Benzeen is een cirkelvormige koolwaterstof die hoofdzakelijk wordt uitgestoten door het wegverkeer. Andere bronnen zijn houtkachels en open haarden. Ruim de helft van het benzeen in de lucht is afkomstig uit het buitenland.

Blootstelling aan benzeen vindt voornamelijk plaats via inademing. Benzeen is door het IARCInternational Agency for Research on Cancer geclassificeerd als carcinogeen voor mensen (groep 1)(IARC 2012). Benzeen veroorzaakt acute myeloïde leukemie en is daarnaast in verband gebracht met acute en chronische lymfatische leukemie, non-Hodgkin lymfoom en multipel myeloom. Omdat benzeen kankerverwekkend is, is er geen veilige concentratie waaronder geen effecten voorkomen. Er kan altijd gezondheidswinst worden behaald door reductie van de uitstoot.

Cohort onderzoek beroepsmatige blootstelling

Uit cohort-onderzoek naar de beroepsmatige blootstelling aan benzeen (8 uur per dag, 5 dagen per week, gedurende 40 jaar) is een verhoogd risico van tussen de 0.036 en 5.1 extra gevallen van leukemie per 1000 werknemers berekend bij een blootstelling aan gemiddeld aan 3,2 mg/m3 benzeen. Dit zijn concentraties die in de leefomgeving eigenlijk niet voorkomen.

Op basis van de beschikbare gegevens heeft de WHO een risicoschatting gemaakt. Het verwaarloosbaar risico (de concentratie in de lucht waarbij de extra kans op kanker bij levenslange blootstelling 1 op de miljoen is) ligt bij een concentratie van 0,17 µg/m3 benzeen. Het maximaal toelaatbaar risico (een extra kans op kanker bij levenslange blootstelling van 1 op de 100.000) is bepaald op een niveau van 1,7 µg/m3. (WHO 2000). In Nederland ligt de concentratie benzeen in de buitenlucht regionaal gemiddeld rond de 0,3 µg/m3 in het noorden en rond de 0,6 µg/m3 in het zuiden. In de steden ligt de concentratie rond de 1 µg/m3. Alleen zeer lokaal wordt het maximaal toelaatbaar risico overschreden (Velders et al. 2017).

Referenties

  • IARCInternational Agency for Research on Cancer (2012)  Chemical agents and related occupations.  IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans 100F: A review of human carcinogens. Lyon: IARC
  • Velders GJM, Aben JMM, Geilenkirchen GPgeneral practitioner, et al. (2017) Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland : Rapportage 2017 RIVM Rapport 2017-0117
  • WHO (2000) Air Quality Guidelines for Europe. WHO Regional Publications, European Series, No 91. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe