Het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMAEuropean Medicines Agency) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) beoordelen de veiligheid van de COVID-19-vaccins. Ook nadat vaccins zijn goedgekeurd, worden ze in de gaten gehouden. Op coronavaccinatie.nl staat meer informatie over de veiligheid van de vaccins.

Kans op corona na vaccinatie

Na de eerste vaccinatie kan je nog corona krijgen omdat je afweer tegen het virus nog niet helemaal is opgebouwd. Na de tweede vaccinatie is de kans om ziek te worden veel kleiner omdat je beter beschermd bent. Het is daarom belangrijk om ook de tweede vaccinatie te halen. 

Informatie over de effectiviteit van de vaccins vind je in de bijsluiters, zie de pagina De COVID-19-vaccins
Alle vaccins voorkomen dat mensen ziek worden van het coronavirus. Maar de manier waarop de vaccins werken, is verschillend. Zie ook de informatie op  Rijksoverheid.nl.

Wanneer ben je na vaccinatie beschermd tegen COVID-19?

  • Je bent 7 dagen (met het vaccin van Pfizer) tot 14 dagen (met de vaccins Moderna, AstraZeneca) na de 2de vaccinatie goed beschermd tegen het coronavirus. Na de eerste vaccinatie met Pfizer, Moderna of Astrazeneca kun je nog corona krijgen omdat je afweer tegen het virus nog niet helemaal is opgebouwd. Na de tweede vaccinatie is de kans om ziek te worden veel kleiner omdat je beter beschermd bent. Het is daarom belangrijk om ook de tweede vaccinatie te halen.  Zie: 'Vier redenen waarom je tweede coronaprik geen overbodige luxe is' op Rijksoverheid.nl.
  • Je bent 14 dagen na één vaccinatie met Janssen ook voldoende beschermd tegen COVID-19.
  • Je bent 14 dagen na één vaccinatie en als je vóór die vaccinatie corona hebt gehad, ook voldoende beschermd tegen COVID-19.

De vaccinatie beschermt ook je omgeving. Als je gevaccineerd bent kun je wel besmet raken, maar is de kans dat jij zelf besmettelijk wordt klein. Kleiner dan wanneer je niet gevaccineerd bent. Daarom hoeven mensen die gevaccineerd zijn niet in quarantaine na contact met een besmettelijke persoon. 

Om het risico voor je omgeving zo klein mogelijk te maken moet je meer dan 14 dagen geleden je tweede vaccinatie van Pfizer, Moderna of AstraZeneca hebben ontvangen. Of meer dan 28 dagen geleden een vaccinatie van Janssen. Na die periode is de kans op besmettelijk worden zoveel kleiner dat je niet in quarantaine hoeft. Meer over quarantaine lees je in het dossier Quarantaine en isolatie.  

Vaccins Pfizer en Moderna beschermen even goed bij 21 dagen (Pfizer) of 28 dagen (Moderna) tussen eerste en tweede vaccinatie

Na de vaccinatie maakt je lichaam antistoffen aan. 7 tot 14 dagen na de eerste vaccinatie met Pfizer of Moderna is 90% van de mensen beschermd tegen corona. We weten nog niet precies hoe lang de bescherming duurt. Na een aantal weken nemen de antistoffen af en is de bescherming wat minder goed. Daarom is nog een tweede vaccinatie nodig, die krijg je 4 tot 6 weken na de eerste vaccinatie. Door de tweede vaccinatie worden er meer antistoffen aangemaakt, die langer aanwezig blijven en het virus beter kunnen aanpakken. Voor de bescherming na de tweede vaccinatie maakt het niet uit of je die tweede vaccinatie na 4-6 weken krijgt of iets later: je bent dan even goed beschermd. 

Besmettelijkheid na vaccinatie  

Als je gevaccineerd bent kun je nog steeds besmet raken met het coronavirus. De vaccinatie beschermt tegen ziek worden door het coronavirus. Er zijn inmiddels enkele studies verschenen die laten zien dat vaccinatie ook de overdracht van het virus van de ene persoon op de andere vermindert. Het aantal studies is beperkt en bewijs veelal indirect, maar de uitkomsten wijzen steeds in dezelfde richting: De Gezondheidsraad heeft hier op 20 mei 2021 een document over gepubliceerd: Transmissie na vaccinatie.

Coronamaatregelen na vaccinatie nodig? 

7 tot 14 dagen na volledige vaccinatie met één van de vaccins tegen COVID-19 (AstraZeneca, Janssen, Pfizer of Moderna) is 60-90% van de mensen beschermd tegen corona. Dus niet iedereen is beschermd. De kans dat je na volledige vaccinatie corona krijgt is erg klein, maar niet nul. Als je dan corona krijgt ben je meestal minder ernstig ziek. Het is dus belangrijk om je na de vaccinatie nog steeds te houden aan de algemene coronaregels.

Beschermingsduur na vaccinatie

Op dit moment is onbekend hoe lang het vaccin bescherming zal geven.

Bescherming door het vaccin tegen varianten van het virus

Het is normaal dat een virus verandert. Er zijn wereldwijd verschillende varianten van het coronavirus gevonden. Omdat het bij de varianten om kleine veranderingen van het virus gaat, betekent dit niet meteen dat het vaccin helemaal niet meer werkzaam is. Als een vaccin iets minder werkzaam is tegen een variant, kan het nog steeds bescherming bieden tegen ernstige ziekte en sterfte.

Als er varianten van het virus zijn, dan worden die (internationaal) onderzocht om te beoordelen hoe ze reageren op de vaccins. Ook het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu doet onderzoek naar varianten van het coronavirus. Lees hier meer over op: Varianten van het coronavirus SARS-CoV-2.

