Pasgeborenen kunnen door de griepprik van de moeder tijdens de zwangerschap beschermd worden tegen ernstige complicaties bij griep. Daarnaast verkleint de griepprik het risico voor de zwangere zelf om ernstig ziek te worden door griep of daardoor te worden opgenomen in het ziekenhuis.

Helaas kunnen we pasgeboren kinderen zelf niet tegen de griep vaccineren; daar zijn ze te jong voor. Wel kan de moeder worden gevaccineerd. De moeder maakt dan antistoffen die ze aan de baby doorgeeft. Op die manier is de baby in de eerste periode na de geboorte beschermd. De baby kan nog wel de griep krijgen, maar die kans is een stuk kleiner. Als de baby toch griep krijgt zijn de gevolgen vaak minder ernstig.

De gezondheidsraad heeft daarom op 20 september 2021 geadviseerd om alle zwangere vrouwen vanaf 22 weken zwangerschapsduur een griepprik aan te bieden. Dat gold voorheen alleen voor zwangere vrouwen met onderliggende ziekten (zoals diabetes of hart- en longziekten).

De  staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) heeft aangegeven dat de nieuwe doelgroepen in het advies, waaronder een deel van de zwangere vrouwen, in 2021 gratis de griepprik mogen halen. Zij mogen hiervoor tussen 1 oktober en 1 november 2021 zelf een afspraak maken bij hun huisarts. Het ministerie van VWS besluit later of de nu door de Gezondheidsraad als kwetsbaar aangemerkte mensen ook in de toekomst een gratis griepprik krijgen en daar een uitnodiging voor zullen ontvangen.

Hieronder vindt u informatie over de griepprik die zwangere vrouwen kunnen halen tegen de griep (het influenzavirus) en de complicaties die door griep kunnen optreden. Deze informatie kan gebruikt worden door zwangeren om een keuze te maken voor het wel of niet halen van de griepprik.

Het voorkomen van griep en de gevolgen van griep bij pasgeborenen. Zij kunnen zelf nog niet tegen griep gevaccineerd worden, maar wel ziek worden.

Door de griepprik te geven tijdens de zwangerschap maakt de moeder antistoffen tegen het griepvirus die via de moederkoek ook bij de baby komen.

Het voorkomen van griep en de gevolgen van griep bij moeders. Ongeveer de helft van de griepinfecties bij moeders wordt door vaccinatie voorkomen. Er worden ook minder moeders in het ziekenhuis opgenomen.

Zwangere en niet zwangere vrouwen hebben een even grote kans om griep te krijgen.

Wanneer een zwangere vrouw griep krijgt heeft zij een groter risico om (ernstig) ziek te worden van de griep dan een niet zwangere vrouw. Zwangere vrouwen hebben een grotere kans om in het ziekenhuis te worden opgenomen. Het risico op opname op de intensive care (ICintensive care) of sterfte lijkt niet verhoogd.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseerde in 2012 om alle zwangere vrouwen een griepprik aan te bieden. Dit omdat zwangere vrouwen een grotere kans op ernstige gevolgen van griep hebben. In Europa adviseren 28 landen al langere tijd om alle zwangere vrouwen te vaccineren tegen griep. Verschillende onderzoeken in deze landen laten zien dat het geven van de griepprik aan zwangere vrouwen inderdaad een positief effect heeft.

De antistoffen die een zwangere vrouw na de griepprik aanmaakt en doorgeeft aan het ongeboren kind beschermt de baby tegen griep en ernstige gevolgen ervan. Zij hebben tijdens het griepseizoen een kleinere kans om te worden opgenomen in het ziekenhuis voor een ernstige luchtweginfectie door de griep.

Onderzoek laat zien dat de griepprik tijdens de zwangerschap, griep voorkomt bij zo’n 35-67 van de 100 pasgeboren baby’s tussen 0-6 maanden oud.

Voor baby`s van gevaccineerde moeders is de kans om in het ziekenhuis opgenomen te worden (vanwege griep) 72% lager dan voor kinderen van niet gevaccineerde moeders.

Wilt u niet gevaccineerd worden tijdens de zwangerschap? Dan kunt u het risico op griep kleiner maken door de hygiëneadviezen goed in acht te nemen. Denk hierbij aan regelmatig handen wassen en in uw elleboog niezen en hoesten.

De griepprik tijdens de zwangerschap is veilig. Vaccinatie tegen griep leidt niet tot meer zwangerschapscomplicaties of andere negatieve gevolgen voor de zwangere vrouw of het kind.

Eventuele bijwerkingen van de griepprik zijn bijna altijd mild en tijdelijk. De meest voorkomende bijwerking is een lokale reactie op de prikplek. Dit kan een pijnlijk gevoel zijn op de plek waar u bent gevaccineerd. Daarna zijn de meeste voorkomende reacties spierpijn en een algeheel malaisegevoel. Deze reacties gaan bijna altijd binnen twee dagen over.

