Als er eenmaal een middel is, moet nog getest worden of het geen bijwerkingen veroorzaakt.

    Hoeveel mensen zijn in Nederland inmiddels genezen van COVID-19?

    Dat is op dit moment niet bekend. Er is geen meldingsplicht om door te geven dat mensen zijn genezen van de ziekte. Iemand die 24 uur geen klachten meer heeft wordt als genezen beschouwd.

    Kan iemand die het coronavirus heeft gehad, nog andere mensen besmetten?

    Nee. Als je je beter voelt en 24 uur geen gezondheidsklachten meer hebt gehad, ben je genezen. Je draagt het virus dan niet meer bij je.
    Je kunt andere mensen dan niet meer besmetten.

    Kan het virus veranderen?

    Veel virussen kunnen in de loop van de tijd veranderen. Zeker bij virussen die nog maar kort vanuit dieren naar mensen zijn overgegaan, kan dat gebeuren. De vraag is vooral of het virus daardoor gevaarlijker wordt voor mensen. Mutaties kunnen er ook voor zorgen dat het virus minder gevaarlijk wordt. Of er verandert wel iets maar dat maakt weinig uit. We zien gelukkig niet vaak dat een virus muteert en daardoor ineens heel gevaarlijk wordt. Uit voorzorg wordt dat altijd goed in de gaten gehouden.

    Wat is de incubatietijd van het nieuwe coronavirus (COVID-19)?

    De incubatietijd is de periode tussen het moment dat je besmet raakt en dat je ziek wordt. Bij het nieuwe coronavirus varieert de incubatietijd van 2 tot 12 dagen. Voor de zekerheid gebruiken we 14 dagen.

    De incubatietijd is berekend met de gegevens van veel patiënten. Mocht er iemand melding maken van een langere incubatietijd, zou er ook sprake kunnen zijn van een onopgemerkt contact dat tussendoor plaatsvond, waardoor de incubatietijd alleen langer lijkt.

    Kan iemand zonder symptomen het nieuwe coronavirus (COVID-19) overdragen?

    Het nieuwe coronavirus wordt overgedragen door hoesten en niezen. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht. Als andere mensen die druppeltjes inademen, of bijvoorbeeld via de handen in de mond, neus of ogen krijgen, kunnen zij besmet raken met het virus. Hoe zieker iemand is, hoe meer hij hoest en/of niest en hoe meer virus hij kan verspreiden. Er zijn aanwijzingen dat iemand zonder symptomen besmettelijk kan zijn. Maar het is onduidelijk in hoeverre zij bijdragen aan de totale verspreiding van het virus. Onderzoek moet dit verder uitwijzen.

    Kan het nieuwe coronavirus (COVID-19) zich ook via de lucht verspreiden?

    Door hoesten en niezen komt het virus uit neus, keel of longen naar buiten. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht. Deze druppeltjes blijven niet in de lucht zweven maar dalen snel neer. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij kan verspreiden. Er is nog geen bewijs dat het virus langere tijd in de lucht kan blijven en zich zo kan verspreiden.

    Kan het nieuwe coronavirus zich ook verspreiden via voedsel?

    Dit coronavirus is hoogstwaarschijnlijk van een exotisch dier in China naar de mens verspreid. Op markten worden veel verschillende diersoorten levend bij elkaar gebracht. De omstandigheden op deze markten maakt het makkelijker dat virussen van één diersoort naar een andere dier kunnen overspringen, en ook van dier naar mens kunnen overgaan. Door mens-op-mens-besmetting heeft het virus zich vervolgens verder verspreid. Of de dieren nog een rol spelen in de overdracht in China is nog in onderzoek, de bron is tenslotte niet gevonden. Wij gaan er vanuit dat er in Nederland geen verspreiding plaats kan vinden van dier op mens, ook niet via het voedsel dat hier gegeten wordt. Coronavirussen hebben een dier of mens nodig om 'in leven te blijven' en te groeien. Dat kan niet in voedsel.

    Werkt chloroquine tegen het nieuwe coronavirus? 

    Er is geen specifieke behandeling tegen het nieuwe coronavirus. De behandeling van ernstig zieke mensen bestaat uit het behandelen van de symptomen. Zo kunnen artsen bijvoorbeeld extra zuurstof toedienen bij patiënten die erg benauwd zijn. Er wordt geëxperimenteerd met verschillende medicijnen, zoals chloroquine, een medicijn dat gebruikt wordt tegen malaria. Er zijn aanwijzingen dat chloroquine helpt bij de behandeling tegen COVID-19, maar dat moet nog wetenschappelijk vastgesteld (bewezen) worden.

    Chloroquine is niet vrij verkrijgbaar, alleen artsen kunnen dit voorschrijven. Dit middel moet niet verward worden met chloroquine fosfaat; dat is geen medicijn, maar een middel om aquaria schoon te maken.

    Wat zijn de risico’s voor vroeggeboren kinderen ?

    Voor zover wij weten zijn er geen kinderen overleden aan een coronavirusinfectie. Bij kinderen met een longaandoening kan het ziektebeeld ernstiger verlopen.

    Zoals voor alle mensen met andere gezondheidsproblemen geldt: houd de standaard hygiënemaatregelen in acht en blijf uit de buurt van mensen die ziek zijn. Deze maatregelen gelden overigens voor alle virussen, ook die griep en verkoudheid kunnen veroorzaken. Het is dus altijd belangrijk om deze op te volgen.

    Helpt een vaccinatie tegen tuberculose tegen het coronavirus?

    Er is (nog) geen bewijs dat het BCGBacille Calmette Guérin-vaccin – dat tegen tubercolose werkt - werkt tegen coronavirussen. Er wordt binnenkort een onderzoek gestart naar de werkzaamheid van het vaccin tegen COVID-19. Op dit moment is het dus nog niet zinvol om het voor risicogroepen of gezondheidsmedewerkers met het BCG-vaccin te vaccineren.

    Vragen over quarantaine en isolatie

    Wat is thuisquarantaine?

    We spreken van thuisquarantaine als iemand die niet ziek is thuis moet blijven totdat zeker is dat deze persoon niet besmettelijk is voor anderen. Deze periode duurt maximaal 2 weken in het geval van het nieuwe coronavirus. De beoordeling en monitoring wordt door de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst gedaan. De persoon in quarantaine verblijft thuis in een eigen ruimte. Samen met zijn of haar huisgenoten krijgen zij informatie over maatregelen die genomen moeten worden om eventuele besmetting te voorkomen.

    Wat is isolatie?

    Een persoon die in isolatie gehouden wordt, is ziek of er is een mogelijkheid dat die ziek is. Door isolatie kunnen deze patiënten anderen niet besmetten. Mensen kunnen thuis in isolatie blijven of in een ziekenhuis in isolatie behandeld worden. Dat hangt af van de ernst van de ziekteverschijnselen en de besmettelijkheid van de ziekte.

    Hier vind je meer informatie voor mensen in thuisisolatie.

    Hier vind je meer informatie voor een gezinslid in thuisisolatie.

    Vragen over huisdieren

    Klopt het dat een kat in België besmet is met het nieuwe coronavirus?

    Ja. In België is op 27 maart bekend geworden dat iemand zijn kat heeft besmet met het nieuwe coronavirus. De kat is getest en bleek het virus inderdaad te hebben.

    Hoe groot is de kans dat een huisdier een ander dier of mens besmet?

    De kans dat een huisdier een ander dier of mens besmet is verwaarloosbaar klein in vergelijkbaar met besmetting van mens op mens. Uit voorzorg adviseert het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu mensen die ziek zijn of klachten hebben, contact met huisdieren te vermijden. Dat betekent het huisdier niet aaien of knuffelen en 1,5 meter afstand houden. Ook is het belangrijk regelmatig de handen te wassen met water en zeep.

    Ik ben COVID-19 patiënt en ik ben in thuisisolatie. Moet ik contact met huisdieren vermijden? 

    Als u ziek bent adviseert het RIVM  contact met het huisdieren uit voorzorg te vermijden. Laat de hond niet zelf uit, vraag iemand anders dat (kort) te doen. 

    Ik ben COVID-19 patiënt. Wat moet ik doen als mijn huisdier ziek wordt?

    Vermijd contact met je zieke huisdier. Houd het huisdier uit voorzorg binnen. Iemand die niet ziek is (of geen klachten heeft) mag een zieke hond kort uitlaten. Houd de hond op afstand van andere dieren.
    De kans dat uw huisdier besmet is met het virus is zeer klein. Ga niet met zomaar met een ziek dier naar de dierenarts, maar neem telefonisch contact op. De verspreiding van het nieuwe coronavirus zoals we die nu wereldwijd zien, komt door verspreiding tussen mensen.

