In 2022 start de Nationale Aanpak Productverbetering (NAPV Nationale Aanpak Productverbetering (Nationale Aanpak Productverbetering )). Hiermee wil het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) fabrikanten extra aanmoedigen om de samenstelling van hun voedingsmiddelen te verbeteren. Het RIVM ontwikkelde samen met het Voedingscentrum en de HAS Hogeschool criteria om die verbeteringen stap voor stap te realiseren. De komende jaren volgen we de veranderingen in de samenstelling.

De NAPV Nationale Aanpak Productverbetering (Nationale Aanpak Productverbetering ) is onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord. Daarin is afgesproken dat het makkelijker moet worden voor mensen om te kiezen voor gezonde voeding. Dit omdat de helft van de Nederlanders kampt met overgewicht. Naast het verbeteren van voedingsmiddelen is en blijft het belangrijk dat mensen zelf ook bewust gezonde keuzes maken. De Schijf van Vijf en een voedselkeuzelogo als de Nutri-Score kunnen daarbij helpen.

Doel NAPV

Doel van het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ) is dat in 2030 per productgroep de helft van de producten tot de beste categorie behoort en maximaal tien procent tot de slechtste qua hoeveelheid voedingsstoffen. Om dit te bereiken, is het de bedoeling om verbeteringen die eerder zijn afgesproken, te versnellen en uit te breiden naar alle bewerkte voedingsmiddelen.

Stap voor stap verbeteren samenstelling voedingsmiddelen

Fabrikanten worden aangemoedigd om de samenstelling van bewerkte voedingsmiddelen stap voor stap te verbeteren. Dit kan door minder zout en/of suiker toe te voegen en/of de hoeveelheid verzadigd vet te verlagen. Ook kan de hoeveelheid vezel in producten zoals bruinbrood verhoogd worden door meer volkorenmeel te gebruiken. Fabrikanten kunnen stappen maken met zowel producten waarvan de samenstelling nog flink te verbeteren is als producten waarbij deze al gunstiger is. Hier is een methode met criteria voor bedacht.

Hoe werkt deze methode?

Producten zijn ingedeeld in productgroepen op basis van o.a. samenstelling/receptuur, productiewijze, houdbaarheid en textuur. Zie het overzicht van de definities en voorbeelden van deze groepen. Voor elk product binnen een productgroep (zoals soep of koek) is gekeken naar de hoeveelheid van de drie voedingsstoffen. Deze gegevens zijn verzameld via de etiketten zoals te vinden in de Levensmiddelendatabank. Deze huidige waarden bepalen per productgroep de drie grenswaarden voor zout, suiker en/of verzadigd vet: laag, midden en hoog.

Elke productgroep krijgt zo drie trappen voor verbetering. Eén voor zout, één voor suiker en één voor verzadigd vet (behalve als de productgroep bijvoorbeeld maar een kleine bijdrage levert aan de totale hoeveelheid van de voedingsstof die mensen dagelijks binnenkrijgen). Hiermee kunnen fabrikanten de komende jaren stap voor stap werken aan verbetering op meerdere voedingsstoffen. Fabrikanten van producten die nu bijvoorbeeld boven de hoogste grenswaarde zitten voor een bepaalde voedingsstof, werken eerst toe naar de trede onder de hoogste grenswaarde, en kunnen vervolgens richting de middelste grenswaarde bewegen. Voor een andere voedingsstof kan de laagste grenswaarde al meteen het eerste richtpunt zijn. Dat ziet er bijvoorbeeld als volgt uit voor krokante muesli (ontbijtgranen).

Trapsgewijze grenswaarden

Productgroep - ontbijtgranen
Voorbeeldproduct - krokante muesli

Elke fabrikant weet dus voor zijn product naar welke grenswaarden hij toewerkt. Het resultaat van de verbeteringen van elk ‘los’ product draagt bij aan het resultaat van de totale productgroep.

Hoe verder

Vanaf begin 2022 is het de bedoeling dat de voedingsindustrie met de NAPV aan de slag gaat. In 2025, 2028 en 2031 geeft het RIVM een update over de voortgang. Hierbij kijken we of de samenstelling van voedingsmiddelen daadwerkelijk verbetert. Er is onderzoek gaande naar de mogelijkheden om deze gegevens te wegen naar marktvolume door gegevens uit de Levensmiddelendatabank te combineren met transactiedata van supermarkten. Dit geeft meer zicht op de impact van productverbetering op de totale consumptie.

De criteria zijn nu opgesteld met gegevens van producten die in de supermarkten te koop zijn. De intentie is om productverbetering ook uit te breiden naar alle bewerkte voedingsmiddelen in bijvoorbeeld restaurants. Een ander voornemen binnen de NAPV is het kleiner maken van porties en het verbeteren van de samenstelling van kant-en-klare maaltijden. Het RIVM onderzoekt hiervoor, samen met onder andere het Voedingscentrum, wat de mogelijkheden zijn.

Samenwerking

Het RIVM stelde de nieuwe criteria op samen met het Voedingscentrum en de HAS Hogeschool, in opdracht van het ministerie van VWS.

Tijdens de ontwikkeling van de methode en criteria gaven de betrokken partijen feedback. Daarnaast vroegen we advies over productverbetering aan expert-levensmiddelentechnologen van Wageningen Food & Biobased Research. We blijven als onderdeel van de werkgroep criteria en monitoring betrokken bij bijeenkomsten met de fabrikanten. Zo blijven we op de hoogte van wat de aanpak in de praktijk oplevert.

Meer informatie

Akkoord Verbetering Productsamenstelling (voorloper NAPV):

Nationaal Preventieakkoord (NPA):