Effectiviteit van de COVID-19-vaccins

Vaccins van Pfizer/BioNTech (Comirnaty) en Moderna (Spikevax)

Deze vaccins van zijn meer dan 90% effectief in het voorkomen van ziekte door het coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 90% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd is. Uit de onderzoeken blijkt dat mensen die na een vaccinatie toch corona kregen, minder ernstig ziek werden.

Vaccin van AstraZeneca (Vaxzevria)

Het vaccin is 60-80% effectief in het voorkomen van ziekte door coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 60-80% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd is. Het vaccin beschermt vooral goed tegen ernstige ziekte. Onder gevaccineerde mensen zijn er 90% minder ziekenhuisopnames dan onder niet gevaccineerde mensen.

Vaccin van Janssen

Het vaccin is 66%  effectief in het voorkomen van ziekte door het coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 66% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd is. Ook beschermt het vaccin 85% van de gevaccineerde mensen tegen ernstige ziekte door het coronavirus.

Twee vaccinaties tegen corona

Wanneer krijg ik twee vaccinaties?

  • Als je gevaccineerd wordt met de vaccins van BioNTech/Pfizer (Comirnaty), Moderna en AstraZeneca krijg je twee vaccinaties van hetzelfde merk vaccin (en als je geen corona hebt gehad voor je eerste vaccinatie).  Het is ook mogelijk om na je eerste vaccinatie met AstraZeneca een tweede vaccinatie met Pfizer te krijgen. Daarover kun je meer lezen op de pagina: Vragen en antwoorden vaccinatie AstraZeneca. Als je door omstandigheden de tweede vaccinatie later krijgt dan geadviseerd is, dan zijn twee vaccinaties nog steeds voldoende en heb je geen derde vaccinatie nodig.
  • Patiënten bij wie het afweersysteem niet goed werkt hebben twee vaccinaties nodig, ook als ze corona hebben gehad. Het gaat om:
    • Mensen met een afweerstoornis door een ziekte of medicijngebruik
    • Mensen die ouder zijn dan 80 jaar
    • Voor mensen die in een instelling wonen, corona hebben gehad én een heel kwetsbare gezondheid hebben, maakt de arts de afweging of zij een tweede vaccinatie moeten krijgen. Want, hoewel deze groep mensen na de tweede vaccinatie extra beschermd is, is de kans op meer of ernstiger bijwerkingen bij hen wel groter.

> Meer informatie over deze groepen op de pagina Prioritering medische risicogroepen.

  • Als je COVID-19 krijgt ná je eerste vaccinatie, is het advies om (8 weken na de positieve testuitslag) wel de tweede vaccinatie te halen. We weten niet of één vaccinatie voldoende beschermt als je na je eerste vaccinatie COVID-19 hebt gekregen.

Waarom twee vaccinaties nodig zijn lees je op Rijksoverheid.nl: Vier redenen waarom je tweede coronaprik geen overbodige luxe is.

Eén vaccinatie tegen corona

  • Als je gevaccineerd wordt met het vaccin van Janssen. Van dit vaccin is één vaccinatie voldoende.
     
  • Als je een infectie met corona (COVID-19) hebt gehad vóór je vaccinatie is één vaccinatie voldoende.  Nadat je besmet was met het coronavirus heeft je lichaam antistoffen tegen het virus gemaakt. Met één vaccinatie maakt je lichaam nóg meer antistoffen aan. Zo veel dat een tweede vaccinatie niet meer nodig is. Dit geldt niet voor mensen bij wie het afweersysteem niet goed werkt en mensen ouder dan 80 jaar. Zij hebben wel twee vaccinaties nodig. 
    Zie ook 
    Rijksoverheid.nl
     

Mag ik wel twee vaccinaties, ook al heb ik corona gehad vóór de eerste vaccinatie?

Ja, dat mag. Het is niet nodig, maar het mag wel en het is niet bezwaarlijk.   

Hoe weet ik zeker of ik corona heb gehad?

Als je een positieve testuitslag hebt gehad via de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst , de huisarts of het ziekenhuis. 

Ik weet niet zeker of ik corona heb gehad, wat is dan het advies? 

Als je het niet zeker weet en je bent ook niet getest, dan is het niet zeker of je corona hebt gehad. Het advies is dan om je twee keer te laten vaccineren. 

Kans op corona door een coronavaccin  

De vaccins bevatten geen coronavirusdeeltjes. Je kunt geen corona krijgen door het vaccin. 

Invloed vaccinatie op coronatesten

De vaccinatie heeft geen invloed op de coronatesten - zoals de PCRpolymerase chain reaction-test en de antigeensneltest - die de GGD gebruikt om de infectie met COVID-19 op te sporen. Als een coronatest positief is, komt dat dus niet door de vaccinatie. 

Jongeren krijgen dezelfde dosis als volwassenen

In Nederland kunnen ook jongeren vanaf 12 jaar een vaccinatie halen. Zij krijgen dezelfde dosis vaccin als volwassenen. Dit wordt niet aangepast op basis van het lichaamsgewicht. De dosisbepaling bij vaccins is voornamelijk gebaseerd op de werking van het immuunsysteem, niet op het gewicht. Jongeren van 12 tot en met 17 jaar krijgen Comirnaty (het vaccin van Pfizer/BioNTech). De volledige serie Comirnaty bestaat uit 2 doses van 0,3 ml (30 mcg/0,3 ml). Deze dosering geldt voor alle leeftijden vanaf 12 jaar en is onafhankelijk van het gewicht.