    Kan ik nog de hond uitlaten?

    Als je geen klachten hebt zoals koorts, hoest of verkoudheidsklachten, kun je gewoon je hond uitlaten. Als je wel een van deze klachten hebt, vraag dan iemand anders je hond uit te laten. Voor iedereen die de hond uitlaat geldt: houd tenminste 1,5 meter afstand tot anderen en vermijd sociaal contact.

    Voor meer vragen over huisdieren zie:  www.onehealth.nl/vragen-en-antwoorden-over-nieuw-coronavirus

    Vragen over rioolwater

    Waarom onderzoekt het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu het afvalwater? 

    We kunnen bij een rioolwaterzuivering van een dorp of stad monsters nemen en door deze te onderzoeken  weten we dat onder de bevolking een bepaalde ziekteverwekker rondwaart. Deze hoeft op dat moment (nog) geen ziekte te veroorzaken en zonder dit onderzoek kan hij anders onopgemerkt blijven. Met deze aanpak kunnen we ook het nieuwe coronavirus opsporen. Door het afvalwater voortdurend te onderzoeken, kunnen we ongeveer zien hoe de uitbraak van het virus verloopt. Hiervoor moeten we wel een steekproef nemen. Dat doen we door van afvalwater in heel Nederland monsters te nemen en deze op het virus te onderzoeken.

    Kun je het nieuwe coronavirus krijgen via drinkwater?

    Er zijn geen gevallen bekend van overdracht via drinkwater. De belangrijkste manier waarop mensen besmet raken, is doordat druppeltjes met hoesten en niezen in de lucht worden gebracht. Die komen dan via de lucht bij een andere persoon in de buurt terecht. Ook kan het virus op oppervlakken terechtkomen en kan daar enige tijd overleven. Als je zo’n oppervlak aanraakt en daarna met je handen aan neus, mond of ogen zit, dan kan het virus worden overgedragen. 
    Het virus is tot nu toe niet aangetoond in Nederlands kraanwater. In Nederland bestaat strenge wetgeving om de microbiologische veiligheid van drinkwater te bewaken. Daarbij houden we ook rekening met bescherming tegen virussen. Dit is redelijk uniek in de wereld en beschermt ons ook tegen het nieuwe coronavirus.

    Kan je het virus krijgen door het gebruik van openbare drinkwatertappunten?

    Het nieuwe coronavirus  is tot nu toe niet aangetoond in kraanwater. In Nederland hebben we strenge wetgeving om de veiligheid van drinkwater te bewaken en de virologische veiligheid van ons Nederlandse drinkwater te beschermen. Dit is redelijk uniek in de wereld en beschermt ons ook tegen het nieuwe coronavirus  . 
    Denk eraan dat je de tap waar het water uitstroomt niet aanraakt. Let ook op dat je niet niest of hoest richting het tappunt. En zet de kraan, als het kan, open met schone handen of een schoon papiertje. Dit omdat er virus op oppervlakken kan zitten. 

    Betekent dit dat er besmettelijk virus in het rioolwater zit?

    Dat kunnen we niet zeggen op basis van ons onderzoek. Dat richtte zich namelijk op het aantonen van het RNAribonucleic acid (genetisch materiaal) van het virus. Het is aannemelijk dat een deel besmettelijk is aangezien dit ook voor het nieuwe coronavirus in ontlasting is aangetoond. 

    kan je veilig met afvalwater werken?

    Uit eerder onderzoek is gebleken dat de beschermingsmaatregelen voor mensen die met afvalwater werken beschermen tegen de bekende ziekteverwekkers, en ook tegen het nieuwe coronavirus. Mensen die met afvalwater werken, moeten direct contact met en het inslikken en/of inademen van nevel van afvalwater vermijden. Dit betekent dat zij persoonlijke beschermingsmiddelen moeten dragen die bij de werkzaamheden passen. Denk aan beschermende kleding, handschoenen, laarzen, veiligheidsbril, masker en/of gezichtsbescherming-FFP3. Al deze maatregelen om veilig met afvalwater te werken, staan in de Arbocatalogus van de waterschappen. Bovendien moeten afvalwatermedewerkers de handhygiëne in acht nemen en ogen, neus en mond niet aanraken met ongewassen handen. En net als iedereen de handen wassen voor het eten en na elk toiletgebruik, en niezen of hoesten in de binnenkant van de elleboog.