U beslist zelf of u zich laat onderzoeken. U kunt voor uzelf een afweging maken. Hieronder de belangrijkste voordelen en nadelen van het bevolkingsonderzoek.


 
Voordeel bevolkingsonderzoek Nadeel bevolkingsonderzoek

Voordeel: U heeft een kleinere kans op baarmoederhalskanker

Baarmoederhalskanker ontstaat heel langzaam. Vanaf het moment dat iemand het HPVhumaan papillomavirus heeft, duurt het meestal minstens 15 jaar totdat iemand baarmoederhalskanker krijgt. In die 15 jaar kunnen dan afwijkende cellen ontstaan. Dat is nog geen baarmoederhalskanker maar een voorstadium. De afwijkende cellen kunnen we ontdekken met het onderzoek. En als dat nodig is dan volgt een behandeling bij de gynaecoloog. Op die manier kunnen we voorkomen dat iemand baarmoederhalskanker krijgt. Dus door u te laten onderzoeken, heeft u een kleinere kans om baarmoederhalskanker te krijgen. Dat is een voordeel van het bevolkingsonderzoek.

Cijfers

Ieder jaar krijgen 700 vrouwen in ons land baarmoederhalskanker. Dat zijn 4 van de 50.000 vrouwen. Zonder baarmoederhalskankeronderzoek zouden dat geen 700 vrouwen maar 1.300 vrouwen zijn. Met het vernieuwde bevolkingsonderzoek wordt dat nog 100 vrouwen minder. Geen 700 maar 600.

 

Vooral jonge vrouwen

De meeste soorten kanker krijg je als je ouder bent. Baarmoederhalskanker komt vooral voor bij jonge vrouwen tussen de 35 en 45 jaar.

In de grafiek zie je het aantal vrouwen met baarmoederhalskanker per leeftijdsgroep in 2015.

 

Baarmoederhalskanker komt niet vaak voor. De behandeling van baarmoederhalskanker is vaak zwaar. En heeft grote gevolgen: sommige vrouwen kunnen geen kinderen meer krijgen.

Nadeel: U krijgt misschien onnodig een behandeling

In het onderzoek kunnen we afwijkende cellen vinden. Deze cellen zijn nog geen baarmoederhalskanker maar een voorstadium. Als we die cellen vinden, wordt u voor de zekerheid behandeld door die cellen te verwijderen. Maar het is niet zeker dat die cellen later kanker veroorzaken. Soms ruimt ons lichaam die cellen zelf op. En als dat zo is, was de behandeling, achteraf bekeken, niet nodig. Dat betekent dat een deel van de vrouwen onnodig wordt behandeld. 

Maar we kunnen niet voorspellen bij welke vrouwen dat zo is. Een behandeling en de controles bij de gynaecoloog zijn vaak belastend voor de vrouwen. Dat is een nadeel van het bevolkingsonderzoek.

De voorstadia van baarmoederhalskanker worden histologisch ingedeeld op basis van de mate van de (premaligne) afwijking. (Pre)maligne afwijkingen worden in zogenaamde CINCervicale Intra-epitheliale Neoplasie (Cervicale Intra-epitheliale Neoplasie, afgekort als CIN)-klassen ingedeeld op basis van microscopisch zichtbare afwijkingen in de baarmoederhals die de gynaecoloog en patholoog kunnen zien.

Men onderscheidt:

  • CIN2; histologisch licht tot matige afwijkingen. Deze afwijkingen verdwijnen in gemiddeld de helft van de gevallen binnen 2 jaar zonder behandeling. Er wordt vaak behandeld.

  • CIN3; histologisch matig tot ernstige afwijkingen. De kans dat deze afwijkingen vanzelf verdwijnen wordt kleiner. Deze worden bijna altijd behandeld.

 


 
Voordeel bevolkingsonderzoek Nadeel bevolkingsonderzoek

Voordeel: U heeft een kleinere kans om te overlijden aan baarmoederhalskanker

Door u te laten onderzoeken, heeft u een kleinere kans om baarmoederhalskanker te krijgen. Daardoor heeft u ook een kleinere kans om te overlijden aan baarmoederhalskanker. Dat is een voordeel van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

Cijfers

Ieder jaar overlijden 200 tot 250 vrouwen in ons land aan baarmoederhalskanker. Dat is iets meer dan 1 van de 50.000 vrouwen. Zonder baarmoederhalskankeronderzoek zouden dat geen 200 tot 250 vrouwen zijn, maar 500 vrouwen. Met het vernieuwde  bevolkingsonderzoek wordt dat nog 35 vrouwen minder.

 

Nadeel: Is alles goed? Dan kunt u toch een voorstadium of baarmoederhalskanker hebben

Als de uitslag goed is, kunt u soms toch een voorstadium of baarmoederhalskanker hebben. Dan bent u gerustgesteld door het onderzoek, terwijl dat niet terecht was. Dit noemen we een fout-negatieve uitslag. Dat is een nadeel van het onderzoek.

Cijfers

Iedere medische test heeft een bepaalde gevoeligheid voor het opsporen van ziekten. Voor de HPV-test is de gevoeligheid voor het opsporen van voorstadia tussen de 82% en 92%. Dit betekent dat 8 tot 18 van de 100 vrouwen een voorstadium hebben, maar dat de HPV-test dit niet heeft gezien. Deze vrouwen ontvangen onterecht een geruststellende uitslag.

Dit betekent niet dat deze vrouwen baarmoederhalskanker hebben. Baarmoederhalskanker ontwikkelt erg langzaam. Hierdoor is de kans groot dat deze vrouwen in de volgende screeningsronde wel positief worden getest en nog steeds een voorstadium hebben.