Zwangere vrouwen verdragen de griepprik even goed als niet-zwangere vrouwen.

Het advies is om de griepprik te halen vanaf de 22e week van de zwangerschap. Dit najaar kunnen zwangere vrouwen die tussen 1 oktober en 1 december 22 of meer weken zwanger zijn, zelf de huisarts bellen en een afspraak maken om de griepprik te halen. Zij kunnen tot 1 november 2021 contact opnemen met de huisarts.

Eerder vaccineren dan 22 weken zwangerschap kan en is veilig. Maar het is minder effectief in het voorkomen van infecties bij pageboren baby’s. Zwangere vrouwen die later in de zwangerschap gevaccineerd worden brengen namelijk meer antistoffen over op de foetus dan vrouwen die eerder in de zwangerschap gevaccineerd worden. Hoe meer antistoffen er naar de foetus gaan, hoe beter de pasgeborene beschermd is tegen de griep. Daarnaast heeft vaccinatie eerder in de zwangerschap zoals in het eerste trimester voor de pasgeborene minder nut omdat bij geboorte het griepseizoen dan waarschijnlijk al is afgelopen.

Nee, uw verloskundige heeft geen griepprikken. U moet zich hiervoor melden bij uw huisarts.

Ja. Het grootste effect voor de pasgeboren baby wordt bereikt wanneer u uiterlijk 15 dagen voor de bevalling gevaccineerd wordt. Maar we weten ook dat minder dan 15 dagen van tevoren nog steeds bescherming van de pasgeborene en de moeder zelf geeft. Bovendien is het meestal niet bekend wanneer u precies bevalt.
Het advies is om u eerder te laten vaccineren, maar later in de zwangerschap kan nog steeds. Bovendien kunnen de antistoffen tegen het griepvirus die de moeder aanmaakt ook nog via de moedermelk bij de baby terecht komen als de moeder borstvoeding geeft.

Borstvoeding: Het geven van borstvoeding na de griepprik is veilig. De griepprik zelf komt niet in de moedermelk, alleen de antistoffen die door de moeder zijn gemaakt tegen het griepvirus. De griepprik is een dood vaccin, dat wil zeggen dat er dus geen levende griepvirusdeeltjes in de zwangere vrouw toegediend worden en terecht komen.

Anticonceptie: De griepprik heeft geen invloed op de werkzaamheid van de pil of andere anticonceptiemiddelen. Omgekeerd hebben de pil of andere anticonceptiemiddelen geen invloed op de werkzaamheid van de griepprik.

Ivf: Bij een zwangerschapswens kan gewoon gevaccineerd worden. Ook kan de griepprik veilig gehaald worden tijdens IVF-behandelingen.

Het maakt niet uit hoeveel tijd er tussen de griepprik en de rhesusprik (anti-D) zit. U mag ze op dezelfde dag krijgen.

De griepprik heeft geen invloed op de 22 wekenprik tegen kinkhoest.  U mag ze dus tegelijk krijgen.

Voor de coronavaccinatie in de zwangerschap wordt geadviseerd om deze minimaal 7 dagen (1 week) na de griepvaccinatie te halen. Als eerst de coronavaccinatie wordt gehaald, is het advies om minimaal 2 weken (14 dagen) te wachten voordat de griepvaccinatie wordt gehaald. Die tussentijd wordt aangehouden om eventuele bijwerkingen van de vaccins goed te kunnen beoordelen. De GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst plant in de praktijk steeds twee weken tussentijd tussen het coronavaccin en een ander vaccin.

Afgelopen winter was er geen griepepidemie. Daardoor waren er zeer weinig ziekenhuisopnames door het griepvirus zoals het RSrespiratoir syncytieel-virus. Dat kwam door de coronamaatregelen. Als mensen minder contact hebben, kunnen luchtwegvirussen zich minder goed verspreiden. Dit heeft ook gevolgen voor de immuniteit en de vatbaarheid van de populatie. Nu de coronamaatregelen worden versoepeld neemt het aantal sociale contacten weer toe. Daardoor zal het griepvirus zich naar verwachting weer meer gaan verspreiden. Dit zagen we afgelopen zomer al bij het RS-virus. In de zomermaanden was hiervan een epidemie, met als gevolg dat het erg druk was op de kinderafdeling en kinder-Ic’s.

Pasgeborenen hebben nog geen afweer tegen het influenzavirus van hun moeder gekregen en kinderen tussen 1-2 jaar hebben zelf nog geen immuniteit opgebouwd. Daardoor dis de leeftijdsgroep 0-2 jaar oud extra vatbaard voor de griep. Zij zullen extra voordeel hebben bij bescherming tegen griep door gemaakte antistoffen van de moeder op de griepprik.

Bij twijfel over de griepprik in de zwangerschap kunt u advies vragen aan uw verloskundige, huisarts of behandelend gynaecoloog. Zij kunnen u helpen een beslissing te nemen.