Waarom worden vrouwen met lichte afwijkingen nu ook doorverwezen naar de gynaecoloog?

Het uitstrijkje van vrouwen die hrHPVhoog risico Humaan papillomavirus positief zijn, wordt ook cytologisch beoordeeld. Vrouwen met hrHPV en cytologische afwijkingen worden doorverwezen naar de gynaecoloog. Ook als er sprake is van lichte afwijkingen. De combinatie van hrHPV en (lichte) afwijkingen geeft een zodanig verhoogd risico op voorstadia van baarmoederhalskanker dat doorverwijzing zinvol is. 

Als een vrouw belt en om advies vraagt of zij mee moet doen met de zelfafnameset of het uitstrijkje. Welk advies geef ik haar dan?

De zelfafnameset is er vooral voor die vrouwen die niet mee willen doen met een uitstrijkje omdat ze daar erg tegenop zien. Probeer de reden waarom te achterhalen. Soms is dit omdat de vrouw een mannelijke huisarts heeft en niet weet dat een uitstrijkje ook door een vrouw (vaak door de doktersassistente) gemaakt kan worden. Als een uitstrijkje door een vrouw bij uw huisartsenpraktijk niet mogelijk is, dan kan zij het uitstrijkje ook laten maken bij een andere praktijk.

Heeft de vrouw een andere reden en ziet zij heel erg op tegen het uitstrijkje? Dan kunt u haar het advies geven mee te doen met de zelfafnameset.
Het is belangrijk om haar te vertellen:

  • Dat de zelfafnameset zelf thuis wordt afgenomen en door haar zelf wordt opgestuurd naar het laboratorium. Zij ontvangt ook zelf de uitslag. U als huisarts ontvangt dit niet.
  • Dat de zelfafnameset alleen test op HPVhumaan papillomavirus humaan papillomavirus. Als er HPV gevonden wordt, is alsnog een uitstrijkje bij de huisarts nodig voor een test op afwijkende cellen (cytologische beoordeling). Bij 8 procent van de vrouwen die meedoen met de zelfafnameset is dat nodig. 

Wat is de rol van de huisartsenpraktijk als de vrouw meedoet met de zelfafnameset?

Het kan zijn dat de vrouw belt voor vragen over de zelfafnameset. Bijvoorbeeld over hoe zij deze kan aanvragen en hoe zij hem kan afnemen. Ook vraagt de vrouw soms of de huisarts de zelfafnameset wil afnemen.

Het is aan u of u de vrouw helpt bij het afnemen van de zelfafnameset. U krijgt hiervoor geen vergoeding vanuit het bevolkingsonderzoek.

Is de zelfafnameset net zo betrouwbaar als een uitstrijkje? 

Er is veel (internationaal) onderzoek gedaan naar de betrouwbaarheid van de zelfafnameset. De zelfafnameset en het uitstrijkje presteren in het bevolkingsonderzoek niet exact hetzelfde, maar zijn beiden betrouwbaar.

Soms is HPV maar heel beperkt in het lichaam aanwezig. Er is in die gevallen een kleine kans dat de zelfafnameset HPV niet opspoort, terwijl een uitstrijkje dat wel zou doen. Als er maar zo weinig virus aanwezig is in het lichaam, is dat in de meeste gevallen niet erg.

Na gebruik van de zelfafnameset (met daarna het uitstrijkje vanwege aanwezigheid van HPV) worden er iets minder vrouwen naar de gynaecoloog doorverwezen dan na het afnemen van een uitstrijkje.

Bij een uitstrijkje wordt ook heel beperkte aanwezigheid van HPV al opgespoord. Je wordt met een uitstrijkje dus vaker doorverwezen, ook als er uiteindelijk niets aan de hand blijkt te zijn. Het aantal onterechte doorverwijzingen is bij het uitstrijkje dus ook groter. 

Voor het opsporen van baarmoederhalskanker zijn beide methoden effectief en betrouwbaar.