De HPV-test heeft een betere gevoeligheid dan het testen op afwijkende cellen. Voor de cytologie is de gevoeligheid voor het opsporen van voorstadia tussen de 50% en 65%.

 


 
Voordeel bevolkingsonderzoek Nadeel bevolkingsonderzoek

Voordeel: Het is gratis

Laat u het onderzoek door uw huisarts doen? Dan is het gratis. Dat geldt ook voor het controle-uitstrijkje na 6 maanden. Ook het onderzoek met de zelfafnameset is gratis. De overheid betaalt deze onderzoeken. Dat is een voordeel van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

Cijfers

Per jaar kunnen 48.320 van de 50.000 vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek dit doen zonder kosten.

 

Nadeel: Heeft u verder onderzoek nodig? Dan moet u daar misschien voor betalen

Komt er uit het onderzoek dat u HPV en afwijkende cellen heeft? Dan moet u naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. Uw zorgverzekering betaalt dit onderzoek. Maar omdat u een eigen risico heeft, moet u dat deel van de kosten zelf betalen. Dit is afhankelijk van de hoogte van uw eigen risico. Dat is een nadeel van het bevolkingsonderzoek.

Cijfers

Per jaar krijgen 1.680 van de 50.000 vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek een verwijzing naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

 

 


 
Voordeel bevolkingsonderzoek Nadeel bevolkingsonderzoek

Voordeel: U kunt het onderzoek ook zelf doen

Als u erg op ziet tegen het maken van een uitstrijkje kunt u een zelfafnameset gebruiken.  U kunt zelf een zelfafnameset aanvragen.  Deze krijgt u thuisgestuurd. Met de zelfafnameset kunt u zelf vaginaal materiaal afnemen. In het laboratorium wordt dit materiaal onderzocht op HPV. U kunt dan meedoen met het bevolkingsonderzoek zonder een uitstrijkje te laten maken. Dat is een voordeel van het bevolkingsonderzoek.

Met de zelfafnameset kunt u zich alleen onderzoeken op HPV. Het afgenomen vocht is niet geschikt om naar de cellen te kijken. Zit er HPV in het vaginaslijm, dan moet u alsnog een uitstrijkje bij de huisartsenpraktijk laten maken om naar de cellen te kijken.

Cijfers

3.500 op de 50.000 vrouwen die het onderzoek zelf doen met de zelfafnameset, moeten later naar de huisarts voor het uitstrijkje omdat ze HPV hebben. Hoe jonger de vrouw, hoe groter de kans dat zij HPV heeft.

 

Nadeel: Het onderzoek kan voor u vervelend zijn

In het onderzoek haalt uw huisarts een beetje slijm van uw baarmoederhals. Het onderzoek kan vervelend voor u zijn, bijvoorbeeld:

  • ­Als u gespannen bent, kan het onderzoek pijn doen.
  • ­Als u vervelende ervaringen heeft met seks kan het maken van een uitstrijkje extra vervelend zijn.

Dit is een nadeel van het bevolkingsonderzoek.

Tips

Ziet u op tegen het maken van een uitstrijkje? Misschien heeft u dan wat aan deze tips voor een uitstrijkje.

 


 
Voordeel bevolkingsonderzoek Nadeel bevolkingsonderzoek

Voordeel: U heeft geen baarmoederhalskanker. Dat kan u geruststellen

Komt uit het onderzoek dat u geen afwijkende cellen of baarmoederhalskanker heeft? Dan kan u dat gerust stellen. Dat is een voordeel van het onderzoek.

Cijfers

Ieder jaar krijgen 48.320 van de 50.000 vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek de uitslag dat alles goed is.

 

Nadeel: Is er iets niet goed? Daar kunt u ongerust van worden

Komt uit het onderzoek dat u HPV en afwijkende cellen heeft? Dan moet u naar het ziekenhuis voor verder onderzoek. Soms komt er uit het onderzoek van het ziekenhuis dat er toch niets aan de hand is. Dan bent u dus eigenlijk voor niets naar het ziekenhuis geweest. En dan bent u ook voor niets ongerust geweest. Dat is een nadeel van het bevolkingsonderzoek.

Cijfers

930 van de 50.000 vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek krijgen deze uitslag.

 

 


 
Voordeel bevolkingsonderzoek Nadeel bevolkingsonderzoek

Voordeel: U heeft geen HPV. Dat kan u geruststellen

Komt uit het onderzoek dat u geen HPV heeft? Dan kan u dat gerust stellen. Dat is een voordeel van het onderzoek.

Dit gebeurt bij ongeveer 41.380 van de 50.000 vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek.

 

Nadeel: U heeft alleen HPV. Daar kunt u ongerust van worden

Komt uit het onderzoek dat u HPV heeft en geen afwijkende cellen? U weet pas de volgende screeningsronde of het HPV is opgeruimd. Dan kunt u daar ongerust van worden. Dit is een nadeel van het onderzoek.

Cijfers

Bij ongeveer 2.510 van de 50.000 vrouwen vinden we HPV in het onderzoek. 

Meestal ruimt het lichaam HPV binnen 2 jaar zelf op. Er is geen medicijn of behandeling om het HPV op te ruimen. De kans dat HPV leidt tot baarmoederhalskanker is minder dan 1%.

Heeft u afwijkende cellen door HPV? Dan kan de gynaecoloog de afwijking wél verwijderen. Het HPV kan dan nog wel aanwezig blijven.