GenX is een technologie die wordt gebruikt om coatings (fluorpolymeren) te maken. Sinds 2012 gebruikt fabrikant Chemours in Dordrecht de GenX-technologie als vervanging van PFOAperfluoro octanoic acid. Omwonenden kunnen op verschillende manieren te maken krijgen met de chemische stoffen die gebruikt worden bij de GenX-technologie. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft onderzoek gedaan naar deze chemische stoffen in de lucht en in het water.

Chemours heeft PFOA-verbindingen vervangen door de GenX technologie. Bij deze technologie worden twee stoffen gebruikt, genaamd FRD-902ammonium, : 2,3,3,3-tetrafluor-2-(heptafluoropropoxy)propanoaat en FRD-9032,3,3,3-tetrafluor-2-(heptafluoropropoxy)propaanzuur. Dit zijn twee fluorhoudende stoffen die erg op elkaar lijken. FRD-902 is een ammonium zout, en FRD-903 is de zuurvorm hiervan. Tijdens het productieproces wordt bovendien de fluorverbinding E1 gevormd. Een deel van de stoffen FRD-903 en E1 wordt via de fabrieksschoorsteen uitgestoten naar lucht, FRD-902 en FRD-903 verdwijnen voor een deel naar het afvalwater. Dit afvalwater wordt voorgezuiverd en daarna afgevoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Schadelijke effecten

De schadelijke effecten van GenX stoffen zijn deels vergelijkbaar met die van PFOAperfluoro octanoic acid. Laboratoriumgegevens geven aan dat het mogelijk kankerverwekkend is voor de mens. Ook heeft het effecten op de lever. GenX stoffen zijn minder schadelijk voor de voortplanting dan PFOA.

Bij het vaststellen van de gezondheidskundige grenswaarde heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu een extra veiligheidsmarge gehanteerd, onder andere vanwege onzekerheid over de mate waarin FRD-903 zich ophoopt in het lichaam.

Potentiële Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZSzeer zorgwekkende stoffen)

In Nederland gelden strenge emissie-eisen voor stoffen die voldoen aan de criteria voor zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Het streven is om deze stoffen uit de leefomgeving te weren. Dit kan via bronaanpak of, indien de emissies niet voorkomen kunnen worden, te komen tot emissies beneden het verwaarloosbaar risico (de minimalisatieverplichting).

GenX staat op de lijst met potentiële zeer zorgwekkende stoffen. Het RIVM heeft deze lijst in februari 2018 in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gepubliceerd. Het gaat om stoffen waarvan nog niet zeker is of ze ZZS zijn.

De lijst met potentiële ZZS is een hulpmiddel voor bedrijven en vergunningverleners. Het bevoegd gezag kan een bedrijf dat een vergunning aanvraagt om nadere informatie vragen als dit bedrijf een potentiële ZZS uitstoot. Bedrijven kunnen worden aangesproken op basis van het voorzorgsbeginsel om de emissies van potentiële ZZS zoveel mogelijk te beperken.