Lichamelijke klachten

Net als bij veel mentale gezondheidsonderwerpen was er tussen december 2021 en maart 2022 een flinke stijging in het percentage jongeren dat vaak één of meer lichamelijke klachten ervaarde in de vier weken voor het invullen van de vragenlijst: van 40 procent naar 57 procent. Sindsdien leek het aandeel jongeren met klachten langzaamaan te dalen, waarbij in de laatste meting 51 procent lichamelijke klachten had (zie grafiek). Toch was dit percentage een stuk hoger dan vier jaar eerder, toen nog 40 procent van de jongeren aangaf dat ze last hadden van één of meer van deze lichamelijke klachten.

Jongeren hadden het vaakst last van vermoeidheid, wat vooral sterk toenam na de laatste lockdown en daarna steeds wat hoger lag tijdens de metingen in het najaar. Meestal had ongeveer een op de drie jongeren vaak last van vermoeidheid. Andere klachten werden minder vaak aangevinkt. Hoewel klachten door het jaar heen wat schommelden, kwamen prikkelbaarheid, geheugen en concentratieproblemen, slaapproblemen en hoofdpijn bij ongeveer (of iets minder dan) een op de vijf jongeren voor. Een derde cluster van klachten schommelde rond de twaalf procent, dit waren de buik- of maagklachten, overgevoeligheid voor licht en geluid, duizeligheid, spier- en gewrichtsklachten en hoesten en keelklachten. Daarbij waren vooral bij hoesten grote verschillen te zien, met in juni 2022 een duidelijke piek die samenhangt met de BA.5-golf van het coronavirus. Hartkloppingen kwamen het minst voor.

Jongeren die stress ervaarden en jongeren die eenzaam waren hadden een grotere kans op lichamelijke klachten. Lichamelijke klachten kwamen vaker voor bij 18-25- dan bij 12-17-jarigen. Soms bleken het hebben van een hulpvraag en mentale klachten risicofactoren.

Extra onderzoeksvragen

• Ben je langer dan drie maanden lichamelijk of geestelijk ziek of beperkt? (post-covid, lichamelijk of geestelijk/psychisch) (juni 2023)