Deze pagina beschrijft de benadering voor het bepalen van brandeffecten op basis van een dosisbenadering. Ook is beschreven hoe deze benadering toegepast kan worden bij het afwegen van maatregelen in of nabij brandaandachtsgebieden.
Waarom een dosisbenadering?
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft het RIVM in november 2021 gevraagd of een begrenzing van brand- en gifwolkaandachtsgebieden op basis van een dosisbenadering inzicht kan bieden in de bescherming van mensen binnenshuis. Een dosisbenadering houdt expliciet rekening met de blootstellingsduur. Begin 2022 is door het RIVM onderzocht of een alternatieve benadering op basis van dosis mogelijk is. Het RIVM concludeert dat de methodiek van de dosisbenadering, in plaats van een concentratie of warmtestralingsniveau, het meest passend is bij de beoogde functie van aandachtsgebieden. Het aanwijzen van deze nieuwe rekenmethode kan leiden tot zowel kleinere als grotere aandachtsgebieden. Het volledige advies is beschreven in het RIVM rapport 2022-0012. In juli 2023 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat besloten een dosisbenadering toe te gaan passen als het gaat om de berekening van gifwolkaandachtsgebieden. Deze wijziging is per 1 januari 2026 in werking getreden. De huidige wet- en regelgeving gaat bij brandaandachtsgebieden uit van een concentratiebenadering.
Het aanwijzen van een dosisbenadering voor het bepalen van de begrenzing van brandaandachtsgebieden vereist een besluit tot wijziging van de juridische kaders en een wijziging van de RIVM instrumenten. Een dergelijke wijziging heeft ook gevolgen voor de onderbouwing van de vaste afstanden zoals deze zijn opgenomen in het Bkl (Besluit kwaliteit leefomgeving ) en het Bal (Besluit activiteiten leefomgeving ). Tot die is het stappenplan voor het bepalen van brandaandachtsgebieden in het Handboek Omgevingsveiligheid leidend voor het bepalen van de omvang te berekenen brandaandachtsgebieden. Dit stappenplan is ook aangewezen in de Omgevingsregeling.
Het toepassen van een dosisbenadering bij het afwegen van maatregelen in of nabij brandaandachtsgebieden
In de huidige situatie is het al mogelijk om eigen berekeningswijzen toe te passen bij het omgaan met afwegingen over bescherming binnen of nabij aandachtsgebieden. Inzichten in de dosis kunnen het wel of niet nemen van beschermende maatregelen onderbouwen. U kunt de dosisbenadering niet gebruiken voor het bepalen van de omvang / begrenzing van brandaandachtsgebieden. Hiervoor geldt het aangewezen stappenplan uit het Handboek Omgevingsveiligheid. U kunt de inzichten wel gebruiken om het treffen van maatregelen in of nabij brandaandachtsgebieden af te wegen. Op de website van het IPLO(externe link) leest u hoe u kunt anticiperen op mogelijke veranderingen in de begrenzing en / of berekenwijze van brandaandachtsgebieden.
Stand van zaken dosisbenadering brand
In 2024 zijn met de Omgevingswet de aandachtsgebieden geïntroduceerd. Voor brandaandachtsgebieden is de begrenzing vastgesteld op 10 kW/m2. In 2025 is een onderzoek van het RIVM gepubliceerd naar een dosisbenadering voor het bepalen van brandaandachtsgebieden. Bij een dosisbenadering wordt de grens bepaald op basis van zowel de intensiteit van de warmtestraling als de duur van de blootstelling. Een dosisbenadering geeft de mate waarin mensen binnen beschermd zijn beter weer. Bij scenario's met een hoge beginintensiteit, waarbij de warmtestraling snel afneemt, zoals bijvoorbeeld een breuk van een hogedruk aardgasbuisleiding, worden de brandaandachtsgebieden met een dosisbenadering kleiner. Bij situaties waarbij de warmtestraling gedurende langere tijd constant is, blijven de brandaandachtsgebieden ongeveer gelijk. Dit is uitgebreid beschreven in het rapport.
Het is aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om te besluiten of de dosisbenadering voorgeschreven wordt voor het bepalen van brandaandachtsgebieden. Tot die tijd zijn de stappenplannen voor het bepalen van de aandachtsgebieden in het Handboek Omgevingsveiligheid leidend voor het bepalen van de omvang te berekenen aandachtsgebieden. Deze stappenplannen zijn ook aangewezen in de Omgevingsregeling.
De dosisbenadering voor het bepalen van de effecten van brand is nog niet opgenomen in Safeti-NL 9.2. Alhoewel de brandaandachtsgebieden nog niet berekend kunnen worden in Safeti-NL, kan dit wel handmatig gedaan worden met de informatie over warmtestraling en tijdsduur die nu in Safeti-NL beschikbaar is.