Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu gaat onderzoeken of de luchtkwaliteit van invloed is op het verloop en de ernst van COVID-19 in Nederland. Deze kennis kan in de toekomst bijdragen aan het verbeteren van de gezondheid in Nederland voorafgaand aan of tijdens een pandemie, zoals het coronavirus. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Universiteit Utrecht, Wageningen University & Research en GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst GHORGeneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Nederland. Naar verwachting worden de onderzoeksresultaten in 2023 gepubliceerd. 
 

Uit verschillende internationale studies lijkt het of er meer besmettingen zijn met het coronavirus en dat het verloop van de ziekte (COVID-19) ernstiger is in gebieden waar de lucht verontreinigd is. In deze studies is echter geen rekening gehouden met bijvoorbeeld hoe mensen elkaar besmetten (de besmettingsdynamiek). Doordat besmettingen in Nederland in eerste instantie veel voorkwamen in gebieden met een slechtere luchtkwaliteit door veehouderij werden in Nederland vragen gesteld over een mogelijk verband. Later zagen we ook veel besmettingen in gebieden met een slechtere luchtkwaliteit waar veehouderij nauwelijks tot geen rol speelt. Het onderzoek richt zich dan ook op een mogelijk verband tussen luchtkwaliteit en COVID-19 in heel Nederland en alle bronnen van luchtverontreiniging.

Aanpak

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu start in de zomer van 2021 een landelijke studie waarbij niet alleen gekeken wordt naar luchtverontreiniging door verschillende bronnen, maar ook rekening gehouden wordt met de besmettingsdynamiek tussen mensen, gebeurtenissen, testbeleid en maatregelen. Voor het onderzoek wordt gebruik gemaakt van data over luchtkwaliteit, weersomstandigheden en data over het voorkomen en verloop van COVID-19 in Nederland.

De onderzoekers houden rekening met mens-op-mens overdracht door naar het aantal en de ernst van de gevallen van COVID-19 in de tijd en over Nederland te kijken. Nieuw in dit onderzoek is ook het gebruik van patiëntengegevens op individueel niveau zodat de relatie met (bronnen van) luchtverontreiniging gelegd kan worden op een gedetailleerd schaalniveau. 

Het onderzoeksprogramma bestaat uit verschillende onderdelen. De resultaten worden gerapporteerd in één rapportage. Naar verwachting wordt deze rapportage in 2023 gepubliceerd.

Samenwerking

Het onderzoek wordt uitgevoerd door RIVM, GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst GHORGeneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Nederland, Universiteit Utrecht, WURWageningen University & Research. Vanwege het complexe vraagstuk richt het RIVM een ‘scientific board’ in. Dit is een wetenschappelijke commissie met daarin (inter)nationale experts op het gebied van luchtkwaliteit en infectieziekten. Daarnaast wordt er ook een maatschappelijke klankbordgroep ingericht. Hierin hebben betrokken partijen zitting, zoals gemeenten, provincies, bedrijfsleven, LTOLand- Tuinbouw Organisatieen patiëntenorganisaties.